II SA/Wa 566/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A.L. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - II SA/Wa 566/05 UZASADNIENIE Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił przyznania A.L. renty specjalnej. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż świadczenie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych może być przyznane tylko osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie inne okoliczności wskazują na jej szczególny charakter. Jednak zdaniem organu z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów takie szczególne okoliczności nie występują. A. L. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Przepis ten nie określa warunków, jakie powinny być spełnione, aby uzasadnione było przyznanie świadczenia. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie renty socjalnej brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przyznania świadczenia. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie wystąpią inne okoliczności wskazujące na jej szczególny charakter. Z akt sprawy wynika, że A. L. urodził się w 1948 roku. Wniosek o przyznanie renty specjalnej motywował następująco. Od 1990 roku otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 455 zł., ma orzeczoną stałą częściową niezdolność do pracy. Prowadzi działalność gospodarczą – biuro rachunkowe, (uzyskał wpis na listę doradców podatkowych), jednakże działalność ta nie przynosi dochodów (średni dochód miesięczny około 222 zł.). Posiada zadłużenia wobec ZUS-u oraz wobec Urzędu Skarbowego, które zostały częściowo umorzone. Jego łączne dochody nie wystarczają na opłacenie wydatków związanych z mieszkaniem i zakupu lekarstw. A. L. pracę zawodową rozpoczął w wieku 17 lat w Kombinacie Budownictwa Ogólnego [...] w T. jako elektromonter przemysłowo budowlany i w tym zakładzie przepracował 25 lat. W czasie trwania zatrudnienia złożył kilka projektów racjonalizatorskich. W 1986 roku otrzymał odznakę [...]. W zakresie swojej działalności społeczno-kulturalnej A.L. wskazywał na wielokrotnie organizowane przez niego turnieje szachowe, na fakt uzyskania brązowej, honorowej odznaki Polskiego Związku Szachowego, a także na działalność w chórze śpiewaczym [...] i ukończenie dwóch lat nauki gry na fortepianie. Analizując powyższe okoliczności sprawy organ stwierdził, że brak jest możliwości przyznania A. L. renty specjalnej na zasadach określonych w art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ wskazał na uznaniowy charakter tego świadczenia. W ocenie Prezesa Rady Ministrów brak jest w niniejszej sprawie takiego rodzaju szczególnego charakteru, który uzasadniał by przyznanie wnioskowanego świadczenia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazywał na trudną sytuację materialną i swoje rozliczne działania społeczno-kulturalne oraz na osiągnięcia w pracy zawodowej. Twierdził, że Kombinat zaniżał jego zarobki, co w rezultacie spowodowało tak niskie świadczenie, które uzyskuje obecnie, tak więc, w jego ocenie został szczególnie pokrzywdzony. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreślając uznaniowy charakter świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 par 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przywołana wyżej zasada oznacza, że sąd administracyjne nie przyznaje dochodzonego świadczenia, a jedynie dokonuje kontroli decyzji administracyjnej pod kątem jej zgodności z prawem, czy organ dochował stosownej procedury przy podejmowaniu danej decyzji oraz czy rozważył wszystkie istotne okoliczności sprawy. Przyznanie czy też odmowa przyznania dochodzonego przez skarżącego świadczenia ma charakter decyzji uznaniowej. Nie znaczy to, że decyzja taka może być dowolna. Organ musi uzasadnić swoje preferencje i zasady jakimi się kierował wydając decyzję. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy podejmując daną decyzję organ nie tylko właściwie zastosował przepisy prawa, ale także wyczerpująco uzasadnił przyczyny wydania decyzji. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten nie określa przesłanek przyznania świadczenia, decyzja w tej sprawie, podejmowana przez Prezesa Rady Ministrów, ma charakter uznaniowy. Organ każdorazowo ma przedstawić przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się przy podjęciu takiej decyzji. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że zbadał wszystkie okoliczności sprawy: sytuację bytową i szczególne okoliczności wskazane przez skarżącego, uzasadniające w ocenie skarżącego przyznanie świadczenia. Zagadnienie zakwalifikowania danego przypadku jako posiadającego przymiot szczególnego charakteru zależy od wyłącznego uznania. Mogą to być zarówno wybitne zasługi w jakichś dziedzinach, jak również nadzwyczajne, szczególne zdarzenie losowe. W przedmiotowej sprawie żadne z takich zdarzeń nie miało miejsca. Organ wyjaśnił w sposób przekonywujący powody podjęcia przez niego decyzji odmownej w tym zakresie oraz wskazał także na zebrany materiał dowodowy jako podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z dyspozycją art. 82 ust. 2 powyższej ustawy, Prezes Rady Ministrów corocznie przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej informację o przyznanych świadczeniach szczególnych. Tak wiec poza kontrolą sądowo-administracyjną, mamy tu do czynienia z kontrolą parlamentarną, także wymagającą wskazania jakimi preferencjami kierowano się przyznając świadczenia w danym okresie. W ocenie Sądu, mając na uwadze wskazane na wstępie kryteria kontroli, decyzja jest prawidłowo uzasadniona i organ nie podjął jej w sposób dowolny. Także przeprowadzone postępowanie administracyjne nie zawiera błędów, które sankcjonowałby jej uchyleniem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.