II SA/Wa 57/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę K. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Rektora- Komendanta Akademii [...] im. gen. T. K. we [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Szer. pchor. K. L., słuchaczka trzymiesięcznego Studium Oficerskiego, nie uzyskała zaliczenia poprzedniego etapu nauki zgodnie z treścią § 24 ust. 3 obowiązującego Regulaminu Studium Oficerskiego Akademii [...] imienia generała T. K. ([...]), a w konsekwencji, zgodnie z treścią § 26 ust. 10 ww. regulaminu, słuchaczka nie została dopuszczona do egzaminu na oficera. Rektor-Komendant [...] zdecydował się uwzględnić wniosek dowódcy [...]. Batalionu Szkolnego, poparty przez Dyrektora Instytutu Dowodzenia, dotyczący skreślenia w.w. z listy słuchaczy i decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. zwolnił szer. pchor. K. L. ze służby kandydackiej. Decyzję tę doręczono stronie w dniu [...] sierpnia 2018 r. Podchorąży, dotrzymując terminu określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w dniu [...] sierpnia 2018 r. (data stempla pocztowego), złożyła odwołanie od ww. decyzji Rektora-Komendanta [...]. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Rektora-Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie zwolnienia ze służby kandydackiej. W dniu [...] grudnia 2018 r. wpłynęła skarga K. L., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej, na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Rektora-Komendanta Akademii [...] im. gen. T. K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie zwolnienia ze służby kandydackiej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy: a) art. 104 § 2 i art. 138 k.p.a. poprzez brak rozpoznania sprawy i utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, pomimo zaniechania ustalenia przez organ I instancji zdolności skarżącej do pełnienia służby zawodowej w ogóle, b) art. 6, art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 5 ust 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez zaniechanie skierowania skarżącej do wojskowej komisji lekarskiej po przebytym porodzie i długotrwałej nieobecności, a zatem zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących sprawne, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie, iż nieobecność skarżącej na zajęciach miała charakter usprawiedliwiony (zwolnienie lekarskie z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem), a w konsekwencji wydanie decyzji z pominięciem dyrektywy nakazującej uwzględnienie słusznego interesu strony, c) art. 6, art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak rzeczowego odniesienia się do zarzutów, zawartych odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i nietrafną akceptację warunków formalnoprawnych decyzji I instancji, chociaż organ I instancji nie powołał w uzasadnieniu liczącym zaledwie trzy zdania - żadnych dowodów, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, d) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i uprawnienia strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy. Jako asumpt przedmiotowej skargi podniesiono sytuację osobistą szer. pchor. rez. K. L.(samotne rodzicielstwo i problemy zdrowotne). Wobec podniesionych zarzutów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji nr [...]z dnia [...] października 2018 r. Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Rektora - Komendanta Akademii [...]im. gen. T. K. we [...]. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi szczegółowo zaprezentowano stanowisko skarżącej w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 134 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Zgodnie z treścią ust. 1 pkt 4 tego przepisu, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek skreślenia z listy studentów lub niespełnienia wymogów określonych w regulaminie nauki lub studiów. W myśl art.134 ust. 4, zwolnienie ze służby kandydackiej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 4 i 8b-9, następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia. Na podstawie ust. 4a, zwolnienie ze służby kandydackiej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 5-8a, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna, albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza ze służby kandydackiej. Ustęp 4b stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 4a, odpowiednio rektor-komendant uczelni wojskowej, komendant szkoły podoficerskiej lub komendant ośrodka szkolenia, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza ze służby kandydackiej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżąca nie zaliczyła sześciu spośród dziesięciu przedmiotów, wymaganych tokiem studiów: tj. egzaminu z WF, podstaw dowodzenia, przywództwa w dowodzeniu, regulaminu Sił Zbrojnych RP, taktyki ogólnej i teorii i praktyki strzelań (dowód w aktach administracyjnych, okoliczność ta zresztą jest bezsporna). W tej sytuacji, ze względu na treść art. 134 ust.1 pkt 4 powołanej ustawy konieczne było wydanie decyzji, skreślającej skarżącą ze służby kandydackiej. Przepis ten jest obligatoryjną przesłanką zwolnienia ze służby, a zatem Rektor- Komendant nie miał żadnych możliwości podjęcia innych działań wobec skarżącej ani też nie miał możliwości nie wydania przedmiotowej decyzji. Kwestia prawidłowego rozumienia i stosowania art.134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych była już przedmiotem zainteresowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 2 kwietnia 2014 r., I OSK 413/13 stwierdził on, że przepis ten ustanawia obligatoryjną podstawę zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, jeśli nie spełni on wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Decyzja podejmowana na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją związaną. Treść tego przepisu wprowadza przesłankę, która wprawdzie nie precyzuje, o jakie wymogi określone w regulaminie studiów lub nauki chodzi, niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że kryterium to należy interpretować szeroko, odnosząc je do wszystkich tych sytuacji, których skutkiem jest skreślenie z listy studentów, a które zostały doprecyzowane w regulaminie studiów lub nauki. Przyjmując cytowany pogląd za własny, Sąd orzekający w sprawie niniejszej stwierdza, że decyzja o skreśleniu skarżącej ze służby kandydackiej była prawidłowa, oparta na ustawowych przesłankach i wydana została po prawidłowym przeanalizowaniu stanu faktycznego. Skoro bowiem skarżąca nie zaliczyła 6 spośród 10 przedmiotów, wymaganych tokiem nauki, konieczne było jej skreślenie ze służby. W zaistniałym stanie prawnym zbędne było badanie i odnoszenie się do sytuacji osobistej lub zdrowotnej skarżącej, aczkolwiek Sąd ma świadomość, że nie zaliczenie przedmiotów, wymaganych tokiem studiów, mogło być spowodowane wieloma czynnikami, w tym również o charakterze osobistym i zdrowotnym, w szczególności takimi jak samotne rodzicielstwo i problemy zdrowotne. Na marginesie tylko zauważyć wypada, że organ udzielił skarżącej (zgodnie z jej wnioskiem) urlopu bezpłatnego w takim zakresie, w jakim było to możliwe ze względu na brzmienie przepisów (art.134 ust.2 ustawy o służbie wojskowej vide- decyzja z dnia [...].06.2017 r. o nr [...]). Skarżąca zdaje się nie rozumieć specyfiki działania Akademii [...], która wobec swoich studentów może stosować tylko takie rozwiązania, jakie dają przepisy ustawy. Rektor- Komendant nie może samodzielnie określać ani wydłużać czasu trwania urlopu, decydować o rodzaju czy potrzebie przyznania urlopu nie przewidzianego w przepisach, ani przyznawać świadczeń nie przewidzianych w ustawie. Cechą kontrolowanej decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej, mającej charakter związany jest fakt, że organ zobowiązany jest do jej wydania, a sąd może tylko skontrolować, czy decyzja jest zgodna z prawem. Kontrolując sprawę pod względem zarzutów skargi Sąd nie stwierdził naruszenia art. 104 § 2 i art. 138 k.p.a. gdyż organ nie miał obowiązku ustalenia zdolności skarżącej do pełnienia służby zawodowej w ogóle. W przypadku decyzji związanej, kwestia zdolności skarżącej do pełnienia służby zawodowej nie ma znaczenia dla konieczności wydania decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 5 ust 3 pkt 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W opisanym stanie faktycznym i prawnym zbędne było skierowanie skarżącej do wojskowej komisji lekarskiej po przebytym porodzie i długotrwałej nieobecności. Nie miało znaczenia dla wydania decyzji związanej, czy nieobecność skarżącej na zajęciach była usprawiedliwiona (czego zresztą nikt nie kwestionuje). W przypadku decyzji związanych organ ani Sąd nie może uwzględniać słusznego interesu strony. Nie miało miejsca naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skoro bowiem mamy do czynienia z decyzją związaną, a odwołanie zawierało opis sytuacji osobistej skarżącej (rodzinnej i zdrowotnej), która nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, zbędne było odnoszenie się do tych kwestii w decyzji II organu instancji. Z tej też przyczyny nie naruszono art. 15 k.p.a. W opisanym stanie faktycznym i prawnym konieczne było oddalenie skargi na podstawie art.151 p.p.s.a.