II SA/Wa 570/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego -oddala skargę- Starosta T. aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela nr [...] z dnia [...] maja 2002 r., na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194), nadał J. C. stopień nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. posiada kwalifikacje: wykształcenie wyższe magisterskie z przygotowaniem [...]. [...] Kurator Oświaty wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty T. nadającej J. C. stopień awansu nauczyciela mianowanego, o czym zawiadomił skarżącą pismem z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...]. Decyzją nr [...] (znak [...]) z dnia [...] października 2005 r. [...] Kurator Oświaty, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 9h ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112 ze zm.) stwierdził nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego J. C. wydanego przez Zarząd Powiatu w T. nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć (pkt 1), z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat (pkt 2) – o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego. Natomiast w myśl art. 10 ust. 2 pkt 5 i 2b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. Nr 56, poz. 357), stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska przy czym przez wykonywanie pracy pedagogicznej zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami należy rozumieć realizowanie zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych w wymiarze co najmniej ½ tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Z kolei szczegółowe kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół i placówek określało wówczas, tzn. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] kwietnia 2000 r., rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). Odnośnie zaś kwalifikacji do zajmowania stanowisk nauczyciela w szkołach średnich ogólnokształcących i szkołach średnich zawodowych, to zostały one szczegółowo określone w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Analiza sprawy, w ocenie organu, wykazała zatem, że w świetle regulacji powyższego rozporządzenia J. C. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do pracy na stanowisku [...] i [...] zarówno przed wejściem w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), jak i w dniu 6 kwietnia 2000r., tj. w dniu jej wejścia w życie, co oznacza, że wydanie skarżącej aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego w dniu [...] maja 2002r., na podstawie art. 28 powołanej ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r., rażąco narusza przepisy ustawy – Karta Nauczyciela. Organ wskazał następnie, że niezależnie od podniesionych przyczyn decyzja została wydana przez organ niewłaściwy w sprawie, ponieważ zgodnie z art. 91d ustawy – Karta Nauczyciela w dacie orzekania organem właściwym był Starosta T., natomiast akt nadania wydał Zarząd Powiatu T. Pismem z dnia [...] listopada 2005r. J. C. wniosła do Ministra Edukacji Narodowej odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] Minister Edukacji i Nauki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z 2001 r., Nr 49, poz. 509, z 2002 r., Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1387, z 2003 r., Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1660 oraz z 2004 r., Nr 162, poz. 1692) oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela (Dz. U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966, Nr 213, poz. 2081, Nr 228, poz. 2258, z 2004 r., Nr 96, poz. 959 i Nr 179, poz. 1845 oraz z 2005 r., Nr 10, poz. 71, Nr 167, poz. 1397, Nr 179, poz. 1487 i Nr 181, poz. 1526), po rozpatrzeniu odwołania J. C. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2005r. Nr [...], postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył treść art. 28 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia. Analizując materiał dowodowy Minister Edukacji i Nauki stwierdził, iż w dniu 31 sierpnia 2000 r. J. C. legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku [...], dyplomem ukończenia studium [...], świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie [...]. Dalej w uzasadnieniu organ II instancji podał, iż w okresie od 1994 r. do 2002 r. skarżąca była zatrudniona w Zespole Szkół [...] w T. na czas nieokreślony wyszczególniając jednocześnie rodzaj realizowanych zajęć i ich wymiar w rozbiciu na tygodniową liczbę godzin zajęć, w zakresie zajęć [...], a także pracy [...] i [...]. W oparciu o powyżej powołane przepisy organ w motywach rozstrzygnięcia wskazał, że J. C. w dniu 31 sierpnia 2000 r. nie posiadała 3 – letniego okresu wykonywania nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze zajęć. Choć skarżąca w okresie od 1996r. do 2000 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć, to nie posiadała kwalifikacji do nauczania [...], ani też do wykonywania pracy [...] i [...]. Tym samym skarżąca nie spełniła warunków do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. Wydanie zaś aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego osobie, która nie spełniła warunków koniecznych do uzyskania danego stopnia, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Minister Edukacji i Nauki podzielił również stanowisko [...] Kuratora Oświaty w zakresie wydania aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego przez organ niewłaściwy, uznając, że akt nadania jest dotknięty wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podkreśliła swój staż pracy jako nauczyciela w Zespole Szkół [...] w T. oraz podała rodzaj zajęć i ich realizację w latach 1994 – 2002 r. Skarżąca kwestionując decyzję [...] Kuratora Oświaty zarzuciła temu organowi całkowite pominięcie jej zatrudnienia jako nauczyciela [...]. Natomiast organowi II Instancji zarzuciła, że utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, co prawda wskazał, że nie posiada ona również kwalifikacji w zakresie nauczania [...], ale nie poparł tego twierdzenia żadnym racjonalnym dowodem, który wynikałby z obowiązujących przepisów. Poza tym wydane decyzje, ze względu na sposób interpretacji przepisów powszechnie obowiązującego prawa, uznała za naruszające art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także za naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa oraz zasadę pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli. Dodatkowo podniosła, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu, że akt nadania został wydany przez organ niewłaściwy, bowiem z jej własnych ustaleń wynika, że osoba, która podpisała akt nadania – członek etatowy Zarządu Powiatu T. J. C. - działała na podstawie stosownego upoważnienia udzielonego przez Starostę T. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji i Nauki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego: 1) z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, 2) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat - o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego. Dla uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na podstawie ww. przepisu, w chwili wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 21 października 2001r., nauczyciel musi spełniać łącznie następujące, wymienione w przepisie przesłanki: - musi w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniać warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., co oznacza, że nauczyciel musi: posiadać obywatelstwo polskie, posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, korzystać z praw publicznych, nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie, posiadać wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nie określony, bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie, oraz - musi być zatrudniony w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć (art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r.) albo został ponownie zatrudniony w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat (pkt 2 powyższego przepisu). W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miało ustalenie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne, czy skarżąca w dniu 31 sierpnia 2000 r. posiadała wymagane kwalifikacje, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. Te zaś wymagania zostały określone w § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433). W oparciu o wskazane przepisy kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach średnich ogólnokształcących i szkołach zawodowych posiadała osoba, która legitymowała się dyplomem ukończenia – po pierwsze - studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, - po drugie - studiów magisterskich na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła studia doktoranckie, podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Ponadto kwalifikacje do nauczania teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach wymienionych w ust. 1 posiada również osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. Skarżąca bezspornie, w dniu 31 sierpnia 2000 r. legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku [...], dyplomem ukończenia studium [...], świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie [...], a od 1994 r. do 2002 r. była zatrudniona w Zespole Szkół [...] w T. na czas nieokreślony, przy czym w okresie od 1996 r. do 2000 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć. Natomiast nie budzi także wątpliwości, że J. C. w dniu 31 sierpnia 2000 r. nie posiadała 3-letniego okresu wykonywania nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze zajęć. Nie można bowiem uznać, że kwalifikacje, którymi legitymowała się skarżąca, w świetle powołanych powyżej regulacji ustawy – Karta Nauczyciela i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, stanowiły kwalifikacje do nauczania [...], jak również do wykonywania pracy [...] i [...]. Omawiane przepisy ww. ustawy winny być stosowane przez organy administracji oświatowej oraz sąd administracyjny zgodnie z ich brzmieniem, a treść tych przepisów nie nastręcza poważniejszych wątpliwości odnośnie ich wykładni. Organ odwoławczy prawidłowo zatem ocenił, że akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego został wydany z rażącym naruszeniem prawa – art. 28 cyt. ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2005r., stwierdzającą na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nieważność wydanego w dniu [...] maja 2002r. przez Starostę T. aktu nadania J. C. stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Rozpatrując zaś sprawę w kontekście końcowego zarzutu skargi, tj. nieuprawnionego, jak twierdzi skarżąca, uznania, iż wydanie aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, stwierdzić należy, że w tym zakresie organy administracji dokonały błędnej oceny, bowiem J. C. – etatowy członek Zarządu Powiatu T. działał w ramach upoważnienia udzielonego, w dniu [...] grudnia 2001r., przez Starostę T., na podstawie art. 268a Kpa, (dowód: upoważnienie z dnia [...] grudnia 2001r. w aktach sprawy). Jednakże z uwagi na istnienie innej kwalifikowanej wady aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego z dnia [...] maja 2002 r. - wymienionego w art. 156 § 1 pkt 2 wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, oraz mając na uwadze, iż okoliczność braku właściwości stanowiła jedynie dodatkową podstawę do wzruszenia powyższej decyzji w trybie nadzwyczajnym nie można zgodzić się, że dokonana w tej części przez organy administracji błędna ocena czyni zaskarżoną decyzję i decyzji ją poprzedzającej wadliwymi. Wobec powyższych okoliczności w sprawie niniejszej brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.