II SA/Wa 572/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. J. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) w W. orzeczeniem z [...] lutego 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz art. 58 ust. 6, art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich, określenia ich siedzib, filii, zasięgu działania oraz właściwości (Dz. U. z 2024 r. poz. 1813), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2024 r. poz. 466); zwanego dalej rozporządzeniem MON z dnia 25 marca 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w E. z [...] grudnia 2024 r. nr [...] uznające A. J. za niezdolną do zawodowej służby wojskowej – kategoria N, zał. nr 1, grupa III. W uzasadnieniu wskazała, że [...- grudnia 2024 RWKL w E. działając na skierowanie Dowódcy JW. [...] w G., po wykonaniu badań i konsultacji specjalistycznych u A. J., wydała orzeczenie nr [...], w którym stwierdziła, że schorzenie, tj. dodatkowe pobudzenia komorowe pojedyncze, okresowo układające się w bigeminię i trigeminię w zapisie Holter EKG – § 38 pkt 2 powoduje niezdolność do służby wojskowej na podstawie zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. Od powyższego orzeczenia RWKL w E. A. J. wniosła odwołanie, do którego załączyła dodatkową dokumentację medyczną, tj. wykonane we własnym zakresie [...] października 2024 r. badania: EKG, echo serca oraz konsultację kardiologiczną. Po rozpoznaniu odwołania CWKL w W. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie podając, że RWKL w E., po analizie całości dokumentacji medycznej, w tym dołączonej przez stronę do odwołania, a także badaniu Holter EKG z [...] grudnia 2024 r., w którym stwierdzono arytmię komorową pod postacią monomorficznych dodatkowych pojedynczych pobudzeń komorowych okresowo układające się w formy złożone jak bigeminia i trigeminia, o nasileniu 3451/24h – co stanowi ˃3% całego zapisu i kwalifikuje się w klasie III wg. Lowna i badaniu echo serca z [...] listopada 2024 r., w którym określono prawidłowe wymiary jam serca bez istotnej wady zastawkowej, ale potwierdzono występowanie arytmii, zasadnie uznała orzekaną za niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Dostarczone przez skarżącą wykonane we własnym zakresie [...] października 2024 r. badania: EKG, echo serca oraz konsultacja kardiologiczna, potwierdza występowanie arytmii, włączono leczenie i dodatkowo stwierdzono znamiennie podwyższoną wartość ciśnienia tętniczego krwi 183/133 mmHG. Zdaniem CWKL służba wojskowa w Wojsku Polskim jest obarczona wysokim natężeniem stresu, intensywnym wysiłkiem fizycznym w zmiennych warunkach atmosferycznych oraz niedoborami elektrolitowymi. Czynniki te są silnie proarytmogenne. Utrzymująca się arytmia komorowa pomimo że aktualnie, według strony, nie powoduje objawów klinicznych stanowi przeciwwskazanie do zawodowej służby wojskowej, a strona wymaga stałej opieki specjalistycznej oraz badań kontrolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. J. wniosła o uchylenie orzeczenia CWKL w W. z [...] lutego 2025 r. i przeprowadzenie ponownego postępowania, w którym zostaną wzięte pod uwagę opinie specjalistów. Skarżąca wskazała, że z wykonanych we własnym zakresie badań wynika, że jej stan zdrowia nie wymaga, jak twierdzi organ, opieki specjalistycznej oraz badań kontrolnych. W badaniu EKG nie stwierdzono arytmii, a ciśnienie krwi nie było uwzględnione, ale nie przekraczało 123/73 mmHG. Potwierdzono w badaniach prawidłowe wymiary serca, bez zmian, bez zaburzeń kurczliwości z prawidłową morfologią i czynnościami serca. Do skargi dołączyła dokumentację medyczną: konsultacje kardiologiczne z [...] grudnia 2024 r. i [...] marca 2025 r. oraz wynik badania EKG. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Zatem dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc zaskarżone orzeczenie CKL pod względem kryterium legalności i stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W postępowaniu przed RWKL w E. ustalone zostało u skarżącej schorzenie skutkujące stwierdzeniem przez organ orzeczniczy, że badana jest niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Rozpoznano u orzekanej: "Dodatkowe pobudzenie komorowe pojedyncze, okresowo układające się w bigeminię i trigeminię w zapisie Holter EKG. § 38 pkt 2", "Kategoria N – Zał. 1 Grupa III – Niezdolna do zawodowej służby wojskowej". Zgodnie z § 38 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do wojskowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2024 r. poz. 466) schorzeniem kwalifikowanym w kolumnie 6 jako niezdolność do służby (kat. N) jest choroba lub ułomność opisana jako: "Choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwale powodujące upośledzenie sprawności ustroju". Stosownie do objaśnień § 38 pkt 1 – 3, wg. tych punktów należy kwalifikować również zaburzenia rytmu serca pochodzenia organicznego i zaburzenia przewodzenia. Treść powołanego § 38 pkt 2 stanowi, iż stwierdzenie u kandydata do służby wskazanej choroby powinno być kwalifikowane wyłącznie do kategorii N. Niemniej jego brzmienie jednoznacznie wskazuje, iż stwierdzona u osoby badanej choroba serca lub zaburzenia jego rytmu musi powodować trwałe upośledzenie sprawności organizmu. Analogiczna kwalifikacja do kategorii N występuje w przypadku stwierdzenia znacznego upośledzenia sprawność ustroju (pkt 3 tego §). Jednakże, gdy postać schorzenia nieupośledza sprawności ustroju (pkt 1 tego §), kwalifikacji dokonuje się według kategorii Z/N. Zatem o zdolności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej, u którego stwierdzono chorobę serca lub zaburzenia jego rytmu, decyduje stopień upośledzenia sprawności ustroju. Opisane w orzeczeniu organu pierwszej instancji schorzenie "Dodatkowe pobudzenie komorowe pojedyncze, okresowo układające się w bigeminię i trigeminię w zapisie Holter EKG" nie odpowiada wprost opisowi z § 38 pkt 2. Choć należy domniemywać, iż chodzi tu o zaburzenia rytmu serca, to jednak nie wyjaśnia, czy to zaburzenie ma charakter nawracający lub trwały i upośledza, bądź nie sprawności organizmu. Tych istotnych z punktu widzenia formalnoprawnego kwestii organ II instancji nie wyjaśnił, choć w zarzutach odwołania skarżąca podnosiła, iż stwierdzone schorzenie nie ma wpływu na sprawność organizmu i na tę okoliczność załączyła konsultację kardiologiczną z [...] grudnia 2024 r., w której specjalista chorób wewnętrznych, kardiolog stwierdził brak dysfunkcji układu krążenia. Stwierdził także, iż: "[...] (jak w przypadku Pacjentki) nie jest żadną patologią, nie wymaga dalszej diagnostyki ani leczenia". W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia CWKL nie zawarła jakiegokolwiek odniesienia do powyższej opinii lekarza specjalisty. Natomiast stwierdziła, że: "Skarżący dostarczyła wykonaną we własnym zakresie w dniu [...].10.2024 r. badania EKG, echo serca oraz konsultację kardiologiczną. W uzyskanych badaniach potwierdzono występowanie arytmii i włączono leczenie. Dodatkowo podczas wizyty stwierdzono u orzekanego znamiennie podwyższoną wartość ciśnienia tętniczego krwi 183/133mmHg". Powyższe poddaje w wątpliwość, czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. W materiale aktowym nie znajdują się ww. dokumenty, które miały zostać dołączone do akt administracyjnych [...] października 2024 r. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęto po wskazanej dacie, bowiem skierowanie do RWKL w E. zostało sporządzone przez Dowódcę JW. NR [...] dopiero [...] października 2024 r. W aktach brak jest też dokumentu wskazującego na podjęcie przez orzekaną leczenia w związku z arytmią serca, czy też wystąpienia wartości ciśnienia tętniczego krwi 183/133mmHg. Nie można zatem przyjąć, że CWKL, rozpatrując odwołanie, orzekła na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, do czego obliguje § 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji, mając na względzie zarzuty odwołania, nie wykazał przesłanek warunkujących zastosowanie § 38 pkt 2 załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia. Powoduje to uzasadnioną wątpliwość, czy wskazana w kwestionowanych przez skarżącą orzeczeniach jednostka chorobowa jest w istocie wymieniona w ww. § i czy jej rozpoznanie nastąpiło po wnikliwej analizie stanu faktycznego sprawy. Jak stwierdził NSA w wyroku z 14 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 3999/21, motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a., aby zarówno orzekany, jak i sąd administracyjny mogli poznać drogę dochodzenia przez organ do rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy naruszył tym samym § 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. regulujące sposób zebrania i analizy materiału dowodowego, nie ustalił bowiem i nie ocenił okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei skutkowało wadliwie sporządzonym uzasadnieniem, które nie wyjaśniało stronie prawidłowo zasadniczych motywów rozstrzygnięcia, co stanowiło naruszenie art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie, organ odwoławczy uwzględni powyższe wskazania Sądu, w szczególności skupi się na wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu kluczowego w tej sprawie zagadnienia, czy rozpoznane u skarżącej schorzenie odpowiada opisanemu w § 38 pkt 2 (ewentualnie w pkt 1) załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia. Tym samym ustali, czy spowodowany schorzeniem stopień upośledzenia sprawności ustroju powoduje ograniczenie zdolności fizycznych orzekanej skutkujące przeciwwskazaniem do zawodowej służby wojskowej. Organ będzie obowiązany stanowisko w tej kwestii w sposób respektujący wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. i zrozumiały dla strony uzasadnić. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).