II SA/Wa 574/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę - Prezydent Miasta N. decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. uznał R. D. z dniem 3 grudnia 2001r. za osobę bezrobotną i na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) orzekł o odmowie przyznania z dniem 3 grudnia 2001r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu otrzymania odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia za pracę za okres od dnia 1 grudnia 2001r. do 31 stycznia 2002r. Następnie Prezydent Miasta N. decyzją z dnia [...] lutego 2002r. na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 4 powołanej wyżej ustawy orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy od dnia 1 lutego 2002r. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia [...] lutego 2003r. R. D. utracił prawo do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Prezydent Miasta N. decyzją z dnia [...] lutego 2003r., po rozpoznaniu wniosku z dnia 31 stycznia 2003r. na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65) oraz art. 37j ust. 1 pkt 1, 2, art. 37l ust. 1, art. 37o ust. 1, art. 6 pkt 6 lit. b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 104 kpa, odmówił przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Jako przyczynę odmowy wskazano, że wnioskodawca nie spełniał warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego tj. nie posiadał 30 lat okresu uprawniającego do zasiłku zarówno w dniu rejestracji, jak i do 12 stycznia 2002r. W tej ostatniej dacie posiadał, bowiem 29 lat, 2 miesiące i 10 dni okresu uprawniającego do zasiłku. W dniu 9 maja 2005r. wpłynął wniosek R. D. do Powiatowego Urzędu Pracy w N. o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w oparciu o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. sygn. akt K 19/02 (OTK-A 2005/3/28). Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 150a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), w związku art. 37j ust. 1, art. 37l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, po rozpoznaniu odwołania R. D. od decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego. Organ wywiódł, że zgodnie z przepisem art. 37j ostatnio powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej określony nim okres uprawniający do emerytury. Jak wskazano, R. D. rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy posiadał 29 lat i 2 miesiące okresu uprawniającego do zasiłku, a także ponad 27 lat pracy w warunkach szczególnych. Do dnia 12 stycznia 2002 r. nie osiągnął wymaganego 30 letniego okresu uprawniającego do zasiłku. Jednocześnie stwierdzono, że wnioskodawcy nie przysługuje także zasiłek na podstawie art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ w dniu 31 grudnia 2001r. nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych, gdyż znajdował się w okresie karencji wynikającej z otrzymania odszkodowania za skrócenie okresu odszkodowania. R. D. pismem z dnia 17 października 2006r. skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w N. wniósł po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006r. sygn. akt SK15/05 (OTK-A 2006/8/106). Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...] o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego i decyzją z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] odmówił uchylenia wskazanej decyzji. Organ zwrócił uwagę, że o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego skarżącemu, rozstrzygnięto na podstawie art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Trybunał Konstytucyjny zaś w wyroku z dnia 18 września 2006r. sygn. akt SK 15/05, uznał za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002r.". Organ podkreślił, że orzeczenie to nie eliminuje z obrotu prawnego, ani też nie podważa decyzji wydanych w oparciu o przepisy art. 150a-150d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W skardze do Sądu R. D. zakwestionował zaskarżoną decyzję wskazując, że został zwolniony z pracy 30 listopada 2001r. po przepracowaniu 29 lat i 3 miesięcy okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Poinformował, że w dniu 3 grudnia 2001r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy i uzyskał status bezrobotnego. Wnoszący skargę podał, że otrzymał odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę za okres od 1 listopada 2001r. do 31 grudnia 2001r. W jego ocenie spełnił warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego w dniu 1 października 2002r. Twierdzenie swoje opiera na uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w którym wskazano, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (...) nie rozwiązał kwestii praw do zasiłku przedemerytalnego wszystkich osób, które spełniły warunki do ich nabycia między 1 stycznia 2002r., a dniem wejścia w życie ustawy z 20 grudnia 2002r., tj. 6 lutego 2003r. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W myśl art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli: 1) posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W dniu 1 stycznia 2002r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2001. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół, zgodnie z którą zniesiono zasiłki przedemerytalne unormowane art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 2 tej ustawy osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (...). Następnie ustawą z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ukształtowano odmiennie sytuację prawną (poprzednio zmienioną ustawą nowelizującą) tej grupy osób, które do dnia 12 stycznia 2002 r. nabyły prawo do świadczeń na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 17 grudnia 2001 r., wobec tego, iż spełniły wymagane w tym względzie warunki. Zgodnie, bowiem z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. przysługiwało bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002r. spełnili warunki do ich nabycia. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005r. w sprawie o sygn. akt K 19/02 orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001., który uniemożliwiał nabycie tych świadczeń przez osoby, które spełniły warunki do jego nabycia, ale nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem wejścia w życie tej ustawy z uwagi na brak odpowiedniego vacatio legis. W związku z powołanym powyżej wyrokiem TK znowelizowano przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz.1366), wprowadzając do niej przepisy art. 150a-150d. Zgodnie z art. 150a ust. 1 prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia (...). Prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (ust.2). W wyroku z dnia 18 września 2006r. sygn. akt SK 15/05 Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002r." W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że przepisy art. 150a ust. 1 i 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu korzystają z domniemania ich konstytucyjności. Ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego nastąpiło decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2006r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. z dnia [...] listopada 2005r. wydaną w oparciu o art. 150a ust.1 i ust. 2 w związku z art. 37j ust. 1 i art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 września 2006r. sygn. akt SK 15/05 stwierdził, że wskutek wydania tego orzeczenia prawo żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji i przepisów tam powołanych przysługuje osobom, które w roku 2002r. złożyły do powiatowych urzędów pracy wniosek o przyznanie im prawa do zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego i wnioski te zostały prawomocnie oddalone na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001r. oraz art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002r. W związku z tym, że skarżący nie mieści się w grupie uprawnionych wskazanych w przedmiotowym wyroku, należy stwierdzić, że organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2006r. odmawiającej przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Niezależnie od tego, należy wyjaśnić, że w świetle omawianych nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 17 grudnia 2001r. i 20 grudnia 2002r., a także wydanych w związku z nimi orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego skarżącemu nie przysługuje prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., ponieważ przed dniem 1 stycznia 2002r., tj. dniem wejścia w życie ustawy znoszącej zasiłki przedemerytalne unormowane art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie spełnił warunków do jego nabycia. Bezsporne jest bowiem w sprawie, iż R. D. we wskazanej dacie legitymował się stażem pracy wynoszącym 29 lat i 3 miesiące w tym co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach. Należy zaznaczyć, że Sąd dostrzegł pewne nieścisłości, jeśli chodzi o powoływany przez organ okres uprawniający skarżącego do zasiłku, jednak pozostają one bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając na względzie, że zaskarżona decyzja orzekająca o odmowie uchylenia decyzji Wojewody Małopolskiego odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] jest zgodna z obowiązującym prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.