II SA/Wa 574/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z [...] lutego 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126, art. 144 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a. oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 127); zwanej dalej ustawą o PSP, po rozpatrzeniu zażalenia W. K. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] stycznia 2024 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] maja 2022 r. do Komendanta Powiatowego PSP w [...] wpłynął wniosek . K. o przyznanie mu świadczenia ratowniczego. Po dokonaniu weryfikacji wniosku co do spełnienia przez stronę wymagań do przyznania świadczenia ratowniczego oraz osiągnięciu wieku uprawniającego do jego przyznania zawartych w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 roku o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 202 1r., poz. 2490) stwierdzono, że W. K. nie spełnia określonych wymogów zawartych w art. 16 pkt 2 ustawy, ze względu na brak odpowiedniego świadka publicznego, który pełniłby funkcję publiczną we wszystkich latach, w których strona brała udział w akcjach lub działaniach ratowniczych. Pismem z [...] czerwca 2022 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku z [...] maja 2022 r. o oświadczenie świadka potwierdzającego jego bezpośredni udział w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych w latach 1970 - 1990, spełniającego kryteria art. 50 ust. 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Powyższe wezwanie wynikało z faktu, że wskazany świadek – Z. B., pełniący funkcję sołtysa w latach 1991 - 1996, w ówczesnym stanie prawnym mógł być brany pod uwagę tylko w okresie pełnienia tej funkcji. W odpowiedzi na wezwanie W. K. pismem z [...] czerwca 2022 r. poinformował, że jego wniosek jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia. W związku z tym Komendant Powiatowy PSP w [...] decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia ratowniczego. Od powyższego orzeczenia W. K. złożył odwołanie powołując się na nieprawidłową interpretację przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych. [...] Komendant Wojewódzki PSP decyzją z [...] lipca 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powołując się na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa względem ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego. Na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazując na nieprawidłowości, których miały dopuścić się organy obu instancji oraz niewłaściwą interpretację przepisów prawa. Zaznaczył, że w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku nie widnieje zapis, który wymagałby pełnienia przez świadka funkcji publicznej przez cały okres wymieniony we wniosku o przyznanie świadczenia ratowniczego, a obie wcześniejsze decyzje powinny zostać uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 660/22 oddalił skargę. W dniu [...] grudnia 2023 r. do Komendy Wojewódzkiej PSP w [...] wpłynęło podanie W. K. o wznowienie postępowania o przyznanie świadczenia ratowniczego na podstawie wniosku z [...] maja 2022 r. [...] Komendant Wojewódzki PSP postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy wznowienia postępowania, powołując się na orzecznictwo sądu administracyjnego oraz dotychczasowe błędy wskazane we wniosku. Na powyższe postanowienie W. K. złożył skargę z [...] lutego 2024 r. do Komendanta Głównego PSP, która w trybie art. 149 § 4 K.p.a. została uznana za zażalenie. Po rozpoznaniu zażalenia Komendant Główny PSP postanowieniem [...] lutego 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podał, że jak wynika z akt sprawy W. K. nie wskazał nowych okoliczności, które wymagałyby ponownego wyjaśnienia, a sprawa nie spełnia przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Nawiązując do postanowienia z [...] stycznia 2024 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki PSP, odwołał się w uzasadnieniu postanowienia do wszystkich okoliczności, które budziły wątpliwości. Wnioskodawca został również poinformowany o tym, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym tj. art. 50 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 233), istnieje możliwość złożenia do właściwego Komendanta Powiatowego PSP nowego wniosku o przyznanie świadczenia ratowniczego, które zostanie rozpatrzone w aktualnym stanie prawnym, zgodnym ze zmianami wprowadzonymi do wspomnianej ustawy dnia 8 września 2023 r., uzupełniającymi brzmienie ww. przepisu o następujące zdanie: "Pełnienie funkcji publicznej lub zatrudnienie w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie jest wymagane dla całego okresu, który ma potwierdzić". Prawidłowość podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia przez organ I instancji potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt III SA/Po 660/22). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Głównego PSP z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] wnosząc o jego uchylenie i dokonanie prawidłowej wykładni art. 50 ust. 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 145 § 1, § 5 i § 6 K.p.a., poprzez nieprawidłową odmowę wznowienia postępowania oraz art. 8 § 1 K.p.a., gdyż właściwe organy w innych rejonach kraju w sytuacji analogicznej do sytuacji skarżącego rozpatrują pozytywnie wnioski o przyznanie świadczenia ratowniczego, a to obniża jego zaufanie do orzekających organów. W ocenie skarżącego nieprawidłowym jest twierdzenie organu, że jego świadek – sołtys wsi nie spełnia zapisu w art. 50 ust. 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Zgodnie z tym przepisem co najmniej jednym ze świadków jest osoba, która pełniła funkcje publiczne lub była zatrudniona w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej w okresie, który ma potwierdzić bezpośredni udział wnioskodawcy w działaniach ratowniczych. Żądanie jak w uzasadnieniu, aby świadek był osobą publiczną w całym okresie jaki wymienił we wniosku to nadużycie. Organ niewłaściwie zmienia zapis ustawy dopisując do istniejących słów "w okresie" "w całym okresie". Tak więc jeśli były wątpliwości co do interpretacji znaczenia słów "w okresie" to należało wystąpić, na podstawie art. 106 K.p.a., do innych organów o stanowisko w tej kwestii. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Komendant Główny PSP utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia ratowniczego stwierdzając, iż strona nie wskazała nowych okoliczności wymagających wyjaśnienia, a sprawa nie spełnia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia. Organy orzekające w tej sprawie słusznie przyjęły, iż pierwszym obowiązkiem, po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania było zbadanie, czy wniosek ten został złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a i b K.p.a. Tylko pozytywna ich weryfikacja powinna skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 K.p.a., a następnie przeprowadzeniem postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast jeżeli wznowienie postępowania jest z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych niedopuszczalne albo gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, organ, w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Przy czym odmowa wznowienia postępowania na tej podstawie dotyczy tylko tych przypadków, gdy wspomniane przeszkody są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Natomiast jeśli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy, na której zostało oparte żądanie wznowienia postępowania i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną ale wyłącznie w wypadku, jeżeli wznawiane postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną wyczerpująco w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 K.p.a. Strona żądając wznowienia postępowania powinna wskazać przyczynę wznowienia, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. W analizowanej sprawie skarżący w swym wniosku z [...] grudnia 2023 r. wprawdzie przywołał podstawy wznowienia z art. 145 § pkt 1 (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe) i pkt 5 K.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję), lecz wskazał okoliczności niepozostające w związku z ustawowymi podstawami wznowienia. Pierwszą z podstaw wznowienia skarżący powiązał z powinnością wystąpienia przez organ orzekający w sprawie "do innych organów PSP czy instytucji, takiej chociażby jak poradnia j. polskiego" o stanowisko w sprawie, zaś dugą ze stanowiskiem "poradni j. polskiego", które powinno stanowić wiążącą wykładnię językową przepisu będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia. "Jest do dowód oczywisty znany każdemu znającemu j polski nie tylko z widzenia". W doktrynie i orzecznictwie przyjmie się, iż odmowa wznowienia postępowania jest zasadna, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024 – komentarz do art. 149 K.p.a.). Przesłanką odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.) nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia; może natomiast nią być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1 – patrz wyrok NSA w Warszawie 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91, publik. ONSA 1991/2, poz. 50. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skoro zatem z treści wniosku strony nie wynikają ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania, zaś okoliczności w nim podane są sprzeczne z powołanymi w tym wniosku podstawami wznowienia postępowania, nie można organom orzekającym w sprawie czynić zarzutu naruszenia art. 149 § 3 K.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.