II SA/Wa 576/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-26

Skład orzekający: Agnieszka Góra - Błaszczykowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z ubezpieczeń społecznych powinien zostać oddalony, jeśli skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'e' P.p.s.a.? Czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'e' P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdy dochód na członka rodziny jest niski, a wydatki na utrzymanie i leczenie znaczące, co uniemożliwia samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowił adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza w części dotyczącej oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów, wskazując na trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla J. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla J. K. adwokata. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów J. K. w niniejszej sprawie oraz ustanowił dla skarżącego adwokata. W ustawowym terminie J. K. wniósł sprzeciw od przedmiotowego postanowienia, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie J. K. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 12 kwietnia 2012 r., dokumentów, oświadczenia nadesłanego 4 maja 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) oraz pisma z dnia 23 maja 2012 r. (sprzeciw) wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z babcią A. P. Skarżący posiada orzeczenie o uznaniu go za osobę umiarkowanie niepełnosprawną, niezdolną do pracy, wymaga czasowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. A. P. jest właścicielką mieszkania o pow. 48 m2, uzyskuje dochód w wysokości 1310,69 zł (netto), skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu. Wydatki, wskazane przez skarżącego to: energia elektryczna - 48 zł, gaz - 58 zł, czynsz - 306, 62 zł, lekarstwa ok. - 220 zł Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd zważył co następuje: Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów podlega oddaleniu, bowiem skarżący korzysta z takiego zwolnienia na mocy art. 239 pkt 1 lit. "e" P.p.s.a, który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi J. K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że oddalenie wniosku niniejszym postanowieniem nie oznacza, że skarżący będzie ponosił jakiekolwiek koszty związane z niniejszym postępowaniem. Jak już wyżej wskazano skarżący korzysta z ustawowego zwolnienie od kosztów sądowych, tj. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Wobec powyższego, w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji. Rozpoznając zaś wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez wnioskodawcę dochód na jednego członka rodziny wynosi ok. 655 zł netto miesięcznie. Biorąc pod uwagę, że wydatki – wskazane przez skarżącego - na utrzymanie mieszkania oraz lekarstwa wynoszą ok. 632 zł, na pozostałe wydatki konieczne (wyżywienie, ubranie, środki czystości i inne), pozostaje kwota 678 zł, tj. 339 na osobę. W tej sytuacji, należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, postanowiono jak w pkt. 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło