II SA/Wa 578/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-10
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania (tzw. decyzja kasacyjna) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania była prawidłowa. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji był niekompletny, a organ ten dopuścił się naruszenia zasad postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 KPA), rozpatrując sprawę z uwzględnieniem aktu prawnego, który nie był w obrocie prawnym. Zaskarżona decyzja kasacyjna odpowiada prawu, a stwierdzone braki jej uzasadnienia nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2014 r., którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy jest niekompletny, a organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, opierając się na uchylonej decyzji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i 12 Kpa w zw. z art. 156 § 2 Kpa. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, działając jako organ odwoławczy, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art 104, art. 107 § 1 i 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. C. od decyzji nr [...] Szefa Inspektoratu [...] Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz decyzji nr [...] Dowódcy JW z dnia [...] listopada 2004 r., w dniu [...] listopada 2014 r. wydał decyzję nr [...] , którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do tego organu do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył za organem pierwszej instancji ustalony stan faktyczny sprawy i dokonaną przez ten organ jego ocenę prawną, oceniając, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów.
Materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji jest niekompletny.
Organ ten w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż postępowanie w prawie stwierdzenia nieważności rozkazu dziennego nr [...] Szefa [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 1997 r. zostało zakończone decyzją nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2013 r., a organ pierwszej instancji, nie uwzględnił jednak faktu, że decyzja ta została uchylona przez Ministra Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.
Wobec powyższego, twierdzenie organu pierwszej instancji, że powyżej określony rozkaz dzienny został wydany przez powołany do tego organ nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu faktycznym i prawnym.
Konsekwencją uznania decyzji nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2013 r. za prawomocną było twierdzenie, że nietrafione są argumenty skarżącego zawarte w jego wniosku z dnia 18 października 2013 r. dotyczące niewłaściwości organu wydającego zaskarżoną decyzję.
Powołanie się przez organ pierwszej instancji, na uchyloną decyzję, stanowi naruszenie zasady określonej w art. 7 Kpa oraz zasady wynikającej z art. 77 § 1 Kpa.
Zaskarżona decyzja dotknięta jest wadami uzasadniającymi jej uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy.
K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2014 r. oraz na postanowienie nr [...] tego organu z dnia [...] lutego 2015 r. w zakresie w nim określonym. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja narusza art. 7 i 12 Kpa w zw. z art. 156 § 2 Kpa.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do skargi w przedmiocie postanowienia Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającego uzupełnienia i sprostowania zaskarżonej decyzji, organ odwołał się do art. 111 § 1 Kpa, z którego treści nie wynika, że sprostowaniu może podlegać uzasadnienie decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W świetle powyżej przytoczonych przepisów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Zadaniem Sądu było zatem dokonanie oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Oceniając prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 Kpa wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem od zasady, wedle której organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy co do meritum. Powody więc, dla których organ odwoławczy tego rodzaju postanowienie podejmuje, muszą ściśle odpowiadać przesłankom z art. 138 § 2 Kpa. Nie wystarczy przy tym ogólne wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. Konieczne jest, aby wynikiem stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania.
Decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji uznając, że sprawa ta nie została należycie wyjaśniona. Ten zasadniczy motyw rozstrzygnięcia jest uzasadniony.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest niekompletny.
Wobec braków w ustaleniach faktycznych za uzasadnione uznać należy twierdzenie organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia zasad postępowania określonych w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Za taka oceną przemawiają okoliczności sprawy związane z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a w szczególności rozpatrzenie materiału dowodowego z uwzględnieniem aktu prawnego, którego nie było w obrocie prawnym.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżona decyzja narusza art. 7 i 12 Kpa, bowiem organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa) i zobowiązane są w toku prowadzonego postępowania administracyjnego do kierowania się zasadą prawdy obiektywnej, której niezbędnym warunkiem jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i wydanie rozstrzygnięcia znajdującego w nim pełne potwierdzenie. Z oczywistych względów rozstrzygnięcie nie może być oparte na wadliwie ustalonym stanie faktycznym. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wobec stwierdzonych braków w ustaleniach faktycznych za uzasadnione uznać należy działanie organu odwoławczego, czego wyrazem jest zaskarżona decyzja. Sam fakt, że w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nie wyszczególniono także innych powodów konieczności skierowania sprawy do ponownego rozpoznania sam w sobie decyzji tej nie dyskwalifikuje. Brak taki może być postrzegany jako uchybienie, niemające jednak wpływu na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie brakiem takim jest niewytknięcie organowi I instancji, oprócz nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, także nienależytego wyjaśnienia sprawy w odniesieniu do jej przedmiotu. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że podstawowym kryterium w tej mierze winno być kryterium przedmiotowe, tzn. faktyczny zakres żądania zawartego we wniosku skarżącego wszczynającego postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją.
Ostatecznie więc stwierdzić należy, że co do zasady zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stwierdzone i opisane braki jej uzasadnienia nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło