II SA/Wa 580/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Iwona Maciejuk, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu – oddala skargę – Uchwałą nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem miasta stołecznego Warszawy, wydaną na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 roku, poz. 420), § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (tekst jednolity Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz.6725), § 4 w związku z § 5 ust 2 pkt 3 lit a oraz § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.) Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu I. Z. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że I. Z., która wraz z synami ubiega się o najem lokalu posiada zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...], a dzieci posiadają zameldowanie w domu u swojego ojca w K. Przed urodzeniem dzieci (ur. 2010 rok) zainteresowana rozstała się z mężem i wróciła do lokalu przy ul. [...], w którym zamieszkuje do chwili obecnej. Ww. lokal, którego najemcą jest matka wnioskodawczyni składa się z 2 pokoi, kuchni, łazienki, powierzchnia mieszkalna wynosi 33,55 m2, powierzchnia użytkowa 48,30 m2. W przedmiotowym lokalu zamieszkuje 5 osób, co potwierdziła wizja w lokalu oraz oświadczenia złożone przez ww. Na jedną osobę faktycznie zamieszkałą w przedmiotowym lokalu przypada 6,71 m2 powierzchni mieszkalnej. Zainteresowana wraz z dziećmi zajmuje pokój o powierzchni 20,19 m2, który zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe 3 osobowego gospodarstwa domowego. Dzieci zainteresowanej mają orzeczony stopień niepełnosprawności. Komisja Mieszkaniowa uznała, że wnioskodawczyni wraz z dziećmi nie pozostaje w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, uprawniającej do zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit a. Organ ustalił też, iż w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni dochód na jedną osobę wynosi 902,33 zł miesięcznie. Podniesiono również, iż wniosek został rozpatrzony negatywnie na podstawie § 4 w związku z § ust 2 pkt 3 lit a Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy – bowiem ustalono, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie występuje zagęszczenie poniżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej i brak jest też podstaw do zwolnienia z kryterium metrażowego, bowiem stan zdrowia dzieci nie pozostaje w związku z trudnymi warunkami mieszkaniowymi. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 strona wezwała Zarząd do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że: 1. zamieszkiwanie w jednym pokoju z dwojgiem dzieci o orzeczonej niepełnosprawności świadczy o trudnej sytuacji społecznej, osoby chorujące na ciężką postać astmy nie powinny mieszkać w takim zagęszczeniu ludzi, w którym nie ma możliwości izolacji osób chorych od zdrowych, przez co narażone są na częstsze chorowanie, a z uwagi na problemy neurologiczne (zaburzenia sensoryczne i nadpobudliwość psychoruchową), obaj wymagają rehabilitacji i spokoju, zatem powodzenie leczenia w dużej mierze wymaga dobrych warunków lokalowych, 2. lokal, w którym zamieszkujemy nie jest swoją strukturą przystosowany do zamieszkującej w nim pięcioosobowej rodziny, a Zarząd rozpoznając wniosek nie uwzględnił, że zamieszkujący w lokalu dorosły brat strony również posiada dwoje dzieci, które w mieszkaniu regularnie nocują w trakcie realizacji kontaktów ojca z dziećmi, 3. ojciec moich dzieci ma ograniczoną władzę rodzicielską a ich miejsce zamieszkania zostało ustalone przy mnie, zatem okoliczność, że są zameldowani u ojca ([...] odmawia im meldunku i zgody na stałe zamieszkanie), nie ma wpływu na niniejszą sprawę. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. strona otrzymała odpowiedź, że po ponownej analizie, Zarząd nie znalazł podstaw do zmiany uchwały. Działając na podstawie art. 50 §1, art. 52 § 4, art. 53 § 2, art. 54 § 1, art. 57 § 1 pkt 1-3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), I. Z. wniosła skargę na uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Zarządu Dzielnicy [...], w przedmiocie odmówienia pomocy mieszkaniowej z zasobów lokalowych [...] (dalej Uchwała). Skarżonej uchwale strona zarzuciła: 1. poczynienie błędnych ustaleń faktyczny, które legły u podstaw jej podjęcia, poprzez uznanie, że nie znajduje się w trudnej sytuacji mieszkaniowej i jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone, podczas gdy z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że wobec obu jej synów została orzeczona niepełnosprawność, obaj są leczeni neurologicznie i potrzebują dobrych warunków mieszkaniowych, a ponadto lokal, w którym zamieszkujemy nie jest przystosowany do potrzeb pięcioosobowej rodziny, a jej synowie uzyskują pozwolenie wynajmującego na zamieszkiwanie w lokalu jedynie na czas oznaczony, co za tym idzie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, należy przyjąć, że warunki mieszkaniowe, w których zamieszkuje z dziećmi, nie są przystosowane do struktury rodziny, mają negatywny wpływ na stan zdrowia dzieci, rokowanie leczenia oraz ich rozwój, a z uwagi na wyrażanie przez wynajmującego zgodny na zamieszkiwanie moich synów jedynie na okres 3 lat, nie można uznać jej sytuacji mieszkaniowej za stabilną, a zatem przy rozpatrywaniu wniosku nie powinno zostać wzięte pod uwagę kryterium metrażowe; 2. naruszenie przepisów § 4 i § 5 ust. 2 pkt 1 - 3 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku (dalej uchwała) poprzez ich niezastosowanie, polegające na odmowie udzielenia pomocy mieszkaniowej, pomimo spełniania warunków wskazanych w przywoływanych przepisach. Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w całości. W uzasadnieniu strona wskazała, że trudne warunki mieszkaniowe polegają na zamieszkiwaniu pięcioosobowej rodziny, na którą składają się: matka strony, jej dorosły barat (u którego nocują w weekendy jego dwie córki), skarżąca i jej dwóch synów - bliźniaków, w dwóch pokojach. Ponadto wobec dzieci strony orzeczona została niepełnosprawność z powodu ostrej astmy, dodatkowo są leczone neurologicznie a wynajmujący wyraża jedynie czasową zgodę na zamieszkiwanie moich synów w lokalu. Podniosła też, że jej dzieci są zameldowane u swojego ojca, lecz zgodnie z wyrokiem w sprawie o rozwód z dnia [...] lipca 2015 r., załączonym do akt sprawy, miejsce zamieszkania dzieci jest przy matce a ojciec ma ograniczoną władzę rodzicielską. W ocenie skarżącej jej sytuacja życiowa i mieszkaniowa, w zakresie, w jakim ma wpływ na udzielenie pomocy mieszkaniowej nie została poddana analizie przez Zarząd, co jest widoczne w treści pism z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz z dnia [...] lutego 2017 r. Organ rozpatrując wniosek w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. W ocenie zaś strony nie są, bowiem wynajmujący nie wyraża stałej ale czasową zgodę na zamieszkiwanie moich synów w lokalu oraz odmawia ich zameldowania. Podniosła też, iż jako obywatelka RP na podstawie art. 71 i 75 ust. 1 Konstytucji RP ma prawo do zabezpieczenia mieszkania oraz szczególnej ochrony i pomocy ze strony m.in. władz samorządowych. Odmowa zgodny na stałe zamieszkanie dzieci w mieszkaniu komunalnym oraz udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez wynajęcie lokalu przystosowanego do struktury rodziny stanowi naruszenie ww. praw konstytucyjnych. Strona zwróciła też uwagę na to, że organ powinien poddać wnikliwemu badaniu sytuację życiową, społeczną i zdrowotną, jej synów, czego nie uczynił. Warunki mieszkaniowe nie sprzyjają zaś leczeniu jej synów, zarówno w leczeniu astmy, jak i schorzeń neurologicznych. Do powodzenia leczenia w obu przypadkach niezbędna jest możliwość izolacji od siebie członków rodziny (przy astmie z uwagi na roznoszenie zarazków w celu unikania infekcji, które mogą dla moich synów kończą się pobytami w szpitalu, a przy schorzeniach neurologicznych, z uwagi na konieczność wyciszania dzieci i ich rehabilitację), co w żadnej mierze nie jest możliwe mieszkając w dwóch pokojach w pięć osób. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową uchwałę według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ poprawnie ustalił stan faktyczny i czy dokonał jego prawidłowej subsumcji do przepisów uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Co się tyczy stanu faktycznego, to okolicznością niesporną w sprawie było to, że lokal, w którym zamieszkuje skarżąca wraz z dwojgiem dzieci, posiada powierzchnię mieszkalną wynoszącą 33,55 metra kwadratowego. Organ prawidłowo również ustalił, że w lokalu tym zamieszkuje 5 osób, tj. skarżąca z dwojgiem dzieci, matka skarżącej i brat skarżącej. Wbrew wywodom skargi, organ zasadnie przyjął, że w spornym lokalu nie zamieszkują na stałe córki brata strony. Sama skarżąca w treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa oświadczyła bowiem, że córki brata nocują w opisywanym lokalu tylko wtedy, gdy "realizują kontakty z ojcem". W świetle powyższego oświadczenia strony, córkom jej brata nie przysługuje przymiot lokatora spornego lokalu, skoro nie mieszkają one w nim na stałe, a jedynie sporadycznie w nim nocują. Zestawiając ze sobą ww. okoliczności, tj. wielkość lokalu zamieszkiwanego przez skarżąca, oraz liczbę osób w nim mieszkającą organ poprawnie wyliczył, że na osobę faktycznie zamieszkałą w lokalu przypada 6,71 metra kwadratowego powierzchni mieszkalnej. Przechodząc natomiast do kwestii natury prawnej, to w myśl § 4 ust. 1 wspomnianej na wstępie uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które m. in. pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. takich gdy na osobę przypada nie więcej niż 6 metra kwadratowego powierzchni mieszkalnej. Wspomniana uchwała, jako akt prawa miejscowego jest zaś wiążący zarówno dla organu rozpoznającego sprawę, jak i dla Sądu administracyjnego. Reguluje on bowiem w sposób generalny zasady gospodarowania zasobami mieszkaniowymi m.st. Warszawy. Rozpatrując wnioski o wyrażenie zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, organ jest więc zobowiązany kierować się postanowieniami przepisów prawa (w tym prawa miejscowego). Takie postępowanie zapewnia zaś jednakowe traktowanie wszystkich osób oczekujących pomocy mieszkaniowej od gminy. Odnosząc treść § 4 ust. 1 wyżej powołanej uchwały do stanu faktycznego ustalonego w sprawie niniejszej, rozstrzygnięcie zawarte w skarżonym akcie jawiło się jako prawidłowe. Skoro bowiem skarżąca zamieszkuje w lokalu, w którym na osobę przypada ponad 6 metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej, to w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie może ona być uznana za osobę zamieszkującą w trudnych warunkach mieszkaniowych. Takiej zaś osobie nie mogą być wynajmowane lokale z mieszkaniowego zasobu miasta. Dodatkowo należało zwrócić uwagę na fakt, że w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły okoliczności wyłączające postanowienia powołanego § 4 ust. 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., o jakich mowa w § 5. W szczególności wbrew wywodom skargi, nie sposób było przyjąć, aby w odniesieniu do skarżącej winien znaleźć zastosowanie § 5 ust. 2 pkt 3 omawianej uchwały. Wykładnia powyższego przepisu prowadzi bowiem do wniosku, iż dotyczy on tylko tych przypadków, gdy przyczyną wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej przypadki opisane w pkt od a do c, są warunki mieszkaniowe. W niniejszym postępowaniu strona nie wykazała, a nawet nie podnosiła tego, by stan zdrowia synów skarżącej został wywołany warunkami mieszkaniowymi panującymi w zajmowanym przez skarżącą lokalu. Co zaś się tyczyło zarzutu, iż organ w ustaleniach faktycznych wskazał, że dzieci strony są zameldowane u swojego ojca, to okoliczność ta nie rzutowała na poprawność rozstrzygnięcia. Ustalając kryterium metrażowe, organ uwzględnił bowiem w wyliczeniu obydwoje dzieci skarżącej. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).