II SA/Wa 581/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-10

Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pogorszenie stanu zdrowia studenta, kwalifikujące go do kolejnej operacji kręgosłupa, może być uznane za zdarzenie losowe uzasadniające przyznanie zapomogi losowej, jeśli student znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Zapomoga losowa może być przyznana studentowi, który kumulatywnie spełni dwie przesłanki: zaistnienie zdarzenia o charakterze losowym oraz przejściowe znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej z powodu tego zdarzenia. Samo pogorszenie stanu zdrowia może być zdarzeniem losowym, jednakże kwalifikacja na kolejną operację nie jest zdarzeniem losowym, a wynikiem procedury medycznej. Ponadto, trudna sytuacja materialna musi być bezpośrednim skutkiem zdarzenia losowego, a nie np. ustania wypłat stypendiów, które są świadczeniami przyznawanymi na określony czas.
Stan faktyczny
Studentka A. P. złożyła wniosek o przyznanie zapomogi losowej z powodu przewlekłej choroby i planowanej operacji kręgosłupa. Komisja I instancji odmówiła przyznania zapomogi, uznając, że studentka nie wykazała trudnej sytuacji materialnej spowodowanej zdarzeniem losowym. Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że pogorszenie stanu zdrowia może być zdarzeniem losowym, ale sama kwalifikacja na operację nie jest takim zdarzeniem, a trudna sytuacja materialna studentki wynikała z ustania wypłat stypendiów, a nie z pogorszenia stanu zdrowia. Studentka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i prawa UE oraz dyskryminację ze względu na niepełnosprawność.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] (dalej: "Odwoławcza Komisja Stypendialna", "Komisja II instancji"), powołując w podstawie prawnej art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 1 i 4, art. 183 ust. 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572), dalej: "p.s.w." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", w związku z § 35 i § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] wprowadzonego Zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. (Monitor UW z 2013 r. Nr 7B, poz. 178 ze zm.), dalej: "Regulamin", utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Uniwersytetu [...] (dalej: "Komisja Stypendialna", "Komisja I Instancji") z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania A. P. zapomogi losowej w roku akademickim 2015/2016. W uzasadnieniu powyższej decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna przedstawiła dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: W dniu [...] września 2016 r. A. P. (dalej również jako: "studentka"), studentka 2-go roku niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...], złożyła wniosek o przyznanie zapomogi w wysokości 5.000 zł z powodu przewlekłej choroby. W oświadczeniu o dochodach wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest zasiłek z Powiatowego Urzędu Pracy. Jako przyczynę znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej wskazała skierowanie na operację kręgosłupa z dnia [...] września 2016 r. Zaznaczyła, że sytuacja ma charakter przejściowy, bowiem znajduje się "w stadium pośrednim pomiędzy zakwalifikowaniem na operację a jej wykonaniem". W dniu [...] listopada 2016 r. Komisja Stypendialna dla Studentów Wydziału [...] odmówiła A. P. przyznania wnioskowanego świadczenia, uznając, iż studentka nie wykazała, że znalazła się w trudnej sytuacji materialnej z powodu wskazanej operacji. W dniu [...] grudnia 2016 r. studentka wniosła odwołanie do Komisji II instancji, zarzucając naruszenie art. 2 i art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazała, że zdarzeniem losowym, które winno stanowić podstawę przyznania jej zapomogi, jest pogorszenie stanu zdrowia i niezdolność do pracy oraz pozostawanie bez środków do życia od dnia [...] lipca 2016 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołane na wstępie rozstrzygnięcie wskazała, że w myśl art. 183 ust. 1 p.s.w., zapomoga może być przyznana studentowi, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie zaś z § 35 ust. 1 Regulaminu zapomoga jest formą doraźnej, bezzwrotnej pomocy, przyznawanej na wniosek studenta, który z przyczyn losowych przejściowo znalazł się w trudnej sytuacji materialnej. Stosownie do § 35 ust. 5 Regulaminu, do wniosku o przyznanie zapomogi student załącza dokumenty potwierdzające okoliczności, które stały się przyczyną znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej oraz dokumenty potwierdzające sytuację materialną rodziny studenta. Komisja II instancji wskazała, że w świetle przytoczonych przepisów należy rozważyć czy między losowym zdarzeniem a znalezieniem się przez studenta w trudnej sytuacji materialnej zachodzi związek przyczynowo - skutkowy oraz czy owo znalezienie się we wskazanej sytuacji ma charakter przejściowy. Jedynie w sytuacji, gdy przesłanki te zostaną spełnione łącznie, możliwe jest przyznanie zapomogi. Odnosząc się do sytuacji materialnej studentki Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała, że od dnia [...] października 2014 r. pracowała ona w firmie [...]. W dniu [...] listopada 2014 r. doznała urazu kręgosłupa i od tej daty przebywała na zwolnieniu lekarskim otrzymując z tego tytułu zasiłek chorobowy. W marcu 2015 r. poddana została operacji kręgosłupa. Od maja 2015 r. do dnia [...] września 2015 r. otrzymywała świadczenie rehabilitacyjne, zaś w czerwcu 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie renty. W dniu [...] października 2015 r. rozpoczęła niestacjonarne studia na kierunku prawo na Wydziale [...] Uniwersytetu [...]. Między dniem [...] października 2015 r. a dniem [...] grudnia 2015 r. studentka przebywała na Oddziale Rehabilitacji Szpitala Centrum Kompleksowej Rehabilitacji w K.. W dniu [...] grudnia 2015 r. A. P. wygasła umowa o pracę z [...]. W dniu [...] listopada 2015 r. przyznano studentce stypendium socjalne w wysokości 1.055 zł miesięcznie i orzeczono o wypłacaniu go przez 9 miesięcy (od października 2015 r. do czerwca 2016 r.). W tej samej dacie przyznano jej również stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych w kwocie 360 zł miesięcznie i orzeczono o wypłacaniu go przez taki sam okres. W dniu [...] maja 2016 r. studentkę skierowano na leczenie w Oddziale [...]Centrum Rehabilitacji [...] w K., zaś w dniu [...] lipca 2016 r. studentka zgłosiła się do placówki. W dniu [...] czerwca 2016 r. wymieniona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, zaś decyzją z dnia [...] września 2016 r. Starosta Powiatu P. przyznał jej zasiłek dla osób bezrobotnych w kwocie 664,90 zł brutto miesięcznie przez pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz 522,10 zł brutto przez kolejne dni posiadania prawa do zasiłku. W dniu [...] września 2016 r. studentka została ponownie skierowana na leczenie do [...] Centrum Rehabilitacji [...]. Analizując przesłankę "losowości" Odwoławcza Komisja Stypendialna podała, że w przepisach p.s.w. brak jest definicji tego pojęcia, jednak należy je rozumieć zgodnie ze znaczeniem, jakie ma ono w języku potocznym. Przyjmuje się, że zdarzenia losowe mogą być spowodowane nie tylko działaniem sił przyrody, ale również działaniami ludzi, pod warunkiem jednak, że zachowane są przesłanki "losowości", tzn. musi być to zdarzenie nieprzewidywalne, niezależnie od woli człowieka i nie do uniknięcia mimo zachowania należytej staranności. Słownik Języka Polskiego PWN pojęcie "losowy" określa jako "zależny od losu - kolei, wydarzeń życia, dotyczący tego losu", a przy sformułowaniu "wypadek losowy" podaje "niepowodzenie, nieszczęście traktowane w prawie jako zależne od siły wyższej". Językoznawca - prof. Mirosław Bańko - odpowiadając na łamach Poradni Językowej na pytanie o zdarzenie losowe, stwierdza: "w języku ogólnym zdarzenie losowe to tyle, co przypadek, zwłaszcza nieszczęśliwy przypadek, fatalne zrządzenie losu". Określenia te, zdaniem Komisji, można odnieść do "przyczyn losowych", o których mowa w przywoływanym art. 183 ust. 1 p.s.w. Komisja zaznaczyła, że w odwołaniu studentka określa przyczynę znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej w następujący sposób: "nagłym i losowym zdarzeniem jest zakwalifikowanie mnie na kolejną operację kręgosłupa, spowodowanym pogorszeniem się mojego stanu zdrowia". Pogorszenie się stanu zdrowia można uznać za losowe zdarzenie. Natomiast skierowanie na kolejną operację nie jest czymś niezależnym od ludzi i ich starań, wypadkiem czy nieszczęściem - jest to część procedury medycznej, celowe działanie podejmowane przez specjalistów, skutkujące zapewnieniem pacjentowi opieki i leczenia. Odnośnie "znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej" Komisja II instancji wskazała, że p.s.w. również nie podaje definicji tego pojęcia. Można byłoby uznać, że studentka znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ jej aktualny dochód na osobę w rodzinie wynosi 552,10 zł brutto. Jednakże przy wyliczaniu dochodu w ten sposób nie uwzględnia się rodziców studentki, jej męża ani córki - nie można więc uznać go za zgodny z zasadami ujętymi w p.s.w., a po drugie przyznanie zapomogi nie jest warunkowane spełnieniem żadnego kryterium dochodowego i - analogicznie - nie należy jej przyznawać tylko na podstawie znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej rozumianej jako spełnienie kryterium uprawniającego do otrzymywania stypendium socjalnego. Zdaniem Komisji, należy na sprawę spojrzeć szerzej, tj. obserwując zmiany w dochodzie w okresie z i po wystąpieniu zdarzenia losowego. Tylko bowiem wtedy będzie można stwierdzić, czy studentka znalazła się w trudnej sytuacji materialnej z powodu tego zdarzenia. Mianowicie, pracując w [...] studentka otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 2.210 zł brutto, co oznaczało przeciętny dochód w wysokości 1.606,37 zł netto. W wyniku wypadku (listopad 2014 r.) uzyskała zasiłek chorobowy, który wynosił co najmniej 80% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Następnie studentka pobierała świadczenie pielęgnacyjne, które wynosiło 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Świadczenie to przysługiwało jej do września 2015 r., a w październiku tego roku studentka złożyła wnioski o przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Oba świadczenia uzyskała decyzjami z dnia [...] listopada 2015 r. Od października 2015 r. do czerwca 2016 r. studentka otrzymywała wypłaty stypendiów w wysokości 1.055 zł i 360 zł miesięcznie (tj. łącznie 1.415 zł netto miesięcznie). Nie przedstawiła dokumentów o osiąganiu dochodu w lipcu i sierpniu. Od września 2016 r. studentce przysługuje natomiast zasiłek dla osób bezrobotnych. Jeśli więc za zdarzenie losowe uznać pogorszenie się stanu zdrowia, to nie sposób wskazać, jak miałoby ono wpłynąć na znalezienie się przez studentkę w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny "punkt" znalezienia się w trudnej sytuacji to lipiec i sierpień 2016 r., jednak przyczyną takiego stanu rzeczy nie są problemy zdrowotne, a ustanie wypłat stypendiów, co w żadnym wypadku nie może zostać uznane za zdarzenie losowe, ponieważ stypendium przyznawane jest na ściśle określony czas. Co więcej, z wyliczeń Komisji wynika, że kwota 1.415 zł wypłacana przez 9 miesięcy niemal wystarcza na zaspokojenie potrzeb jednoosobowego gospodarstwa domowego przez okres 12 miesięcy. We wrześniu studentka uzyskała nowe źródło dochodu. Nie jest to dochód wystarczający, ale jego wysokość nie jest uzależniona od losowych zdarzeń, a ustalona odgórnie. Skierowanie na leczenie z dnia [...] września 2016 r. nie może zostać uznane za przesłankę do przyznania zapomogi nie tylko z powodu wątpliwej losowości tego zdarzenia, ale również dlatego, że nie można przekonująco wykazać, że właśnie ono spowodowało, że studentka znalazła się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Skierowanie umożliwia studentce podjęcie leczenia pod okiem specjalistów. Gdyby rozumować jak studentka, należałoby uznać, że każda wizyta lekarska, skierowanie na badania, czy skierowanie do specjalisty jest losowym zdarzeniem, które powoduje znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej, o ile pacjent ma niski dochód na osobę w rodzinie. Podsumowując, Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła, iż studentka nie udowodniła, że znalazła się w trudnej sytuacji materialnej na skutek pogorszenia się stanu jej zdrowia. W tej sytuacji ocena "przejściowości" byłaby niezasadna, ponieważ przesłanki do przyznania zapomogi muszą być spełnione łącznie.  W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] lutego 2017 r. A. P. zarzuciła naruszenie: art. 2 i art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; zasady bezpośredniej skuteczności prawa Unii Europejskiej w krajowych porządkach prawnych; zasady pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej przed prawem krajowym oraz zasady jednolitości prawa Unijnego. Skarżąca powołała się na załączone do skargi zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodach za rok 2015 i rok 2016 oraz dwa zaświadczenia z Uniwersytetu [...] o otrzymywanych stypendiach, które wskazują, jej zdaniem, na pogorszenie sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej – H. C. - wskazała, że wbrew twierdzeniom Komisji spełnione zostały wszystkie przesłanki, które uprawniają skarżącą do otrzymania zapomogi. Zarzuciła przy tym naruszenie art. 2, art. 45, art. 69 Konstytucji RP, art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 4, art. 8, art. 10 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, art. 20, art. 21, art. 26, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez dyskryminowanie skarżącej ze względu na niepełnosprawność. Do pisma załączyła m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] października 2017 r. stwierdzające istnienie niepełnosprawności skarżącej od dnia [...] kwietnia 2015 r. do [...] października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania A. P. zapomogi losowej w roku akademickim 2015/2016, stanowił art. 183 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2016 r., poz. 1842). Zgodnie z jego treścią zapomoga może być przyznana studentowi, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Orzekając w oparciu o ww. przepis organ korzysta z instytucji uznania administracyjnego, co potwierdza użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zapomoga może być przyznana (...)". Na gruncie regulacji art. 183 ust. 1 p.s.w. możliwe jest zatem przyznanie studentowi świadczenia w sytuacji kumulatywnego wystąpienia następujących przesłanek: (1) zaistnienia zdarzenia o charakterze losowym, (2) znalezienia się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu tego zdarzenia. Jak zatem trafnie wskazała Komisja II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, między zdarzeniem o charakterze losowym a znalezieniem się przez studenta w trudnej sytuacji materialnej musi zachodzić związek przyczynowo - skutkowy oraz owo znalezienie się we wskazanej sytuacji musi mieć charakter przejściowy. Jedynie w sytuacji, gdy przesłanki te zostaną spełnione łącznie, możliwe jest przyznanie zapomogi. Pierwsza z ww. przesłanek posługuje się pojęciem "zdarzenie o charakterze losowym", którego ustawa p.s.w. nie definiuje. Zgodzić się jednak należy z Komisją II instancji, że należy przez to rozumieć zdarzenie nieprzewidywalne, niezależnie od woli człowieka, którego nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Natomiast druga przesłanka określona została przez ustawodawcę przy pomocy zwrotu ocennego, wymagającego od organu ustalenia odpowiednich okoliczności oraz ich oceny (oszacowania) co do skali czy natężenia ich wystąpienia tak, aby można było w oparciu o te okoliczności stwierdzić "przejściowe" zaistnienie "trudnej" sytuacji materialnej. Dopiero kiedy ma miejsce ustalenie wystąpienia powyższych przesłanek, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ administracji może przyznać przedmiotową zapomogę. Oznacza to, że także wówczas, gdy przesłanki te wystąpią, decyzja organu nie musi być decyzją przyznającą świadczenie, jeśli jakieś inne okoliczności (np. stan środków finansowych Uczelni) to uniemożliwią. Zaznaczyć należy, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola decyzji o charakterze uznaniowym ma charakter ograniczony, bowiem sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy zatem od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji - wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy orzekające ustaliły w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji skarżącej i prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa materialnego nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Trafnie przyjęły, że przewlekła choroba, na którą powołała się sama skarżąca we wniosku z dnia [...] września 2016 r., nie może być uznana za "zdarzenie", tj. wypadek, traf, incydent o charakterze losowym. Za takie zdarzenie, jak wskazała Komisja II instancji, może być uznane pogorszenie stanu zdrowia skarżącej, jest to bowiem sytuacja nagła, nieprzewidywalna, niezależna od woli człowieka. Samo zaś zakwalifikowanie skarżącej na operację kręgosłupa, co miało miejsce w dniu [...] września 2016 r., nie ma takiego charakteru. Jest bowiem wynikiem przyjętej diagnozy i proponowanego sposobu leczenia skarżącej przez lekarzy specjalistów. Organy zasadnie również stwierdziły brak wystąpienia drugiej z ww. przesłanek, tj. przejściowego znalezienia się przez skarżącą w trudnej sytuacji materialnej w wyniku zaistniałego zdarzenia losowego. Komisja II instancji badając tę kwestię odniosła się szczegółowo do dochodów uzyskiwanych przez skarżącą w okresie przed dniem [...] listopada 2014 r., w której to dacie skarżąca uległa wypadkowi, tj. doznała urazu kręgosłupa. Poddała również analizie dochody uzyskiwane przez skarżącą po wypadku oraz po okresie pobierania stypendiów socjalnego i specjalnego przyznanych decyzjami Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Nadto wskazała, że skarżąca była zatrudniona w firmie [...], gdzie otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 2.210 zł brutto. Na skutek wypadku pobierała zasiłek chorobowy, a następnie świadczenie pielęgnacyjne, które przysługiwało jej do września 2015 r. Od października 2015 r. do czerwca 2016 r. skarżąca otrzymywała stypendium socjalne i specjalne w łącznej wysokości 1.415 zł netto miesięcznie. Od września 2016 r., decyzją Starosty Powiatu P. z dnia [...] września 2016 r., skarżącej przyznany został zasiłek dla osób bezrobotnych. Jeśli więc, jak trafnie wskazała Komisja II instancji, zdarzeniem losowym jest pogorszenie się stanu zdrowia skarżącej, to nie sposób przyjąć, że stanowi ono przyczynę przejściowego znalezienia się przez skarżącą w trudnej sytuacji materialnej. Z powyższej analizy wynika bowiem, że sytuacja materialna skarżącej była w istocie trudna w okresie lipiec - sierpień 2016 r., jednak przyczyną takiego stanu rzeczy nie było pogorszenie stanu jej zdrowia, lecz ustanie wypłat świadczeń okresowych, tj. stypendium socjalnego i specjalnego, co nie mieści się w ramach "zdarzenia losowego" w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia. Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, we wrześniu 2016 r. studentka uzyskała nowe źródło dochodu. Wymiar tego dochodu nie jest związany ze zdarzeniem o charakterze losowym, lecz wynika z obowiązujących przepisów prawa. Konkludując stwierdzić należy, że organy orzekające prawidłowo uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione ww. przesłanki przyznania zapomogi losowej określone w art. 183 ust. 1 p.s.w. Nie zostało bowiem wykazane przez skarżącą, że zdarzenie losowe, tj. pogorszenie stanu jej zdrowia, spowodowało przejściowe znalezienie się skarżącej w trudnej sytuacji materialnej w rozumieniu ww. przepisu. Samo natomiast subiektywne przekonanie skarżącej o zaistnieniu okoliczności wskazanych w ww. przepisie, od których uzależnione jest przyznanie przedmiotowego świadczenia o charakterze doraźnym, nie obliguje organu do jego przyznania. Powyższej oceny nie mogą zmienić zarzuty i argumenty podniesione przez skarżącą w skardze, a następnie w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2017 r. Wnioskowana zapomoga losowa, co należy podkreślić, nie może być przyznana "z powodu pogorszenia się stanu materialnego", jak wskazała skarżąca, lecz jej przyznanie jest możliwe wyłącznie w przypadku kumulatywnego spełnienia przesłanek określonych w art. 183 ust. 1 p.s.w., o czym była już mowa powyżej. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że organ przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie w sposób nierzetelny. Organ zgromadził bowiem materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), dokonał jego analizy i oceny zgodnie z zasadą swobodnej, lecz nie dowolnej, oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Poczynione ustalenia faktyczne odniósł do obowiązujących przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie przekroczył też granic uznania administracyjnego. Z tych względów nie ma podstaw aby skutecznie postawić Komisji II instancji zarzuty naruszenia art. 2, art. 45, art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 4, art. 8, art. 10 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 20, art. 21, art. 26, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez dyskryminowanie skarżącej ze względu na niepełnosprawność. Zaznaczyć przy tym należy, że organ nie kwestionował tego, że skarżąca uległa wypadkowi, poddawana jest leczeniu i rehabilitacji, nie kontynuuje zatrudnienia, pobierała stypendia przyznane jej przez Uczelnię. Uznał jednak, że sytuacja skarżącej nie kwalifikuje się do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Trafnie przy tym wskazał, że formą pomocy właściwą dla osób, które w długim okresie czasu znajdują się w trudnej sytuacji materialnej jest stypendium socjalne, nie zaś zapomoga losowa stanowiąca doraźną pomoc w związku z nagłym zdarzeniem o charakterze losowym. Końcowo wskazać należy, że bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostają dokumenty załączone do skargi oraz do pisma procesowego z dnia [...] grudnia 2017 r. Komisja II instancji uwzględniła bowiem okoliczności dotyczące sytuacji skarżącej według stanu na datę wydania zaskarżonej decyzji. Odniosła się do problemów zdrowotnych skarżącej oraz dochodów, jakie osiągnęła z tytułu zatrudnienia, stypendiów socjalnego i specjalnego oraz zasiłku dla bezrobotnych. Komisja nie mogła natomiast uwzględnić dowodów w postaci zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2017 r., zaświadczenia z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] września 2017 r., opisu operacji skarżącej wykonanej w dniu [...] czerwca 2017 r. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w dniu [...] października 2017 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P., bowiem są do dokumenty wytworzone po dacie wydania zaskarżonej decyzji i jako takie nie mogły być przedmiotem oceny organu. Dokumenty te mogą natomiast stanowić ewentualną podstawę do ubiegania się przez skarżącą w przyszłości o inne formy pomocy społecznej. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło