II SA/Wa 585/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Danuta Kania, Sławomir Antoniuk (spr.), , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz J. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Finansów podniósł, iż w dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w R., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował J.W. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 7 grudnia 2010 r.) J.W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2009 r. W przedmiotowym wniosku funkcjonariusz wskazał, iż akt mianowania nie zawierał uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także pouczenia o sposobie i trybie odwołania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zdaniem wnioskodawcy, nastąpiło bez winy strony z uwagi na niejednolite stanowisko organów Służby Celnej oraz sądów, co do charakteru prawnego mianowania na stopnie służbowe. W treści wniosku strona wskazała datę ustania przyczyny uchybienia, tj. 10 listopada 2010 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania strona złożyła również odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Szef Służby Celnej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, z uwagi na przekroczenie siedmiodniowego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ wskazał, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien być złożony w terminie do dnia 17 listopada 2010 r., a został nadany przez stronę w dniu 7 grudnia 2010 r., zgodnie z datą umieszczoną na kopercie. Pełnomocnik J.W. złożył do Ministra Finansów zażalenie na ww. postanowienie zarzucając rozstrzygnięciu: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu tezy, iż zamieszczenie dnia 10 listopada 2010 r. na portalu "[...]" pisma Szefa Służby Celnej przesądza o ustaniu uchybienia co do braku pouczenia o możliwości odwołania się od decyzji Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2009 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na podjęte orzeczenie, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 i 2, art. 112 w zw. z art. 9, art. 113 § 1 k.p.a. Nie znajdując podstaw do uwzględnia zażalenia Minister Finansów postanowił utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. W motywach rozstrzygnięcia Minister Finansów przywołał treść art. 129 § 2 i art. 58 § 1 - 3 k.p.a. Organ stwierdził, iż stosownie do postanowień art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle dokonanych ustaleń, wniosek J.W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien być złożony najpóźniej w dniu 17 listopada 2010 r. Natomiast przedmiotowy wniosek wpłynął do Izby Celnej w R. w dniu 8 grudnia 2010 r., a nadany został przez stronę w placówce pocztowej w dniu 7 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu wniosku z dnia 6 grudnia 2010 r. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania strona wskazała datę ustania przyczyny uchybienia, tj. 10 listopada 2010 r.: "(...) Uchybienie co do kwestii wniesienia odwołania nastąpiło bez mojej winy, albowiem prezentowany dotąd pogląd organów Służby Celnej oraz sądów odnoszący się do charakteru prawnego mianowania na stopnie służbowe nie był jednolity. Ostatecznie, bowiem nie wiedziałem też w jaki sposób mogę zrealizować przysługujące mi prawo do zaskarżenia niekorzystnego dla mnie rozstrzygnięcia. Wskazuję, także iż z dniem 10 listopada br. ustala przyczyna uchybienia albowiem na portalu [...] ukazało się jednoznaczne stanowisko Szefa Służby Celnej stanowiące o tym, iż w zakresie dotyczącym określenia korpusu służbowego, sprawy powinny być rozpatrywane w trybie administracyjnym (...)". W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony, podniósł iż skarżący w żaden sposób nie potwierdził, że zapoznał się z pismem Szefa Służby Celnej już dnia 10 listopada 2010 r. Z przytoczonego fragmentu wynika jednak bezsprzecznie, iż J.W. sam wskazał jako datę ustania uchybienia terminu dzień 10 listopada 2010 r. Zdaniem Ministra Finansów, nawet gdyby przyjąć wyjaśnienia strony zawarte w zażaleniu, iż z dniem 10 listopada 2010 r. nie ustała przyczyna uchybienia terminu to należy zwrócić uwagę, iż w omawianym środku odwoławczym strona nie wskazała żadnego konkretnego terminu, a jedynie podniosła, iż z pismem tym zapoznała się nie wcześniej niż 7 dni przed wniesieniem odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Natomiast o fakcie zamieszczenia ww. pisma na portalu "[...]" Strona dowiedziała się na początku grudnia 2010 r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2009 r. został złożony przez stronę wbrew ustawowym terminom. Postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika J.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 10 § 1 k.p.a., art. 112 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto wskazała na naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2009 r. do dnia wniesienia prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia wraz z odwołaniem, a przez to uchybił terminowi do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, ponadto polegającego na przyjęciu, że pismo Szefa Służby Celnej zamieszczone na portalu "[...]" uruchomiło bieg terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego, mimo że J.W. w żaden sposób nie potwierdził, że zapoznał się z tym pismem już w dniu 10 listopada 2010 r. Z powyższych względów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia Szefa Służby Celnej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), Sąd, rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W szczególności, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Jedna ze wskazanych w tym przepisie przyczyn wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zatem skargę należało uznać za zasadną, lecz z innych powodów niż zostały w niej podane. Przedmiotem kontroli Sądu stało się postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r., którym to organ utrzymał w mocy postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od aktu mianowania J.W. na stopień służbowy w korpusie Służby Celnej. Należy podkreślić, iż zgodnie art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od wydanego w tym trybie postanowienia przysługuje stronie zażalenie. Natomiast § 2 tegoż artykułu - stanowiący wyjątek od generalnej zasady dotyczącej przywracania terminów - stwierdza, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania lub zażalenia, czyli organ wyższego stopnia nad organem właściwym w sprawie, chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zainteresowanemu przysługuje zażalenie, natomiast w przypadku, gdy postanowienie wydał organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (w sprawie Szef Służby Celnej), zażalenie nie służy. Takie postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. jest bowiem ostateczne (nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania) i jako orzeczenie kończące postępowanie w tym zakresie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przykładowo NSA w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 860/08 (publik. LEX nr 1091468) stwierdził, cyt: "Postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia zamykają postępowanie. Od takich postanowień, jako zamykających postępowanie, służby skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego". Nie sposób pominąć, że błędne pouczenie o przysługującym stronie zażaleniu zostało zawarte w postanowieniu Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2010 r., nie zmienia to jednak faktu, iż wskazany w nim środek zaskarżenia stronie nie przysługiwał. W tej sytuacji, wniesienie przez skarżącego zażalenia na ostateczne postanowienie, powinno być rozpoznane z uwzględnieniem regulacji art. 134 k.p.a., co też organ uczyni przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze, merytoryczne rozpoznanie zażalenia skarżącego na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznać należało za rażące naruszenie art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., co w konsekwencji skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia oparto na art. 152 p.p.s.a. Zaś w przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz 209 p.p.s.a.