II SA/Wa 586/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Sławomir Antoniuk, Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] Minister Finansów, działając na podstawie art. 58 i 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. T. z dnia 26 czerwca 2006 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...] o odmowie przywrócenia terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. zostało doręczone K. T. osobiście w dniu 12 czerwca 2006 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Zgodnie z zamieszczonym w postanowieniu pouczeniem, stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługiwało w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia, prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Ministra Finansów. Jak podniósł organ, siedmiodniowy termin do wniesienia środka zaskarżenia upływał w dniu 19 czerwca 2006 r. i w określonym terminie K. T. nie wniosła wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, lecz w dniu 26 czerwca 2006 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i jako przyczynę uchybienia wskazała problemy zdrowotne. Dodatkowo organ wyjaśnił, że przywrócenie terminu jest możliwe w przypadku łącznego wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 kpa, tj.: 1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, 2. brak winy zostanie uprawdopodobniony, 3. zainteresowany złoży prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 4. zainteresowany wraz z prośbą o przywrócenie terminu dopełni czynności, dla której określony był termin. Zdaniem organu, wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła przyczyny opóźnienia, gdyż przedstawione we wniosku wyjaśnienia wzajemnie się wykluczają. Wskazał, iż ze złożonych wyjaśnień wynika, że K. T. złożyła prośbę w czasie trwania przyczyny opóźnienia, a zatem przyczyna ta nie stanowiła przeszkody, która uniemożliwiła złożenie środka zaskarżenia. W konkluzji uzasadnienia organ wyjaśnił, iż nie kwestionuje u wnioskodawczyni istnienia choroby, ani jej natężenia. Wskazał, iż przedmiotem badania organu jest konkretny atak choroby, który uniemożliwił złożenie w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Organ podkreślił ponadto, że złożone przez wnioskodawczynię dokumenty świadczące o jej problemach zdrowotnych z lat 1993 – 1998, z powodu braku bezpośredniego odniesienia do ataku choroby, która wystąpiła w trakcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, nie mają znaczenia w sprawie. Od powyższego postanowienia K. T. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz 58 i art. 59 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, iż w sprawie nie wystąpiły łącznie wymagane przez art. 58 kpa przesłanki przywrócenia terminu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. Dodatkowo na rozprawie w dniu 24 października 2008 r., skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, należy odnieść się do wniosku skarżącej o przyznanie jej adwokata z urzędu. Z uwagi na fakt, iż jest to kolejny, trzeci już wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, skutkujący odroczeniem rozpoznania sprawy, a jednocześnie wniosek ten jest nieuzasadniony nowymi okolicznościami, Sąd wniosek oddalił, gdyż uznał, że rozpoznanie tego kolejnego wniosku stanowiłoby nadmierne przedłużanie sprawy i przewlekłość postępowania. Przechodząc do rozpoznania sprawy należy stwierdzić, iż skarga K. T. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu, który oznacza zachowanie przez nią szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu administracyjnym, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie braku winy organ administracji powinien przyjąć tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje w zasadzie istnienie jedynie siły wyższej. Jako przykłady niezawinionego niedopełnienia czynności procesowych w terminie doktryna prawa administracyjnego oraz orzecznictwo wskazują m.in. obłożną chorobę strony, niedoręczenie stronie zapadłej decyzji, doręczenie decyzji bez pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, względnie z pouczeniem o charakterze błędnym. Podnieść należy, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu oparte jest na zasadzie skargowości. To strona ma obowiązek, wynikający z art. 58 § 1 kpa, uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Wnosząc prośbę o przywrócenie terminu powinna więc uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda powodująca uchybienie terminu była od niej niezależna. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. akt IV SA 1153/96, LEX nr 45537) wskazał, iż "brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji". Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa więc na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek wynikających z art. 58 § 1 kpa. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę. Organ nie miał obowiązku wzywania skarżącej do złożenia wyjaśnień czy przesłuchiwania świadków, gdyż obowiązek uprawdopodobnienia wszystkich okoliczności, które - zdaniem skarżącej - uzasadniałyby przywrócenie jej terminu spoczywał na niej. Należy wskazać, że przedstawione przez skarżącą okoliczności uchybienia przez nią terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2006 r. nie świadczą o braku jej winy w tym uchybieniu. Ocena zaistniałego stanu faktycznego, dokonana w tym zakresie przez organ orzekający w sprawie w świetle art. 58 § 1 kpa jest prawidłowa. Postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącej w sposób prawidłowy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia wynika, iż przesyłkę listową adresowaną do skarżącej odebrała ona osobiście w dniu 12 czerwca 2006 r. Postanowienie to zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego też, zaskarżone postanowienie podjęte zostało prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami. Z tych względów Sąd uznał zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.