II SA/Wa 588/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Iwona Dąbrowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2003 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Pan M. P .zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu [...] kwietnia 2001 r. Decyzją Starosty Powiatu M. z dnia [...] maja 2001 r. otrzymał skarżący status osoby bezrobotnej od dnia [...] kwietnia 2001 r. oraz zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...]maja 2001 r. W związku z wnioskiem skarżącego z dnia 27 września 2001 r. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego Starosta Powiatu M. decyzją z dnia [...]października 2001 r. orzekł o utracie przez p. M.P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] września 2001 r. Pismem z dnia [...] października 2003 r. znak [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. poinformował Powiatowy Urząd Pracy w M. o przyznaniu p. M. P. z dniem [...] lipca 2003 r. prawa do renty i wniósł o wstrzymanie wypłaty zasiłku przedemerytalnego oraz nadesłanie informacji celem dokonania rozliczenia pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a Powiatowym Urzędem Pracy w M.. Urząd pracy pismem z dnia [...] października 2003 r. poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych o wysokości wypłaconego skarżącemu zasiłku przedemerytalnego w okresie od [...] lipca 2003 do [...] września 2003 r., który to okres pokrywał się z okresem przyznania prawa do renty. Pismem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się również o wpłacenie na konto urzędu pracy wskazanej w nim kwoty. Decyzją Starosty Powiatu M. z dnia [...] października 2003 r., wydaną na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu .... (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793), art. 37 n ust 1, art. 6 pkt 6 lit. b oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) orzeczono o utracie przez skarżącego od dnia [...] lipca 2003 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się wnosząc o "zawieszenie decyzji" i informując, że o przyznaniu renty dowiedział się dopiero z pisma urzędu pracy. W dniu [...] grudnia 2003 r., kierując się stwierdzeniem zawartym w odwołaniu skarżącego, związanym z otrzymaniem renty, urząd pracy wystosował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o udostępnienie danych osobowych p. M.P. We wniosku tym zawarto również pytanie odnośnie prawomocności tej decyzji. W dniu 14 stycznia 2004 r. wpłynęły do urzędu zatrudnienia dwie, ze sobą sprzeczne odpowiedzi, jedna informująca o prawomocności decyzji przyznającej skarżącemu prawo do renty oraz druga (przysłana za pomocą faksu), w której Zakład Ubezpieczeń Społecznych anulował własną odpowiedź stwierdzając, że decyzja nie jest prawomocna. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Skarżący otrzymał bowiem na podstawie prawomocnej decyzji ZUS z dnia [...]listopada 2003 r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a jednocześnie nie można otrzymywać zasiłku przedemerytalnego i renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W skardze do Sądu p. M. P. wskazał, że decyzję organu rentowego z dnia [...] listopada 2003 r. otrzymał w dniu 24 listopada 2003 r. wraz z informacją o możliwości jej zaskarżenia w ciągu miesiąca od daty otrzymania. W dniu zaś 18 grudnia 2003 r. zaskarżył tę decyzję do Sądu Okręgowego w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji jak w zaskarżonej decyzji. Dodał ponadto, że w trakcie rozpoznawania sprawy organ drugiej instancji przyjął, że decyzja ZUS dotycząca przyznania skarżącemu prawa do renty jest już prawomocna. Dopiero analizując akta sprawy w związku z udzieleniem odpowiedzi na skargę stwierdzono, że przeoczone zostało pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w którym anulowano wcześniejszą odpowiedź i wskazano, że decyzja przyznająca p. M.P. prawo do renty nie jest prawomocna. Organ dodał ponadto, że na tym etapie sprawy nie jest w stanie konwalidować tej pomyłki. Wnioskiem z dnia [...] września 2004 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodę na rozpatrywanie sprawy w tym trybie wyraził również skarżący pismem z dnia 13 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w granicach wskazanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga okazała się zasadna. Decyzją z dnia [...] października 2003 r., wydaną na podstawie art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) Starosta Powiatu M. orzekł o utracie przez skarżącego od dnia [...] lipca 2003 r. prawa do pobierania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Powodem pozbawienia skarżącego prawa do tego świadczenia było pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informujące o przyznaniu p. M. P. od dnia [...]lipca 2003 r. prawa do renty. Istotnie zgodnie z art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu jaki ten przepis miał przed dniem 1 stycznia 2002 r.) prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Tak więc istotnie osoba, która nabyła prawo do renty nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie jednak z art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118) wniosek o emeryturę lub rentę może być wycofany, jednakże nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji. W razie wycofania wniosku postępowanie w sprawie świadczeń podlega umorzeniu. W piśmiennictwie prawniczym zagadnienie prawomocności decyzji administracyjnych, jest wiązane z możliwością sądowej kontroli decyzji. Oznacza to zatem, że w sytuacji gdy od decyzji organu rentowego wniesione zostało w sposób skuteczny odwołanie do Sądu Pracy decyzja taka nie jest prawomocna. Starosta Powiatu M. w dniu [...] października 2003 r. wydając decyzję pozbawiającą p. M. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] lipca 2003 r. nie ustalił czy decyzja przyznająca skarżącemu prawo do renty jest decyzją prawomocną. Nie ustalił zatem czy może ona wywołać skutek prawny w postaci pozbawienia skarżącego prawa do świadczenia, jakim w wypadku skarżącego był zasiłek przedemerytalny. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania administracyjnego organ administracji stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W szczególności przepis ten wyraża podstawową zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej. Nakłada ona na organ administracyjny obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy oraz rzeczywistej treści stosunków prawnych. Art. 7 mówi bowiem o wszelkich krokach niezbędnych nie tylko do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ale również załatwienia sprawy. Zgodnie zatem z zasadą ogólną dochodzenia prawdy obiektywnej, organ administracji państwowej prowadzący postępowanie celem wszechstronnego zbadania sprawy ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć z urzędu cały materiał dowodowy (art. 77 kpa). Charakter postępowania administracyjnego zakłada bowiem przewagę inicjatywy organu administracyjnego w postępowaniu dowodowym. Organ administracji nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zbadał sprawy pod tym kontem. Nie wyjaśnił czy decyzja przyznająca skarżącemu prawo do renty jest prawomocna i orzekł o pozbawieniu skarżącego prawa do zasiłku przedemerytalnego nie mając wiedzy w tym zakresie. Bierność zaś organu w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Jak zaś wynika z akt administracyjnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzję o przyznaniu skarżącemu prawa do renty wydał dopiero w dniu [...] listopada 2003 r., którą skarżący otrzymał w dniu 24 listopada 2003 r. W dniu zaś 18 grudnia 2003 r. zaskarżył tę decyzję do Sądu Okręgowego w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Postanowieniem zaś z dnia [...] marca 2004 r. Sąd Okręgowy w S. umorzył postępowanie w sprawie uznając cofnięcie odwołania przez skarżącego. Decyzją zaś z dnia [...]czerwca 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.umorzył postępowanie wszczęte na podstawie wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy z dnia 14 lipca 2003 r. Jeśli zaś chodzi o decyzję Wojewody [...]z dnia [...]lutego 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji to organ ten nie tylko nie zbadał czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznająca skarżącemu prawo do renty jest decyzją prawomocną, ale nie uwzględnił w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy istniejących już w aktach sprawy dokumentów (informacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przesłana faksem w dnia [...] stycznia 2004 r.). Zgodnie zaś z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 138 kpa organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Tak więc i ta zasada została naruszona w trakcie postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.