II SA/Wa 589/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj (sprawozdawca), Protokolant st. sek. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zakwaterowania oddala skargę Decyzją z [...] lutego 2016 r. Prezes Agencji Mienia Wojskowego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z [...] grudnia 2015 r. orzekającą o utracie przez R.Z. prawa do zakwaterowania w miejscowości S., przez czas pełnienia służby w tej miejscowości. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że stronie przydzielono lokal mieszkalny nr [...] o statusie kwatery, położony w S. przy ul. [...]. W decyzji przydziałowej wskazano, że lokal ten jest wyposażony m.in. w instalację centralnego ogrzewania. Dostawcą ciepła do budynku była [...] sp. z o.o. Firma ta dostarczała też ciepło do lokalu strony na podstawie indywidualnej umowy zwartej z żołnierzem. Powyższą umowę strona wypowiedziała i to mimo braku zgody właściciela lokalu. Żołnierz postanowił bowiem ogrzewać mieszkanie we własnym zakresie przy użyciu urządzeń elektrycznych. Organ I instancji dwukrotnie wzywał żołnierza do zaniechania takiego postępowania i ponownego zawarcia umowy z firmą dostarczającą ciepło do budynku. Brak zastosowania się przez stronę do powyższych wezwań skutkował zaś wydaniem opisanej na wstępie decyzji. Organ dodatkowo podał, iż strona winna używać lokalu i znajdujące się w nim instalacje z należytą starannością. Winna więc ogrzewać lokal przy użyciu znajdującej się w nim instalacji CO. Zaprzestanie takiego sposobu ogrzewania wyczerpywało, w ocenie organu, znamiona używania lokalu w sposób sprzeczny z decyzją przydziałową. Nadto organ podniósł, iż odłączenie lokalu strony od sieci CO powodować może zaburzenie bilansu cieplnego dla całego budynku oraz sprawia, że strona nie partycypuje, wraz z sąsiadami, w kosztach ogrzewania części wspólnych budynku. Nieużywanie instalacji CO, znajdującej się w lokalu, może też spowodować utratę przez właściciela budynku, możliwości zgłaszania ewentualnych roszczeń gwarancyjnych wobec wykonawcy budynku. Ogrzewanie zaś lokalu przez stronę urządzeniami elektrycznymi, nie jest wskazane, gdyż instalacja elektryczna w jaką wyposażony jest lokal, nie jest przystosowana do długotrwałego przyłączenia do niej elektrycznych urządzeń grzewczych. Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł R.Z., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi naruszenie: - art. 21 ust. 8 pkt 2 i ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, polegające na nienałożeniu na stronę obowiązku, który skutkowałby związaniem strony w zakresie wyboru dostawcy ciepła, przy braku stwierdzenia używania lokalu w sposób sprzeczny z przeznaczeniem, oraz braku zaniedbań i szkód, - art. 69 ust. 5 i 6 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego przez uznanie że lokal jest używany niezgodnie z przeznaczeniem i by skutkowało to ingerencją w konstrukcję lokalu, - art. 7, 8, 9, 10 i 11 K.p.a. W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła zawarte w niej zarzuty. W szczególności zwróciła uwagę na to, że brak jest zakazu dla żołnierza podejmowania działań mających na celu obniżenie kosztów eksploatacji lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zaprezentowane w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zaistniały przesłanki do wydania skarżonej decyzji. W realiach faktycznych sprawy, należało skupić się na przepisie art. 21 ust. 8 pkt 2 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym żołnierz zawodowy traci prawo do zakwaterowania w miejscowości, w której pełni służbę przez czas jej pełnienia, jeżeli używa lokalu mieszkalnego w sposób sprzeczny z decyzją o przydziale kwatery, lub w sposób niezgodny z przeznaczeniem, zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, albo niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców. Powołana norma prawna daje właścicielowi lokalu mieszkalnego przyznanego żołnierzowi, prawo do czuwania nad sposobem korzystania przez uprawnionego z lokalu. Stanowi więc swoistą emanację prawa własności. Pozwala właścicielowi na prowadzenie takiej polityki mieszkaniowej, która doprowadzi do zachowania substancji materialnej w jak najlepszym stanie i uniemożliwi jej degradację. Przy odkodowywaniu zapisów omawianej normy prawnej należy nadto pamiętać o tym, że gwarantowane w Konstytucji RP prawo własności, daje właścicielowi rzeczy uprawnienie do swobodnego ustalania zasad korzystania z niej. Daje również prawo do egzekwowania od użytkownika rzeczy określonych zachowań, polegających na ściśle oznaczonych działaniach lub zaniechaniach. Stąd więc, jeżeli właściciel lokalu dojdzie do przekonania, że zachowanie użytkownika jest niewłaściwe, i może doprowadzić do pogorszenia rzeczy, czy też choćby nadmiernego jej zużycia, może zażądać zaprzestania takich zachowań. Zasadnym będzie też zwrócenie uwagi na to, że w ustępie 9 omawianego przepisu ustawodawca przewidział specjalny tryb, polegający na wezwaniu żołnierza do zaniechania określonych działań lub zaniechań. Utratę prawa do zakwaterowania uzależnił zaś od bezskuteczności powyższego wezwania. Tym samym ustawodawca zabezpieczył prawo użytkownika lokalu, do ochrony przed natychmiastowym pozbawieniem prawa do zakwaterowania. Umożliwił również właścicielowi lokalu wyjaśnienie lokatorowi zasad, do których powinien się stosować użytkując lokal. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należało, że okolicznością niesporną było to, iż skarżący bez zgody właściciela lokalu, dokonał zmiany sposobu jego ogrzewania. Wypowiedział umowę wiążącą go z przedsiębiorstwem dostarczającym energię cieplną i w konsekwencji zaprzestał korzystania ze znajdującej się w lokalu instalacji CO. Poza sporem pozostaje również to, że był wzywany przez właściciela lokalu do zaprzestania tego rodzaju zachowania, lecz wezwanie to zignorował i nie przywrócił stanu sprzed naruszeń. Powyższe, w ocenie tutejszego Sądu, wyczerpało przesłanki opisane w art. 21 ust. 8 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i umożliwiło wydanie skarżonej decyzji. Działania jakich dopuściła się strona, zostały bowiem prawidłowo zakwalifikowane przez właściciela lokalu jako sprzeczne z decyzją o przydziale lokalu, a polegające na zaniedbywaniu obowiązków ciążących na lokatorze. Nadto właściciel dał lokatorowi możliwość zaniechania stwierdzonych naruszeń sposobu korzystania z lokalu i dopiero po bezskutecznym oczekiwaniu na pożądane zachowanie strony, wyciągnął konsekwencje w postaci wydania skarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga także, iż bez wpływu na poprawność skarżonego rozstrzygnięcia pozostaje to, czy w chwili wydawania decyzji o przydziale lokalu, lub też w chwili obejmowania lokalu przez żołnierza, został nałożony na stronę obowiązek ogrzewania lokalu w określony sposób, tj. z wykorzystaniem istniejącej w lokalu instalacji CO. Oczywistym bowiem jest, że przydzielając lokal użytkownikowi, nie sposób jest określić wyczerpującego katalogu oczekiwanych zachowań adresata decyzji przydziałowej. Taki wymóg nie został też sformułowany w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Stąd więc nawet, gdyby na etapie przydzielania lokalu użytkownikowi, organ nie nałożył na stronę obowiązku zapewnienia ogrzewania lokalu w określony sposób, to nie wyłączałoby to w przyszłości możliwości wezwania użytkownika rzeczy do określonego zachowania, pod rygorem utraty prawa do zakwaterowania. Niezależnie od powyższych rozważań, w ocenie tutejszego Sądu, od momentu wydania decyzji o przydziale lokalu skarżącemu, oraz od jego objęcia przez stronę, ciążył na żołnierzu obowiązek zapewnienia ogrzewania lokalu przy wykorzystaniu istniejącej w nim instalacji CO. Skoro bowiem z decyzji przydziałowej, jak też z instrukcji użytkowania i konserwacji budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] w S. wynikało, że lokal jaki przyznano żołnierzowi został wyposażony w działającą instalację CO, to oczywistym jest, że winna ona być wykorzystywana przez lokatora zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. do ogrzewania lokalu. Stąd więc zaniechanie ogrzewania lokalu przy użyciu znajdującej się w nim instalacji CO, mogło zostać obiektywnie uznane przez właściciela lokalu, jako działanie naruszające obowiązki lokatora. Dodatkowo wspomnieć należy o tym, że w pkt 9.3 instrukcji użytkowania i konserwacji budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] w S. zabroniono lokatorom zmian nastawów zaworów regulacyjnych z uwagi na możliwość rozregulowania instalacji grzewczej, jak też zabroniono zakręcania zaworów przy rozdzielaczu mieszkaniowym, chyba że jest to niezbędne w celu usunięcia awarii. W trakcie trwania całego postępowania przed organem, jak też przed Sądem Administracyjnym strona nie zakwestionowała faktu otrzymania ww. instrukcji. To zaś prowadzi do wniosku, że skarżący przyjmując omawianą instrukcję zobowiązał się do zachowań w niej opisanych. Jeśli więc mimo tego, wypowiedział umowę łączącą go z dostawcą ciepła do lokalu, to oczywistym i nie wymagającym dowodu jest, że zostały zakręcone zawory przy rozdzielaczu mieszkaniowym. Tylko bowiem w ten sposób mieszkanie zajmowane przez skarżącego mogło zostać odcięte od sieci zaopatrującej instalację CO w ciepłą wodę. Jeśli więc strona, mimo wyraźnie sformułowanego w instrukcji zakazu, doprowadziła do jego złamania, organ miał podstawy do przyjęcia, że skarżący zaniedbuje obowiązki lokatora określone w tej instrukcji. Zasadność braku zgody właściciela lokalu na zmianę sposobu zaopatrywania lokalu w ciepło, potwierdzają również pozostałe okoliczności wyartykułowane w sposób racjonalny w skarżonej decyzji. Przede wszystkim zgodzić należy się z organem, że ogrzewanie elektryczne jakie zastosował skarżący w mieszkaniu, może nadmiernie obciążać sieć elektryczną znajdującą się w mieszkaniu. Skoro bowiem ciepło w lokalu miała zapewniać zgodna z projektem budowlanym instalacja CO, to instalacja elektryczna instalowana w budynku nie musiała spełniać podwyższonych parametrów, umożliwiając podłączenie do niej odbiorników o zwiększonym poborze energii. Była bowiem przystosowywana jedynie do zasilania w energię typowych urządzeń gospodarstwa domowego. Rację należy też przyznać organowi, że odłączenie od sieci grzewczej instalacji CO znajdującej się w mieszkaniu skarżącego, może zaburzać bilans cieplny dla całego budynku oraz przerzucać na innych lokatorów część kosztów ogrzewania powierzchni wspólnych. Może również skutkować problemami z egzekwowaniem potencjalnych roszczeń gwarancyjnych od wykonawcy budynku. Skoro bowiem w chwili obecnej budynek, w którym usytuowany jest lokal strony, jest świeżo oddany do użytkowania i objęty jest gwarancją wykonawcy, to zasadnym jest aby właśnie szczególnie w okresie gwarancji użytkować wszystkie instalacje w jakie wyposażony jest budynek, w celu wykrycia ewentualnych wad. Na marginesie dodać należy, iż bez wpływu na trafność skarżonej decyzji pozostaje to, że organ I instancji w swojej decyzji przyjął, iż działania jakich dopuścił się skarżący, stanowiły zmiany konstrukcyjne. Organ odwoławczy nie podzielił bowiem tego spostrzeżenia i w uzasadnieniu swojej decyzji nie potwierdził takich ustaleń faktycznych. Skoro zaś konwalidował błąd organu I instancji w ustaleniach faktycznych, to tym samym sprawił, iż powyższe zarzuty zgłoszone na obecnym etapie postępowania, pozostają w oderwaniu od jej realiów. Na rozstrzygnięcie nie rzutowało również przeprowadzenie wizji lokalnej dopiero po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, jak dokonanie zmiany sposobu ogrzewania lokalu przez skarżącego i nie usunięcie tego naruszenia przez lokatora mimo stosownego wezwania właściciela, pozostawały bezsporne. Reasumując, zmiana sposobu ogrzewania lokalu dokonana przez skarżącego, jako niezaakceptowana przez właściciela lokalu, stanowiła wystarczającą podstawę do wydania skarżonej decyzji. Wbrew bowiem wywodom skargi, to właśnie zmiana sposobu ogrzewania lokalu, a nie zmiana dostawcy ciepła, stanowiła przesłankę do utraty przez stronę prawa do zakwaterowania. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).