II SA/Wa 589/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-29

Skład orzekający: Janusz Walawski, Konrad Łukaszewicz, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynoszący 4 lata, 4 miesiące i 16 dni, stanowiący około 16% całego okresu służby, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co uzasadniałoby wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynoszący 4 lata, 4 miesiące i 16 dni nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W związku z tym, nie zostały spełnione łącznie przesłanki warunkujące możliwość wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne, co skutkuje oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne. Organ uznał, że okres służby skarżącej na rzecz totalitarnego państwa (4 lata, 4 miesiące i 16 dni) nie jest krótkotrwały. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, błędną ocenę kryterium krótkotrwałości służby, a także naruszenie przepisów Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent stażysta Adrianna Sinairska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. z późn. zm.), w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił M.S. wyłączenia stosowania wobec niej art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa prze okres 4 lat, 4 miesięcy i 16 dni. Całkowity okres służby wynosi 26 lat, 11 miesięcy i 7 dni). W ocenie organu okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długość tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku tego okresu do całego okresu służby, nie może być uznany jako krótkotrwały. Organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez M. S. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Przesłanki określone w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej powinny być spełnione łącznie, aby zaistniała możliwość wyłączenia przepisów tej ustawy. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Profesjonalny pełnomocnik skarżącej zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 8a ust. 1 przedmiotowej ustawy, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że 16% w perspektywie całej rzetelnej, nagradzanej i ponadprzeciętnej służby skarżącej nie spełnia kryterium krótkotrwałości. W skardze zostały również podniesione zarzuty związane z naruszeniem art. 2, art. 8, art. 10, art. 30, art. 32 ust. 1, art. 42, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 64 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzuty związane z naruszeniem norm konstytucyjnych został powiązane z przepisami Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 8, art. 6 ust. 2 art. 14 oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji. Ponadto w skardze zostały podniesione zazryt y związane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 Kpa Podnosząc te zarzuty, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na wstępie podać należy, że w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) zostały zawarte przepisy umożliwiające obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy pełnili taką służbę Zgodnie13b ust. 1 powyżej powołanej ustawy, za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w niżej wymienionych cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach: (...). Natomiast art. 8a przedmiotowej ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24. Określone w przytoczonym przepisie w ust. 1 przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 4 lata, 4 miesiące i 16 dni. Należy zgodzić się z organem, że tego okresu nie można uznać za krótkotrwały. W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że brak jest możliwości zastosowania wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a powoływanej ustawy z uwagi na nie spełnienie przez skarżącą przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy Zgodnie z art. 24a ust. 1. W przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze zasadne jest przytoczenie treści art. 13c powoływanej ustawy, który stanowi, że za służbę na rzecz totalitarnego państwa nie uznaje się służby w rozumieniu art. 13b: 1) która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.; 2) której obowiązek wynikał z przepisów o powszechnym obowiązku obrony. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że tylko w tych dwóch przypadkach można uznać, że pełniona służba nie była służbą na rzecz totalitarnego państwa. Oznacza, to, że podnoszone przez pełnomocnika skarżącej argumenty nie można było uznać za zasadne. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze. Natomiast zarzuty związane z naruszeniem norm konstytucyjnych ,doceniając ich doniosłość, nie mogły odnieść zamierzonego skutku w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło