II SA/Wa 589/25
WyrokWSA w Warszawie2025-10-22
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Andrzej Góraj, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwała nieobecność policjanta w służbie z powodu zwolnień lekarskich, która dezorganizuje pracę jednostki i negatywnie wpływa na ważny interes służby, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nawet jeśli w międzyczasie pojawiło się orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby?Ratio decidendi
Długotrwała nieobecność policjanta w służbie z powodu licznych i powtarzających się zwolnień lekarskich, która negatywnie wpływa na ważny interes służby poprzez dezorganizację pracy i konieczność obciążania innych funkcjonariuszy, może stanowić uzasadnioną podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Nawet jeśli w trakcie postępowania pojawi się orzeczenie o trwałej niezdolności do służby, nie może ono automatycznie odwrócić skutków decyzji o zwolnieniu, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli nie zostało ono uwzględnione przez organ odwoławczy w sposób relewantny dla przedmiotu postępowania.Stan faktyczny
Policjant D. S. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu długotrwałej nieobecności w służbie, która trwała ponad 600 dni w latach 2021-2024. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W międzyczasie komisja lekarska wydała orzeczenie o trwałej niezdolności policjanta do służby, które stało się ostateczne. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając, że późniejsze orzeczenie lekarskie nie miało wpływu na ocenę ważnego interesu służby w momencie wydawania decyzji o zwolnieniu. Policjant zaskarżył rozkaz personalny, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę D. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2024 r. Naczelnik Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie Pana D. S. - wówczas [...] Sekcji w [...] Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jak uzasadnił, przyczyną tego wystąpienia jest długotrwała nieobecność policjanta w służbie .
Pismem z dnia [...] września 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował Pana D. S., iż wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił Pana D. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, z dniem [...] listopada 2024 r. Na podstawie art. 108 § 1 Kpa decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] listopada 2024 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...], którym zaliczyła Pana D. S. do kat. "C" uznając, że jest trwale niezdolny do służby w Policji (w dniu [...] listopada 2024 r. Pan D. S. złożył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od wymienionego orzeczenia).
Organ nie zaskarżył tego orzeczenia, ani nie skorzystał z prawa, o którym mowa w art. 127a § 1 Kpa, wskutek czego orzeczenie nr [...] [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2024 r. stało się ostateczne i prawomocne z upływem terminu do wniesienia odwołania.
Strona wywiodła odwołanie od wskazanego na wstępie rozkazu personalnego w wyniku czego Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] stycznia 2025r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu podkreślono, że w chwili wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2024 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], któremu, zgodnie z art. 108 § 1 Kpa, został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, w obrocie prawnym nie funkcjonowało jeszcze choćby nieprawomocne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wiec nie mogło ono zostać uwzględnione przez organ I instancji w stanie faktycznym jaki zaistniał w tej sprawie, w kontekście okoliczności relewantnych dla przedmiotu postępowania, a tym samym mających wpływ na kształt wydanego rozstrzygnięcia. Z kolei trwające w tym czasie postępowanie w tej sprawie nie stanowiło zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w sprawie zwolnienia ze służby.
Dalej wyjaśniono, że Organ administracyjny byłby zobowiązany wyłącznie do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej, które w chwili wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji posiadałoby przymiot decyzji ostatecznej. Wówczas obligatoryjne byłoby bowiem zwolnienie policjanta ze służby na podstawie przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, co wyłączałoby możliwość zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Podkreślono, że orzeczenie nr [...] [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2024 r. zostało doręczone Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] w dniu [...] grudnia 2024 r., a więc już po faktycznym wykonaniu decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji (policjant został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2024 r., bowiem decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności).
Zwrócono też szczególną uwagę na to, że organ odwoławczy musi uwzględniać przy orzekaniu zaistniałe zmiany, ale wyłącznie te, które są relewantne z punktu widzenia przedmiotu konkretnego postępowania. Określenie bowiem faktów mających znaczenie dla konkretnej sprawy winno być oparte o przepis prawa materialnego, który jest podstawą rozstrzygnięcia tej sprawy, którym w tym przypadku jest art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Celem postępowania wyjaśniającego w tej sprawie nie jest zatem ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych zaistniałych i mogących mieć związek ze sprawą, lecz okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego odnoszących się do przedmiotu sprawy.
Jak podkreślił organ, skoro policjant został pozbawiony swojego dotychczasowego statusu wskutek zwolnienia ze służby, to wystąpienie innych okoliczności mających wpływ na zmaterializowanie się innej podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby, nie będzie relewantne dla przedmiotu tego postępowania. Przeciwne stanowisko skutkowałoby tym, że pomimo nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a następnie jej wykonania, nie można by utrzymać stanu rzeczy, który zaistniał wskutek (jednorazowego) jej wykonania. Organ I instancji nie mógł więc w ocenie KGP wstrzymać się z wydaniem przedmiotowego rozstrzygnięcia, a także z jego natychmiastowym wykonaniem w sytuacji ustalenia, iż zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie policjanta na przyjętej w rozstrzygnięciu podstawie zwolnienia ze służby w Policji, tylko z tego powodu, że w dniu jego wydania toczyło się z udziałem skarżącego odrębne postępowanie przed właściwą komisją lekarska.
Zwrócono też uwagę na fakt, iż Organ nie może dokonać wyboru spośród różnych rozwiązań i wybrać tego, które w określonym czasie nie będzie możliwe do zrealizowania zwłaszcza, że w tym samym czasie bada przesłanki do zastosowania odrębnej normy prawnej, zawartej w odrębnym przepisie prawa, która umożliwia mu konkretyzację praw i obowiązków indywidualnie oznaczonego adresata.
Przechodząc do meritum sprawy organ wyjaśnił znaczenie pojęcia "ważnego interesu służby".
Organ ustalił też, iż w latach 2021-2024 skarżący przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do pełnienia służby, a jego absencja w służbie w tym okresie wynosiła ponad 600 dni. Dalej organ wyjaśnił, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawienia przedmiotowych zwolnień lekarskich ani nie podważa również tego, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Rozpoznając przedmiotową sprawę organ administracji bada jednak wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. Powyższa sytuacja rzutowała zaś w ocenie organu ujemnie na ważny interes służby w jednostce Policji, w której skarżący pełnił służbę, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów tej jednostki. Omawiana sytuacja niewątpliwie dezorganizowała tok służby. Absencja wymienionego funkcjonariusza w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Charakter służby policjanta służby prewencyjnej, zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby.
Dodano również, iż nie było konieczne wykazywanie, iż nieobecność policjanta mogła powodować konkretnie wskazane trudności w funkcjonowaniu komórki organizacyjnej jednostki Policji, w której strona pełniła służbę. Okoliczność ta nie jest istotna dla przedmiotu tej sprawy administracyjnej. Istotą jest wyłącznie to, iż zadania nieobecnego policjanta musiały być przydzielone innym funkcjonariuszom, a to w sposób oczywisty miało swoje odzwierciedlenie w jakości ich realizacji. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby wnioskiem, iż skarżący nie posiadał żadnych obowiązków służbowych i tym samym zastępstwo w trakcie jego absencji nie było niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania komórki organizacyjnej, w której zobowiązany był do pełnienia służby. Stanowiłoby to jednak również argument, który uzasadniałby zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na jej ważny interes. Zatrudnianie funkcjonariusza, który nie jest niezbędny dla danej komórki czy jednostki Policji w oczywisty sposób godzi w dobro służby, a tym samym sprzeczne jest z ważnym interesem służby.
Kończąc wyjaśnianie motywów działania organ wskazał, że nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiódł D. S. zarzucając organowi:
1-naruszenie przepisów postępowania przez organ drugiej instancji a to art. 138 § 2 k.p.a. w zzo. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego nr [...] mimo, iż należało ten rozkaz uchylić gdyż został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji pominięcie istotnych okoliczności w szczególności tych dotyczących orzeczenia nr [...] dnia [...] listopada 2023 r. Rejonowej [...] Komisji Lekarskiej i w konsekwencji naruszenie słusznego interesu skarżącego,
2-naruszenie przepisów postępowania przez organ drugiej instancji mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie a art. 135 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji miało bezpośredni wpływ na orzeczenia, a polegający na tym, że w zaistniałym słanie faktycznym i prawnym należało powstrzymać natychmiastowe wykonanie rozkazu personalnego nr [...], albowiem brak było podstaw do nadania mu na podstawie art. 108 k.p.a. rygoru natychmiastowej wykonalności,
3-naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej i drugiej instancji mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postepowania w szczególności niezawiadomienia go o zakończeniu postępowania administracyjnego i uniemożliwienia w ten sposób wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszenia żądań jeszcze przed wydaniem przez organ decyzji, co w konsekwencji skutkowało pominięciem przez organ dowodów istotnych dla merytorycznego zakończenia postępowania,
4-naruszenia przez organy przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego i przez to dowolną jego ocenę przejawiającą się w tym, że w okresie od dnia wydania rozkazu w przedmiocie zwolnienia ze służby do dnia rzeczywistego zwolnienia ze służby Skarżący nie korzystał z prawa funkcjonariusza, co skutkowało tym, że odstąpiono od wszczęcia procedury zwolnieniowej przewidzianej dla trybu określonego w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji,
5-naruszenie przepisów art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wystąpiła obligatoryjna przesłanka zwolnienia ze służby w Policji.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie obydwu rozkazów.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza on prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art.41 ust.2 pkt.5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1990r. o Policji. Stanowi on, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na tej podstawie zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu.
Tego typu działania, nie zostały wyłączone spod kontroli sądowej, jednakże kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona do oceny ich zgodności z prawem. Rozpatrując skargę, Sąd zobowiązany jest zatem badać, czy przy podejmowaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Nie może natomiast ingerować w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym oceniać celowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Powyższe stwierdzenia znajdują potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym jednolicie akcentuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która powiązana jest z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia ze służby sądy badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna pozostać funkcjonariuszem określonej formacji, czy też może być z tego grona wykluczona. Nie mają też uprawnień do dokonywania oceny trafności wywodów organów, o dezorganizowaniu służby w Komendach w związku z absencją policjanta w służbie.
Prawidłowe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wiec wykazania, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego nastąpiło z uwagi na ważny interes służby. Określenia "ważny interes służby" nie zdefiniowano w badanej ustawie. W powołanym artykule i innych przepisach ustawy o Policji nie zawarto też żadnych wskazówek dotyczących interpretacji tego pojęcia. Oznacza to, że istnienie przesłanki "ważnego interesu służby" musi być rozważane na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby, nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych przez funkcjonariusza lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, o ile takie działania lub ich skutki uniemożliwiają kontynuowanie służby bez uszczerbku dla ważnych interesów formacji (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 426/99, LEX 47389). Pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne zadań, których ustawodawca powierzył tej formacji (wyrok NSA z dnia 16 marca 1995 r., sygn. akt II SA 1802/94). Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może on mieć też charakter mieszany, nieobjęty zakresami ustawodawczymi innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnieniowe (wyrok NSA z dnia 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93 i z dnia 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99 ). W orzecznictwie powszechnie zatem przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, ale nie można zwolnić go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie określonej w ustawie o Policji.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że organy administracji publicznej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Zdaniem tut. Sądu organ zasadnie zaakcentował że ustalony stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji, że dopuszcza zwolnienie funkcjonariusza ze służby w omawianym trybie.
Organy Policji w pisemnych motywach swoich rozstrzygnięć wyszczególniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. Trafnie w szczególności zwrócono uwagę na zakres i szczególny charakter zadań wykonywanych przez Policję. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja takich zadań wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich policjantów. Osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w Policji muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę z tego, że ich status kształtować się będzie odmiennie niż pracowników umownych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko przywileje, ale i pewne ograniczenia wolności osobistej oraz zwiększone obowiązki. Funkcjonariuszowi Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego i nie idzie ona tak daleko, jak tego może oczekiwać skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega konieczność prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony ważnego interesu formacji. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Może być ona zatem wykorzystywana również w celu likwidowania dotychczasowych i zapobiegania dalszym negatywnym skutkom, jakie łączą się z licznymi nieobecnościami policjanta w służbie.
Dlatego należy podzielić stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że nie tyle sama długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych funkcjonariusza mogą uzasadniać rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby.
Z miarodajnych w sprawie (niezakwestionowanych w skardze) ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że absencja chorobowa skarżącego w latach 2021 – 2022 wynosiła łącznie co najmniej ponad 504 dni.
Organy Policji, zobowiązane do realizacji zadań tej formacji, szczegółowo wyjaśniły w kwestionowanych rozkazach personalnych to, dlaczego nie mogły już dłużej tolerować zaistniałej sytuacji. Liczne i stale powtarzające się absencje chorobowe strony w sposób oczywisty dezorganizowały bowiem pracę macierzystej jednostki. Trudno mówić o możliwości prawidłowego funkcjonowania takiej jednostki, gdy przełożony policjanta nie ma pewności czy i ewentualnie kiedy oraz na jaki okres jego podwładny wróci do służby. Należy mieć również na uwadze, że wszystkie zadania przypisane do poszczególnych struktur Policji muszą być na bieżąco realizowane. Oczywistym i nie wymagającym zatem dowodzenia jest, że zadania związane z zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem musiały być powierzane innym funkcjonariuszom. Policjanci ci wykonywali je albo dodatkowo albo w wydłużonym czasie własnej służby, co mogło niekorzystnie wpływać na poziom i terminowości ich własnych czynności służbowych. Nie bez znaczenia są również powszechnie znane trudności kadrowe Policji i związana z nimi konieczność jak najbardziej efektywnego wykorzystania każdego posiadanego przez tę formację etatu. Trudno mówić o możliwości podejmowania w tym zakresie racjonalnych działań, gdy jeden z etatów jest zajmowany przez funkcjonariusza, który od tak długiego okresu czasu, nie pełni faktycznie służby.
Z powyższych względów, mimo zrozumienia dla sytuacji skarżącego oraz pamiętając, że wcześniej prawidłowo wykonywał on swe obowiązki służbowe, w aktualnym stanie sprawy nie można przyjąć by jego interes faktyczny był ważniejszy od dobra formacji, której jest funkcjonariuszem. W tym stanie sprawy, organom Policji nie można skutecznie zarzucić złamania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W świetle powyższych dywagacji, zarzuty sformułowane w skardze jawiły się zatem jako bezzasadne.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje też zarzucane w skardze naruszenie art.10 K.p.a. Przede wszystkim należy podkreślić, iż strona miała możliwość zajęcia stanowiska na piśmie i zawarcia w nim swojego poglądu na sprawę. Nadto skarżący nie doprecyzował tego, jakich konkretnie czynności procesowych nie mógł dokonać wskutek powyższego uchybienia. Stąd omawianego zarzutu Sąd nie mógł uwzględnić, gdyż podstawą do uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia może być tylko naruszenie przepisów, które w sposób istotny wpływało na wynik sprawy.
Tut. Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w nadaniu pierwszoinstancyjnemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako wiarygodne jawią się wyjaśnienia Organu I instancji, iż nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Kluczowe dla tej problematyki jest to, że policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić. W kontekście powyższego wskazać należy, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony i wykonanie decyzji bez zbędnej zwłoki.
W ocenie tut. Sądu – wbrew wywodom skargi – nie zachodziła w sprawie możliwość umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego w związku z pojawieniem się orzeczenia Komisji Lekarskiej. Organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem zmian stanu faktycznego i prawego zaistniałego w okresie od dnia wydania decyzji przez organ I instancji do dnia wydania przez niego rozstrzygnięcia. Jednak organ odwoławczy ograniczony jest też przedmiotem postępowania - w tym przypadku konkretną podstawą zwolnienia przyjętą w osnowie rozstrzygnięcia. Zobligowany jest również do podejmowania wyłącznie takich czynności w ramach prowadzonego postępowania, które urzeczywistnią prawdę materialną i pozwolą na osiągnięcie celu tego postępowania. Organ musi zatem uwzględnić zaistniałe zmiany, ale wyłącznie te, które są relewantne z punktu widzenia przedmiotu konkretnego postępowania. Określenie bowiem faktów mających znaczenie dla konkretnej sprawy winno być oparte o przepis prawa materialnego, który jest podstawą rozstrzygnięcia tej sprawy. W tym przypadku jest nim niewątpliwie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Celem postępowania wyjaśniającego w tej sprawie nie jest przecież ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych zaistniałych i mogących mieć związek ze sprawą, lecz okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego odnoszących się do przedmiotu sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 4250/21). Jeżeli zatem, w tej sprawie policjant został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji a decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności i została ona prawidłowo wprowadzona do obrotu prawnego, to nie może budzić wątpliwości, że wskutek jej wykonania policjant został pozbawiony swojego dotychczasowego statusu. Wystąpienie zatem innych okoliczności mających wpływ na zmaterializowanie się innej podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby, nie będzie relewantne dla przedmiotu tego postępowania, bowiem zmaterializowanie się jakiejkolwiek przesłanki obligującej albo uprawniającej do zwolnienia musi być odniesione do osoby, której w dniu ziszczenia się określonych okoliczności przysługuje status funkcjonariusza Policji. Skoro wobec skarżącego w dniu określonym jako dzień zwolnienia ze służby takie okoliczności nie zaistniały, a decyzja, chociaż nieostateczna, została wykonana, to bezsprzecznie późniejsze wystąpienie tych okoliczności nie może odwrócić skutku, który już nastąpił przez zwolnienie ze służby, chociaż skutek ten, w przypadku decyzji nieostatecznej jest tymczasowy. Skutek ten mógłby zostać odwrócony w szczególności przez wstrzymanie przez organ odwoławczy natychmiastowego jej wykonania - bowiem tylko takie wstrzymanie skutkowałoby przywróceniem stronie dotychczasowego statusu funkcjonariusza Policji, albo uchylenie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, bowiem wydanie decyzji kasatoryjnej wyeliminowałoby ex nunc z obrotu prawnego decyzję wykonaną, a tym samym uchyliłoby skutek jaki nastąpił w wyniku wykonania tej decyzji. Przeciwne stanowisko skutkowałoby tym, że pomimo nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a następnie jej wykonania, nie można by utrzymać stanu rzeczy, który zaistniał wskutek (jednorazowego) jej wykonania. Wobec osoby, której nie przysługiwałby przymiot funkcjonariusza, nadal mogłyby materializować się okoliczności, które mogą to czynić wyłącznie wobec funkcjonariuszy, a ich zaistnienie, tylko przez sam fakt ich zaistnienia, przywracałby dotychczasowy status danej osobie, wobec której wydano decyzję, którą następnie wykonano. Niedopuszczalne byłoby również różnicowanie statusu osoby uczestniczącej jako strona w postępowaniu odwoławczym w sprawie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, której nie przysługiwałby przymiot funkcjonariusza, ze statusem tej samej osoby, wobec której zaistniałyby (już po wydaniu decyzji rozwiązującej stosunek służbowy, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności i jej wykonaniu) inne okoliczności, których tylko zmaterializowanie się wobec osoby, której przysługiwałby przymiot funkcjonariusza determinowałaby do zastosowania innej podstawy zwolnienia ze służby niż podstawa wynikająca z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, i traktowanie jej tak, jakby okoliczności te zmaterializowały się wobec osoby posiadającej przymiot funkcjonariusza.
W związku z powyższym organ I instancji nie mógł wstrzymać się z wydaniem przedmiotowego rozstrzygnięcia, a także z jego natychmiastowym wykonaniem, w sytuacji ustalenia, iż zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie policjanta na przyjętej w rozstrzygnięciu podstawie zwolnienia ze służby w Policji, tylko z tego powodu, że w dniu jego wydania toczyło się z udziałem skarżącego odrębne postępowanie przed właściwą komisją podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Oczekiwany wynik owego postępowania nie był przecież w tym momencie znany nikomu. Organ nie mógł więc wówczas antycypować, że w stosunku do strony skarżącej w przyszłości wystąpią ewentualnie takie okoliczności, które skutkować będą koniecznością zastosowania innej (obligatoryjnej) podstawy zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Z kolei organ odwoławczy, uwzględniając skutki jakie nastąpiły w wyniku wykonania decyzji nieostatecznej, tj. faktyczne zwolnienie funkcjonariusza ze służby, nie mógł jej uchylić tylko z tego względu, by przywracając uprzedni status strony zapewnić jej korzystne rozstrzygnięcie, tj. zwolnienie na innej podstawie zwolnieniowej, a tym samym objęcie jej odrębnym reżimem (uprawnieniami), jakie są z tym związane.
Pamiętać też należy o tym, że Organ nie może dokonać wyboru spośród różnych rozwiązań i wybrać tego, które w określonym czasie nie będzie możliwe do zrealizowania, zwłaszcza, że w tym samym czasie bada przesłanki do zastosowania odrębnej normy prawnej, zawartej w odrębnym przepisie prawa, która umożliwia mu konkretyzację praw i obowiązków indywidualnie oznaczonego adresata. Wybór spośród rozwiązań tego, które w danych okolicznościach nie może być realizowane przez organ administracyjny przeczyłoby nie tylko racjonalności przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań, ale również sprzeczne byłoby z zasadami logiki. Można bowiem założyć, że organ II instancji prowadząc postępowanie odwoławcze w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ustaliłby, iż dalsze pozostawienie w służbie funkcjonariusza ewidentnie grozi ważnemu interesowi służby, ale musiałby powstrzymać się od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego właśnie na tej podstawie jeśli ustaliłby, że wobec policjanta zmaterializowała się przesłanka określona w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, pomimo tego, że obowiązku zwolnienia na tej podstawie nie można czasowo zrealizować z uwagi na zakres ochrony wynikający z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Tym samym, w rozpoznawanej sprawie, organ II instancji uchylając zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2024 r., doprowadziłby do pozostawania policjanta w służbie przez okres określony w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, pomimo tego, że naruszałoby to ważny interes służby. Do powstania takich konsekwencji organ odwoławczy nie mógł dopuścić.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło