II SA/Wa 591/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów – oddala skargę – Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia Uniwersytetu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 190 ust. 3 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.), art. 104, 107 i 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 w związku z § 31 ust. 4 Regulaminu Studiów w [...], stanowiącego załącznik do Uchwały Senatu [...] Nr [...] Senatu [...] z dnia [...] września 2014 r., utrzymał w mocy decyzję Prodziekana Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie skreślenia R. K. z listy studentów na kierunku prawo stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na Wydziale [...] z powodu braku postępów w nauce - niezaliczenie przedmiotu objętego wpisem warunkowym. W uzasadnieniu podano, iż od wskazanej decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów R. K. złożył odwołanie do Rektora [...]. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 kpa, art. 81 i art. 78 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego służącego dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego, - art. 10 kpa poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w żadnym stadium postępowania, a w szczególności poprzez uniemożliwienie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, - art. 61 kpa poprzez niepoinformowanie strony o wszczęciu postępowania z urzędu, - art. 207 ust. 1 psw poprzez niewydanie decyzji przez Dziekana Wydziału. Prorektor [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, iż R. K. do dnia wystawienia decyzji przez Prodziekana Wydziału [...] , tj. do dnia [...] listopada 2014 r., nie zaliczył przedmiotu objętego wpisem warunkowym z drugiego roku: Prawo karne (10 pkt ECTS), co w konsekwencji prowadziło do zaistnienia przesłanki braku postępów w nauce, bowiem § 33 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów [...] stanowi, że brak postępów w nauce stwierdza się wówczas, gdy student więcej niż raz nie zaliczył danego przedmiotu lub roku studiów, albo z nieusprawiedliwionych powodów nie przystąpił do żadnego egzaminu w sesji egzaminacyjnej w obu terminach. Ponadto na podstawie § 31 ust. 4 Regulaminu Studiów [...] przedmiot nie może być objęty wpisem warunkowym więcej niż raz, a zatem studenta również nie można skierować na powtarzanie roku, jeżeli nie zaliczył przedmiotu objętego wpisem warunkowym. W tej sytuacji nie można zastosować innej uregulowanej w Regulaminie Studiów [...] instytucji, jak skreślenie z listy studentów. Łączna suma punktów z niezaliczonych egzaminów obowiązujących w programie studiów R. K. wyniosła 70 pkt ECTS, co również podkreśla brak postępów w nauce i utwierdza w przekonaniu, o słuszności decyzji o skreśleniu R. K. z listy studentów. Odnosząc się do zarzutu naruszenia z art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa, art. 81 kpa, a w konsekwencji braku możliwości skorzystania z art. 78 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego służącego dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego, organ stwierdził, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie jest na tyle skomplikowany, aby Dziekan zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto Uczelnia wprawdzie zobowiązana jest przy decyzjach o skreśleniu do stosowania odpowiednio przepisów kpa, niemniej jednak nie jest zobowiązana do stosowania ich wprost. W odniesieniu do zarzutu mającego podstawę w art. 10 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w żadnym stadium postępowania, a w szczególności poprzez uniemożliwienie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, organ zauważył, iż R. K. na każdym etapie postępowania mógł zapoznać się z aktami sprawy, które dostępne są w Dziekanacie Wydziału [...], ponadto w systemie informatycznym [...] zamieszczane są na bieżąco informacje o statusie osoby, której sprawa dotyczy, zatem R. K. nie wykazał wystarczającego zainteresowania przedmiotową sprawą. W odpowiedzi na zarzut niepoinformowania strony o wszczęciu postępowania z urzędu, podano, że art. 61 § 4 kpa wprawdzie wskazuje, że organ powinien zawiadomić stronę postępowania niemniej jednak biorąc pod uwagę specyfikę uczelni, która ma na celu prowadzenie nauczania i badań naukowych zajmowanie się ścisłą procedurą administracyjną pochłaniałaby wiele czasu. Oczywiście organ II instancji dostrzega, że został naruszony ten przepis, jednak nic miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem zgodnie z ustaloną praktyką w przypadku osób, które nie zaliczyły w terminie przedmiotów objętych programem studiów podejmuje się decyzję o skreśleniu z listy studentów o czym stanowi art. 33 § 1 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów w brzmieniu "W stosunku do studenta, który do dnia 30 września nie zaliczył roku studiów, Dziekan podejmuje jedną z następujących decyzji: 1) o skreśleniu z listy studentów; 2) o skierowaniu na powtarzanie roku studiów; 3) o wpisie warunkowym na następny rok studiów". Zatem niezaliczenie roku powoduje z automatu rozpoczęcie procedury w sprawie skreślenia z listy studentów. Natomiast jeżeli chodzi o naruszenie art. 207 ust. 1 psw poprzez niewydanie decyzji przez Dziekana Wydziału oraz naruszenie przepisów kpa, wskazano, że decyzja o skreśleniu z listy studentów została wydana zgodnie z procedurą obowiązującą w kpa w szczególności uwzględniając art. 107 § 1 i 3 kpa. Organ II instancji podał, iż przeanalizował również postępowanie dotyczące starania się przez R. K. o urlop długoterminowy. W dniu [...] września 2014 r. złożył on do Prodziekana Wydziału [...] P. Z. wniosek o urlop długoterminowy na rok akademicki 2013/2014, który został rozpatrzony negatywnie dnia [...] października 2014 roku. Ponownie złożył on wniosek do Dziekana Wydziału [...] M. M. o urlop długoterminowy od dnia złożenia podania na okres jednego roku czyli do dnia [...] września 2015 roku. Dziekan dnia [...] października 2014 r. wyraził na to zgodę, jednak po zapoznaniu się ze stanem faktycznym sprawy dnia [...] listopada 2014 r. uchylił ją, kierując do ponownego rozpatrzenia przez Prodziekana Wydziału [...] P. Z., który dnia [...] listopada 2014 r. podtrzymał swoje stanowisko. W ocenie organu drugiej instancji kwestia urlopu długoterminowego nie wpływa na wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów, uzyskanie urlopu długoterminowego ma bowiem na celu zwolnienie z obowiązku uczęszczania na zajęcia w danym okresie z powodu uzasadnionych przesłanek, natomiast nie może on służyć jako środek do przedłużenia sesji egzaminacyjnej, czy też wydłużenia okresu terminowego rozliczenia się z uczelnią. Ponadto podano, iż zgodnie z § 1 Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie harmonogramu zajęć w roku akademickim 2013/2014 z późn. zm. sesja poprawkowa semestru letniego trwa od [...] do [...] września 2014 roku. Natomiast w myśl § 33 ust. 6 Regulaminu Studiów [...] ostateczne terminy zaliczenia przedmiotów objętych wpisem warunkowym określa Dziekan, przy czym żaden z nich nie może być dłuższy niż do końca ostatniej sesji poprawkowej w roku akademickim, w którym przedmiot jest powtarzany. Zatem ostatnim dniem w jakim skarżący mógł zaliczyć przedmiot objęty wpisem warunkowym prawo karne był [...] września 2014 r. (niedziela). W dokumentacji znajdującej się w aktach R. K. brak jest pisma, w którym prosiłby on o przedłużenie sesji egzaminacyjnej lub przywrócenie terminu do zdania przedmiotów objętych programem studiów, w tym powtarzanego przedmiotu: prawa karnego. W tej sytuacji, już w dniu [...] września 2014 r. Student musiał się liczyć z negatywną konsekwencją niezaliczenia przedmiotu objętego wpisem warunkowym tj. prawa karnego. Niezasadnym zatem było by przyznanie R. K. urlopu długoterminowego w dniu [...] września 2014 r. w związku z wniesionym podaniem. W ocenie organu II instancji działanie strony miało na celu uniknięcia skreślenia z listy studentów z powodu niezaliczenia w terminie przedmiotów objętych programem studiów. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że decyzja wydana przez Prodziekana Wydziału [...] z dnia [...] listopada 2014 r. została wydana prawidłowo, zgodnie z ustalonym stanem faktycznym. Decyzja Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia [...] z dnia [...] lutego 2015 r. stała się przedmiotem skargi R. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, zaś w przypadku stwierdzenia braku przesłanek, wniósł o uchylenie wydanej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego: - art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez jego zastosowanie w sytuacji w której nie było podstaw do stwierdzenia braku postępów w nauce ze względu na przebywanie studenta na urlopie długoterminowym; - art. 207 ust. 1 tej ustawy poprzez podjęcie decyzji, zarówno w 1 jak i II instancji, przez osoby nieposiadające upoważnienia od właściwego organu do załatwienia spraw w jego imieniu: 2. naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 6 kpa w zw. z art. 61 kpa poprzez brak działania na podstawie przepisów prawa; art. 7 w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego sprawy i zgromadzonych dowodów w sprawie; art. 8 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego; art. 9 kpa poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; art. 10 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu: art. 11 w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 kpa poprzez wydanie decyzji nieuzasadnionej pod względem prawnym i pod względem faktycznym oraz niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; art. 12 w zw. z art. 35 kpa poprzez brak załatwienia sprawy w terminach przewidzianych przepisami kodeksu; art. 15 kpa poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy; art. 40 § 1 kpa w zw. z art. 42 § 1 kpa poprzez niedoręczenie decyzji stronie pod wskazany przez nią adres; art. 104 kpa w zw. z art. 107 kpa poprzez wydanie decyzji niezawierającej wszystkich jej elementów koniecznych, w szczególności podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego - art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zachodziły przesłanki do wydania decyzji w jednym z tych trybów. art. 268a kpa poprzez wydanie decyzji przez osoby nieposiadające pisemnego uposażenia do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, uznając je za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1667), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej . W ramach sprawowanej kontroli Sąd bada legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowania administracyjnym, określającym prawa i obowiązki stron z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym oraz prawem procesowym, według stanu sprawy istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz nie naruszają przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę decyzji o skreśleniu R. K. z listy studentów 3 roku [...] Wydziału [...] stanowił przepis art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), w myśl którego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Uzupełnieniem powyższej regulacji jest w przypadku Uniwersytetu [...] § 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz § 31 ust. 4 Regulaminu Studiów w[...], stanowiący załącznik do uchwały Senatu U[...] nr [...] Senatu [...] z dnia [...] marca 2014 r. Zgodnie z treścią § 33 ust. 2 Regulaminu określającego warunki skreślenia studenta z listy studentów, brak postępów w nauce może być stwierdzony wówczas, gdy student więcej niż raz nie zaliczył danego przedmiotu lub roku studiów albo z nieusprawiedliwionych powodów nie przystąpił do żadnego egzaminu w sesji egzaminacyjnej w obu terminach. Jednocześnie w § 31 ust. 4 wyjaśniono, że przedmiot nie może być objęty wpisem warunkowym więcej niż raz. Nie można skierować na powtarzanie roku studenta, który nie zaliczył przedmiotu objętego wpisem warunkowym. Zauważyć należy, iż treść powyższych zapisów Regulaminu określa kryteria wynikające z art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym mieści się w ustawowej przesłance - braku postępów w nauce. W sprawie nie jest kwestionowane, iż skarżący nie zaliczył przedmiotu objętego wpisem warunkowym drugiego roku studiów – prawo karne (któremu jest przypisane 10 pkt ECTS) oraz, że nie przystąpił do żadnego z egzaminów trzeciego roku studiów. Wobec powyższego Dziekan Wydziału [...] miał podstawy w powołanych wyżej przepisach ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i Regulaminie studiów w [...] do skreślenia skarżącego z listy studentów z uwagi na brak postępów w nauce. Zgoda na warunkowy wpis na III rok studiów w roku akademickim 2013/2014 udzielona skarżącemu decyzją Prodziekana Wydziału [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zawierała jednocześnie obowiązek zaliczenia przedmiotu – prawo karne do dnia [...] września 2014 r. Przed upływem tego terminu w dniu [...] września 2014 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie urlopu długoterminowego na rok 2013/2014, który został rozpatrzony negatywnie, w dniu [...] października 2014 r. przez Prodziekana Wydział [...]. W ocenie Sądu zasadnie organ wskazuje, że podnoszona przez skarżącego kwestia urlopu pozostaje poza przedmiotem sprawy jakim jest ocena postępów w nauce. Skarżący niezawodnie podnosi, że Prodziekan Wydziału [...] wydając decyzję o skreśleniu z listy studentów, działał bez upoważnienia do jej wydania. W sprawie organ przedstawił upoważnienie Rektora [...] z dnia [...] września 2012 r. udzielone [...] B. S. Prodziekanowi Wydziału [...] do podpisywania indywidulanych decyzji administracyjnych dotyczących toku studiów studentów Wydziału. Niemniej okoliczność ta pozostaje bez znaczenia prawnego dla sprawy, a to z tego względu, że jedynie do wyłącznej kompetencji dziekana jako kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej należy w pierwszej instancji podjęcie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. Zauważyć należy, iż popisując decyzję Prodziekan Wydziału [...] B. S. nie powoływał się na upoważnienie Rektora. Prawo Prodziekana do podpisania decyzji w sprawie skreślenia studenta z listy studentów wynika z istoty zastępstwa, a nie z upoważnienia uzyskanego od Rektora [...]. Niezależnie od powyższego jak wynika z Regulaminu Studiów w Uniwersytecie [...] w W. oraz statutu [...] stanowiącego załącznik do uchwały nr [...]Senatu [...] z dnia [...] października 2011 r. obowiązującego do dnia [...] września 2015 r., uprawnienia Prodziekana w zakresie podpisywania decyzji w sprawach takich jak zaskarżona, nie zostały wyłączone. Wobec powyższego Sąd uznał zarzuty skarżącego w tym zakresie za niezasadne. Natomiast upoważnienie Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia M. B. do wydawania decyzji administracyjnych zostało udzielone przez Rektora [...] na podstawie pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazać należy na utrwalony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że decyzja organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2011 r., sygn. Akt I OSK 707/11 dostępny na stronie internetowej (orzeczenia.nsa.gov.pl), odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynikające z treści art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie te ustawowe uprawnienia strony zostały zachowane. Zgodzić się należy z organem, iż skarżący na każdym etapie postępowania miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy, które są dostępne w sekretariacie Wydziału. Wprawdzie strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania z urzędu, jednakże nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto słusznie organ podnosi, iż skarżący miał świadomość, że niezaliczenie roku studiów powoduje rozpoczęcie procedury w przedmiocie podjęcia decyzji określonej w § 31 ust. 1 Regulaminu studiów. W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny granicach określonych przepisem art. 80 kpa. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 i w jej uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Natomiast przekroczenie terminów przewidzianych w kpa do załatwienia sprawy, nie miało wpływu na rozpatrzenie sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.