II SA/Wa 593/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R.B. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby - oddala skargę - R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2017 r. nr [...], którym zostało utrzymane w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Szkoły Głównej Służby Pożarniczej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o wydaleniu ww. ze służby. Orzeczenia zostały wydane na podstawie art. 121 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 115 oraz art. 117 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1204, ze zm.) Komisje Dyscyplinarne obu instancji uznały, że ww. popełnił zarzucane mu czyny, tj. 1. w dniu 22 lutego 2017 r. w godz. 8:00 – 9:45 był nieobecny na obowiązkowych zajęciach wykładowych z przedmiotu "Gaśnicze działania ratownicze", odbywające się w auli A1 bud. B SGSP, to jest o: - postępowanie niezgodne z rotą złożonego ślubowania określoną w art. 30 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej; - naruszenie § 4 ust. 1,3,4 Regulaminu Studiów Szkoły Głównej Służby Pożarniczej; - naruszenie Zasady 10. Etyki w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - naruszenie § 2 ust. 1, ust. 3, § 3 ust. 1 Kodeksu Etyki Studenta w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - nieprzestrzeganie zasad dyscypliny służbowej; 2. w dniu 22 lutego 2017 r. w godz. 8:15 – 8:25 nie wykonał polecenia służbowego wydanego przez Dowódcę Kompanii [...], to jest o: - postępowanie niezgodne z rotą złożonego ślubowania określoną w art. 30 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej; - naruszenie zasad: 4,6 i 18 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy PSP; - naruszenie zasady 8. Etyki w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - naruszenie § 1 ust. 3 § 5 ust. 1 pkt 3 Kodeksu Etyki Studenta w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - nieprzestrzeganie zasad dyscypliny służbowej; 3. w dniu 22 lutego 2017 r. w godz. 8:20 – 8:30 samowolnie opuścił rejon zakwaterowania Kompanii [...] w niepełnym umundurowaniu i nie wpisał swojego wyjścia w książce wyjść wewnętrznych ani też w książce wyjść zewnętrznych, to jest o: - postępowanie niezgodne z rotą złożonego ślubowania określoną w art. 30 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej; - naruszenie zasad: 4,5, i 18 Zasad Etyki Zawodowej Funkcjonariuszy PSP; - naruszenie zasady 8. Etyki w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - naruszenie § 1 ust. 3 § 5 ust. 1 pkt 3 Kodeksu Etyki Studenta w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - nieprzestrzeganie zasad dyscypliny służbowej; 4. w dniu 22 lutego 2017 r. w godz. 9:50 – 10:15 nie wykonał polecenia służbowego wydanego przez Dowódcę Kompanii [...], to jest o: - postępowanie niezgodne z rotą złożonego ślubowania określoną w art. 30 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej; - naruszenie zasad: 4 i 18 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy PSP; - naruszenie zasady 8. Etyki w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - naruszenie § 1 ust. 3 § 5 ust. 1 pkt 3 Kodeksu Etyki Studenta w Szkole Głównej Służby Pożarniczej; - nieprzestrzeganie zasad dyscypliny służbowej; i na podstawie art. 121 ust. 1 pkt. 1 lit. a, art. 115 oraz art. 117 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nałożenia kary wydalenia ze służby, działając na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Postępowania Karnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1749 ze zm.) w związku z art. 124n ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu orzeczeń przedstawiono ustalony stan faktyczny sprawy i dokonano analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle przepisów, które w ocenie Komisji obu instancji zostały przez obwinionego naruszone. Ponadto Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej odniosła się do zarzutów podniesiony przez obwinionego w odwołaniu. Pełnomocnik skarżącego we wniesionej skardze, zarzucił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 115 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez błędną jego wykładnię i wymierzenie kary dyscyplinarnej niewspółmiernej do przewinienia. Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącego zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 108 § 1 K.p.a. Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Szkoły Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podać należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków została uregulowana w Rozdziale 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1313 ze zm.; zwanej dalej: "ustawa o PSP) - "Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków". W sprawach nieuregulowanych w tym Rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego, stosuje się natomiast odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 124n ustawy o PSP). Postępowanie dyscyplinarne w ustawie o PSP zostało ukształtowane na wzór postępowania karnego, w którym rzecznik dyscyplinarny pełni rolę podobną do oskarżyciela publicznego, a komisje dyscyplinarne rolę podobną do sądu. Należy jednak pamiętać, że nie jest to postępowanie stricte sądowe, a więc pierwszeństwo w tym postępowaniu mają przepisy ustawy o PSP, natomiast przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się w tym postępowaniu odpowiednio z uwzględnieniem specyfiki postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o PSP, strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. W świetle powyżej przytoczonego przepisu, nie ma w ocenie Sądu przeszkód do tego aby w jednym postępowaniu dyscyplinarnym przedstawić strażakowi kilka zarzutów popełnienia czynów sprzecznych ze złożonym ślubowaniem, naruszeniem "Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy PSP", czy też Regulaminu Studiów Szkoły Głównej Służby Pożarniczej. W ocenie Sądu, Komisje Dyscyplinarne w uzasadnieniu orzeczeń, opierając się na zebranym w postępowaniu dyscyplinarnym materiale dowodowym, w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśniły na czym polegało naruszenie zasad dyscypliny służbowej Należy podkreślić, że z uwagi na brak odrębnej regulacji w ustawie o PSP, uzasadnienie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej powinno spełniać wymogi określone w art. 424 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1987 ze zm.; zwanej dalej "K.p.k."). Przepis ten stanowi, że uzasadnienie powinno zawierać wskazanie, jakie fakty zostały uznane za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparto się dowodach i dlaczego nie uznano dowodów przeciwnych, wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia oraz przytoczenie okoliczności, które miano na względzie przy wymiarze kary. W ocenie Sądu uzasadnienia orzeczeń spełniają powyższe warunki. Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie SGSP w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniła w sposób szczegółowy na podstawie jakich dowodów ustaliła, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów. Wskazała też podstawę prawną swojego orzeczenia oraz przytoczyła okoliczności, które miała na względzie przy wymiarze kary. Z kolei Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej odniosła się do wskazanych przez obrońcę obwinionego w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów, a także wyjaśniła dlaczego zarzuty te uznała za niezasadne. Wyjaśniła też dlaczego wymierzona skarżącemu kara wydalenia ze służby jest karą właściwą. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności podkreślić, że w sprawie nie miały zastawania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dlatego też niezrozumiałym jest zarzucanie organowi naruszania tych przepisów, a z drugiej strony niemożliwym jest ustosunkowanie się Sądu do tych zarzutów. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 115 ustawy o PSP. Zgodnie z art. 4 K.p.k., organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Stosownie zaś do art. 7 K.p.k. organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne nie naruszyły ani zasady obiektywizmu (art. 4 K.p.k.), ani też zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 K.p.k.). Organy uwzględniły bowiem nie tylko okoliczności niekorzystne dla skarżącego (trzykrotnie ukarany karą nagan), ale wzięły też pod uwagę to, że skarżący był zaangażowany w szereg przedsięwzięć sportowych i organizacyjnych. Co zaś tyczy się zasady swobodnej oceny dowodów, należy wskazać, że w doktrynie przyjmuje się iż oznacza ona wolność wewnętrznego przekonania organu procesowego w kwestii oceny dowodów i wyciągania z nich racjonalnych wniosków, kierowania się swoim przekonaniem ukształtowanym wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego i zasad prawidłowego rozumowania (por. J. Grajewski, S. Steinborn "Komentarz do art. 7 Kodeksu postępowania karnego" [w:] S. Steinborn Sławomir (red.), J. Grajewski ,P. Rogoziński Piotr "Kodeks postępowania karnego. Komentarz do wybranych przepisów", publ. LEX nr 493602). Skoro zatem z zebranych dowodów wynikało, że skarżący dopuścił się zachowań związanych z naruszeniem zasad dyscypliny służbowej, to powinien ponieść z tego tytułu karę. Odnosząc się do wymierzonej skarżącemu kary wydalenia ze służby, należy wskazać, że jest ona przewidziana w art. 117 ust. 5 ustawy o PSP i jest ona, w ocenie Sądu adekwatna do charakteru popełnionych przez skarżącego czynów, w świetle jego uprzednich zachowań za które był trzykrotnie karany dyscyplinarnie karą nagany. Reasumując, w ocenie Sądu, orzeczenia Komisji Dyscyplinarnych I, jak i II instancji prawa nie naruszają. Natomiast argumentacja pełnomocnika skarżącego żądającego uchylenia tych orzeczeń sprowadza się do odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy oraz zebranego materiału dowodowego. Zatem, skoro zaskarżone orzeczenia prawa nie naruszają, to skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł. jak w sentencji wyroku.