II SA/Wa 594/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA, Andrzej Kołodziej, Protokolant Paweł Groński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r., którą odmówiono przyznania p. M. M. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS wyjaśnił, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnił łącznie następujące warunki: ” jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, ” nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ” nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, ” nie ma niezbędnych środków utrzymania. Odnosząc wymienione warunki do ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, organ stwierdził, że p. M. M. nie spełnia jednej z przesłanek umożliwiających pozytywne załatwienie sprawy, albowiem brak jest po jej stronie szczególnych okoliczności, o jakich mowa w powołanym przepisie. Z akt sprawy wynika, że na przestrzeni 42 lat życia, p. M. M. udowodniła 17 lat 5 miesięcy i 22 dni okresu ubezpieczenia. W jej zatrudnieniu w okresie od dnia [...] września 1997 r. od dnia [...] lipca 1999 r. wystąpiła przerwa, pomimo że ww. była zdolna do pracy. Częściowa niezdolność do pracy została stwierdzona orzeczeniem z dnia [...] maja 2002 r., zaś całkowita niezdolność do pracy istnieje dopiero od dnia [...] kwietnia 2003 r. W ocenie Prezesa ZUS fakt, iż p. M. M. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia [...] września 2002 r. nie może stanowić szczególnej okoliczności w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi p. M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła, że przerwa w jej zatrudnieniu w latach 1997-1999 wynikała z niemożności znalezienia pracy. W ww. okresie skarżąca była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ orzekający - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa rozstrzygnął o odmowie przyznania skarżącej świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 ze zm.) Stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 83 ust. 1, który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji przyznanie takiego świadczenia jest możliwe, jeśli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki: ” jest lub był osobą ubezpieczoną, ” nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ” nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, ” nie ma niezbędnych środków utrzymania. Zdaniem organu, skarżąca nie spełnia jednego warunku z art. 83 ust. 1, a mianowicie nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń z innych powodów, niż wskutek szczególnych okoliczności, gdyż sam fakt zarejestrowana się skarżącej jako bezrobotnej bez prawa do zasiłku nie odzwierciedla rzeczywistej aktywności bezrobotnego w poszukiwaniu zatrudnienia. Należy zauważyć, że zasadniczą przyczyną nienabycia przez skarżącą uprawnień rentowych był brak odpowiedniego okresu zatrudnienia w ostatnich dziesięciu latach z powodu bezrobocia. Skarżąca konsekwentnie rejestrowała się w urzędzie pracy od 1996 r. do 1999 r., lecz nie otrzymała żadnej propozycji pracy. Trudno jest czynić jej zarzut o niepodejmowaniu zatrudnienia, skoro w zasadzie cały czas była zarejestrowana jako bezrobotna w urzędzie pracy. Wydaje się, że organ rozstrzygający nie wyjaśnił w sposób dokładny i wnikliwy wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności, czy skarżąca miała jakiekolwiek możliwości podjęcia zatrudnienia zgodnie z wymogami art. 7 kpa. i nie rozstrzygnął sprawy zgodnie z interesem strony i interesem społecznym. Prezes ZUS winien ocenić zebrany materiał dowodowy wysnuwając prawidłowe wnioski z faktu pozostawania przez skarżącą jako osoby bezrobotnej, poszukującej pracy w tak długim okresie czasu (prawie 3 lata) w świetle szczególnych okoliczności, w rozumieniu art. 83 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a następnie uzasadnić swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Skoro skarżąca spełnia pozostałe kryteria z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a tylko poddano pod wątpliwość zaistnienie szczególnych okoliczności, które spowodowały nienabycie uprawnień rentowych ustawowych, to przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien się skoncentrować na ustaleniach i rozważaniach dotyczących okresu pozostawania skarżącej bez pracy od 1996 r. do 1999 r., kiedy to była zarejestrowana jako osoba bezrobotna i w tym czasie nie otrzymała żadnej propozycji pracy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.