II SA/Wa 595/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw),, sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego - oddala skargę - [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.) w związku z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania B. P. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym, nie przewidują możliwości przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego osobie uprawnionej do zaopatrzenia emerytalnego. B. P. w chwili złożenia wniosku o wypłatę równoważnika miał prawo do emerytury policyjnej w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Komendant wskazał, że wnioskodawcy – zamieszkującemu w domu należącym do teścia – przysługuje, jako emerytowi Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym (art. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym), ale nie do równoważnika za brak mieszkania. Organ stwierdził, że zdanie drugie art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, zgodnie z którym, do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, należy rozumieć z uwzględnieniem odmienności, jakie powoduje przejście strażaka na zaopatrzenie emerytalne. Organ wskazał, że nie wszystkie uprawnienia jakie przysługują strażakom w służbie stałej będą przysługiwały strażakom pozostającym na emeryturze lub rencie. Prawem, którego nie może realizować strażak po przejściu na emeryturę jest prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Prawo to jest bowiem ściśle związane z pełnieniem służby stałej i wygasa z chwilą zwolnienia z tej służby. Podał, że zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu, równoważnik za remont przysługuje strażakowi w służbie stałej. Decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2005 r. B. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, poprzez przyjęcie, że jako emerytowi nie należy mu się równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Wskazał, że powołany przepis ma zastosowanie nie tylko do funkcjonariuszy w służbie czynnej, ale również emerytów i rencistów. Podkreślił, że nie może powyższego zmienić przepis niższej rangi niż ustawa. Podał, że organ ma obowiązek przydzielić mu mieszkanie. Przy braku takiego mieszkania, przy odpowiednim stosowaniu przepisów, należy przyznać równoważnik. Nieprzydzielenie mieszkania i pozbawienie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest naruszeniem powołanego wyżej przepisu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że równoważnik pieniężny przysługuje strażakowi mianowanemu na stałe, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75 ustawy o PSP, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5. Emeryt nie pełni służby, a zatem nie ma miejsca pełnienia służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne – o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej – sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującymi w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, jak też poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.), strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej. Wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania równoważnika pieniężnego, o którym mowa wyżej, określone zostały przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozporządzeniu z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67). Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się strażakowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, o której mowa w art. 74 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, on sam lub członkowie jego rodziny: 1) nie posiadają nie posiadają lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu, umowy najmu lokalu, za który obowiązani są płacić czynsz regulowany, spółdzielczego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, 2) nie otrzymał tymczasowej kwatery. Z powołanych wyżej przepisów ustawy o PSP i rozporządzenia MSWiA jednoznacznie wynika, że równoważnik pieniężny może otrzymać tylko strażak pozostający w służbie. Ustawodawca wyraźnie wskazuje bowiem, że przysługuje on strażakowi, który nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest że B. P., w związku z przejściem, na zasadach określonych w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), na zaopatrzenie emerytalne – służby nie pełni. Nie może zatem, w ocenie Sądu, zostać mu przyznany równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Zdaniem Sądu przepis art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, zgodnie z którym, strażak zwolniony ze służby, uprawniony do policyjnej emerytury lub renty ma prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w wymiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby, stanowiący dalej, że do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, powinien być interpretowany w ścisłym związku z art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który przyznanie równoważnika uzależnia od faktu "pełnienia służby". Inna interpretacja art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym prowadziłaby do nieuprawnionego rozszerzenia zakresu jego stosowania. Podkreślenia wymaga bowiem, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym przyznaje strażakowi pozostającemu na emeryturze jedynie prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym (art. 2 pkt 2 lit. c tej ustawy). Nieuprawniony jest zatem zarzut skarżącego, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji regulują kwestię uprawnienia strażaka emeryta do równoważnika pieniężnego w sposób mniej korzystny niż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym. Ustawa ta bowiem takiego uprawnienia dla strażaka pozostającego poza służbą nie przewiduje. Zdaniem Sądu, na gruncie powołanych wyżej przepisów brak jest podstaw do twierdzenia, że wszystkie uprawnienia związane z lokalem mieszkalnym jakie przysługują strażakom w służbie stałej będą przysługiwały strażakom pozostającym na emeryturze. Podzielić należy zatem pogląd organu, że prawo do równoważnika jest prawem ściśle związanym z pełnieniem służby stałej i wygasa z chwilą zwolnienia ze służby wobec skorzystania z zaopatrzenia emerytalnego. Pogląd taki wyrażony został również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA 644/99 (publ. Lex nr 55285). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.