II SA/Wa 598/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, WSA Iwona Dąbrowska, Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komendant [...] Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 i 268 a kpa cofnął M. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej i palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 1995 r. M. G. uzyskał pozwolenie na broń palną myśliwską, natomiast decyzją Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] września 1997 r. strona uzyskała pozwolenie na posiadanie broni palnej krótkiej w celu ochrony osobistej. Dnia [...] października 2008 r., w związku z informacją o prowadzeniu postępowania karnego przeciwko M. G., podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 286 § 1 kk – organ Policji, właściwy w sprawach pozwoleń na broń, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w kierunku cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i palnej myśliwskiej. Z nadesłanego, z Prokuratury Rejonowej W. – do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji – kserokopii aktu oskarżenia wynika, że M. G. jest oskarżony o popełnienie czynu z art. 286 § 1 kk tj., że w dniu [...] marca 1998 r. w W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez wprowadzenie w błąd pracowników ww. podmiotu w ten sposób, że złożył wniosek o wypłatę odszkodowania, a następnie pobrał je w wysokości 95.948,35 zł za uszkodzenia samochodu marki Toyota Runner nr rej. [...], powstałe w wyniku kolizji drogowej, z dnia [...] marca 1998 r. z samochodem marki Mercedes nr rej. [...] wiedząc, iż przedmiotowa kolizja nie miała miejsca, czym działał na szkodę P. w W. W oparciu o otrzymany – z Prokuratury Rejonowej W. – akt oskarżenia, skierowany przeciwko M. G., Komendant [...] Policji – wykonując dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( tekst jednolity – Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. ) – uznał, że należy on do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. wyżej ustawy o broni i amunicji {...}, tj. osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Od powyższej decyzji M. G. złożył odwołanie. Komendant Główny Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną bojową, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych, m. in. w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. W związku z powyższym zarzut strony, zawarty w odwołaniu dotyczący nietrafności poglądu, że w postępowaniu karnym zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu stanowi przesłankę do zaliczenia osoby do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, w świetle literalnego brzmienia dyspozycji powyższego przepisu, należy uznać za oczywiście bezzasadny. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest zobowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. Należy podkreślić, iż ustawodawca nie związał możliwości cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy jedynie z prawomocnym skazaniem posiadacza broni za określone przestępstwo. Z woli zatem samego ustawodawcy prawno-karna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną, ponieważ ustawodawca nakazał takie rozstrzygnięcie – wbrew stanowisku strony – także w sytuacji, gdy przeciwko takiej osobie tylko toczy się postępowanie karne, m. in. o przestępstwo wymienione przykładowo w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a zatem wystarczającym jest ustalenie, iż w postępowaniu przygotowawczym wydane zostało postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Zatem sam ustawodawca z taką okolicznością związał domniemanie istnienia obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż M. G. stoi pod zarzutem popełnienia czynu z art. 286 § 1 kk, tj., oto, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Jest to więc czyn przeciwko mieniu, a zatem organ miał obowiązek cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną bojową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wskazując jednocześnie, iż Komendant Główny Policji wydał w stosunku do decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. dwie odrębne decyzje z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] oraz nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż pozwolenie na posiadanie broni uzyskał dwoma odrębnymi decyzjami administracyjnymi na dwa różne rodzaje broni oraz w dwóch różnych celach, natomiast Komendant [...] Policji prowadził jedno postępowanie administracyjne i wydał jedną decyzję cofającą mu oba pozwolenia na broń. Zdaniem skarżącego organy Policji w toku postępowania nie wykazały związku pomiędzy prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym, a obawą użycia przez niego broni palnej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie skarżącego cofnięcia pozwolenia na broń nie może uzasadniać sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec toczącego się postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw, lecz wykazanie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Zarządzeniem przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 maja 2009 r., w celu zarejestrowania skargi M. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, wyłączono z akt sprawy do odrębnego postępowania skargę datowaną na 28 marca 2009 r. i odpowiedź na skargę, a odpis zarządzenia dołączono do sprawy II SA/Wa 652/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszystkie naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie stwierdzić należy, że skarga jest zasadna. Wskazać bowiem należy, iż decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] została podpisana przez osobę nieuprawnioną. W postępowaniu administracyjnym, w którym wydawanie decyzji należy do organów administracji publicznej, podstawową kwestią jest właściwość organu, tj. jego zdolność prawna do rozstrzygania w trybie postępowania administracyjnego określonej kategorii spraw. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, organy administracji zobowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Naruszenie tego przepisu, polegające na wydaniu decyzji przez organ niewłaściwy, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Nieważność powoduje przy tym naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydaniu decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Jedynie upływ 10 lat od jej wydania lub nieodwracalność wywołanych przez nią skutków prawnych – stosownie do art. 156 § 2 kpa – uzasadnia odstąpienie od stwierdzenia nieważności (m.in. wyrok NSA z 7.10.1982 r. sygn. akt II SA 1119/82 ONSA nr 2 z 1982 r., poz. 95). Decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. została podpisana z upoważnienia Komendanta [...] Policji przez naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji [...] M. N. Jak wynika z decyzji Nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie zmiany decyzji w sprawie ustalenia zakresu upoważnienia do załatwiania spraw w imieniu Komendanta [...] Policji, a w szczególności wydawania decyzji administracyjnych i postanowień wynikających z właściwości Komendanta [...] Policji osoba ta nie posiada stosownego upoważnienia Komendanta [...] Policji. Organ administracji publicznej może upoważnić, na podstawie art. 268a kpa, pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienie udzielone na podstawie wskazanego przepisu wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu. Czynności w prawnych formach działania administracji publicznej podejmuje zatem któryś z pracowników urzędu przydatnego do pomocy organowi, a nie sam piastun organu, czyli osoba powołana na to stanowisko. Pracownik upoważniony do wykonywania kompetencji organu nie staje się przez to organem administracji publicznej. W konsekwencji pracownik ten nie może uzyskanego uprawnienia scedować dalej. Nie ma zatem uprawnienia do upoważniania innych pracowników do działania w imieniu organu. Działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu administracji publicznej pociąga za sobą nieważność decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Zdaniem Sądu upoważnienie [...] M. N. z dnia [...] maja 2008 r. zawiera upoważnienie do wydawania decyzji w sprawach pozwoleń na broń palną; w tym bojową, myśliwską, sportową, gazową, sygnałową i alarmową – za wyjątkiem decyzji administracyjnych zezwalających na posiadanie broni palnej w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), a więc w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Cel wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną, który wynikał z jego wniosku z dnia 2 grudnia 1996 r. bowiem jak wskazywał skarżący broń krótka potrzebna mu była do wykonywania pracy jako konwojent – inkasent. W decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. cofającej pozwolenie wskazano, że broń krótka potrzebna była skarżącemu w celu ochrony osobistej. Tak więc bezspornym jest zdaniem Sądu, iż osoba wydająca decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nie posiadała upoważnienia do jej wydania w imieniu Komendanta [...] Policji. Sąd obowiązany był również stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] gdyż Komendant Główny Policji utrzymując w mocy przedmiotową decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., dotkniętą nieważnością, naruszył prawo (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.