II SA/Wa 599/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-27

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Andrzej Góraj, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy komornik sądowy, przetwarzając dane osobowe uczestników postępowania egzekucyjnego, w tym informacje o przysposobieniu, narusza przepisy RODO, w szczególności art. 6 ust. 1, poprzez brak podstawy prawnej lub udostępnienie danych bez podstawy prawnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes UODO nieprawidłowo ocenił przetwarzanie danych osobowych przez komornika. Po pierwsze, nie doszło do faktycznego udostępnienia danych osobowych I. O., ponieważ korespondencja zawierająca te dane nie dotarła do adresatki. Po drugie, przetwarzanie danych osobowych przez komornika było uzasadnione podstawami prawnymi wynikającymi z art. 6 ust. 1 lit. c) i e) RODO, jako niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze oraz do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej. Sąd podkreślił również, że Prezes UODO nie jest uprawniony do kontrolowania zasadności czynności procesowych komornika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Komornika Sądowego na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), który udzielił mu upomnienia za naruszenie przepisów RODO. UODO zarzucił komornikowi przetwarzanie bez podstawy prawnej danych osobowych J. W., P. W. i małoletniej O. W. zawartych w postanowieniu o przysposobieniu oraz udostępnienie tych danych I. O. Komornik argumentował, że włączenie dokumentów do akt sprawy było jego obowiązkiem, a przetwarzanie danych było niezbędne do prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego i umorzenia go na wniosek wierzyciela. Skarżący kwestionował również kompetencje Prezesa UODO do oceny jego czynności procesowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego R. D. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.), art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781) oraz art. 6 ust. 1 i art. 58 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE ogólne rozporządzenie o ochronie danych (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1 ze zm.), udzielił upomnienia Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w [...] - [...] za naruszenie art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/679 polegające na przetwarzaniu bez podstawy prawnej danych osobowych J. W., P. W. oraz małoletniej O. W., zawartych w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. w sprawie sygn. akt [...] oraz w postanowieniu Komornika z dnia [...] marca 2022 r., a także na udostępnieniu ich danych osobowych na rzecz I. O. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne o roszczenie pieniężne z wniosku wierzyciela – O. O., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – J. W., przeciwko dłużniczce – I. O. W dniu [...] stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy w [...] wydał postanowienie w sprawie z wniosku J. W. i P. W. o przysposobienie małoletniej O. O. Orzeczone przysposobienie wywołało skutki przysposobienia pełnego. Postanowienie zawiera imiona i nazwiska przysposabiających i przysposobionej, ich daty i miejsca urodzenia, imiona i nazwiska rodziców przysposabiających, imię i nazwisko biologicznej matki przysposobionej, informację o zawarciu przez przysposabiających związku małżeńskiego oraz informację o nakazaniu Urzędowi Stanu Cywilnego w [...] sporządzenia nowego aktu urodzenia przysposobionej, w którym, jako rodzice małoletniej wskazani zostaną przysposabiający. W związku z powyższym J. W. na potrzeby zaprzestania "pobierania alimentów od I. O." biologicznej matki O. W., doręczyła Komornikowi przedmiotowe postanowienie, które zostało włączone przez Komornika do akt sprawy egzekucyjnej. Komornik w dniu [...] marca 2022 r. wydał postanowienie w sprawie znak: [...], na podstawie którego m.in. umorzył w całości na podstawie art. 825 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 - powoływanego dalej jako k.p.c.) ww. postępowanie egzekucyjne. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że "Wierzyciel dostarczył Postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]-01-2022r., Sygn. [...] o przysposobieniu mał. O. O. przez P. W. oraz J. W.". Komornik przesłał postanowienie z dnia [...] marca 2022 r. I. O. W toku postępowania Komornik wskazał, że podstawą prawną przetwarzania pozyskanych od J. W. danych osobowych skarżących zawartych w ww. postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. był "art. 6 pkt 1 ppkt c i e RODO w zw. z art. 155 ust. 1; art. 163 oraz art. 164 w zw. z art. 3 ust. 3 ust. 1 u.k.s". Komornik zaprzeczył, aby udostępnił dane osobowe skarżących I. O. Dane osobowe rodziców adopcyjnych nie zostały ujawnione matce biologicznej, a krąg osób które miały dostęp do akt osobowych (komornik i pracownicy kancelarii) obowiązani są do przestrzegania tajemnicy zawodowej. Komornik oświadczył, że rzeczywiście, zgodnie z wskazaniem skarżącej, postanowienie z dnia [...] marca 2022 r. zostało doręczone dorosłemu domownikowi I. O., tj. D. S. Jednak Komornik, mając na uwadze bezpośrednie żądanie J. W., osobiście stawił się w miejscu doręczenia korespondencji i odebrał ją w zamkniętej kopercie. Komornik wyjaśnił, że domownicy I. O. oświadczyli mu, iż dłużniczka nie przebywa w domu, że nie jest ona w stanie odbierać żadnej korespondencji, a domownicy nie przekazują jej bieżącej korespondencji. Komornik w dniu [...] marca 2022 r. wydał postanowienie w sprawie znak: [...], na podstawie którego m.in. umorzył w całości na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c. - postępowanie egzekucyjne, wskazując w uzasadnieniu, że "wierzyciel dostarczył Postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]-01-2022r., Sygn. [...] o przysposobieniu mał. O. O.." Powyższe postanowienie, niezawierające danych rodziców adopcyjnych, zostało następnie doręczone przez Komornika O. O. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy regulujące zarówno przetwarzanie danych osobowych, jak i prowadzenie przez komornika postępowania egzekucyjnego, w szczególności zaś art. 825 pkt 1 k.p.c., który stanowi że, organ egzekucyjny umorzy postępowanie w całości lub części na wniosek, jeżeli tego zażąda wierzyciel. Organ zauważył, że ustawodawca nie nakłada na wierzyciela obowiązku uzasadniania składanego wniosku o umorzenie postępowania ani nie przyznaje organowi egzekucyjnemu uprawnień do badania jego zasadności. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że Komornik nie był zobligowany przepisami prawa do przetwarzania w swoim postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego - wszczętego na żądanie wierzyciela informacji o przysposobieniu O. O. przez J. W. i P. W., z powołaniem się na sygnaturę akt Sądu Rejonowego w [...]. Wprawdzie to J. W. przekazała Komornikowi orzeczenie o przysposobieniu, jednak decyzję o jego włączeniu podjął organ egzekucyjny, będący gospodarzem postępowania egzekucyjnego. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1168, powoływanej dalej jako u.k.s.), czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz inne ustawowe zadania komornik wykonuje osobiście. Organ zauważył następnie, że jak wynika zarówno z wyjaśnień pełnomocnika Komornika, jak i nagrań rozmów telefonicznych skarżącej z Komornikiem, I. O. nie zapoznała się fizycznie z treścią postanowienia, co nie zmienia faktu, że postanowienie Komornika z dnia [...] marca 2022 r., skierowane do I. O. (jak i ww. postanowienie Sądu Rejonowego w [...]) znajduje się w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika. Tymczasem, jak wynika z art. 155 ust. 2 u.k.s., Komornik zapewnia uczestnikom postępowania dostęp do akt w kancelarii oraz za pośrednictwem kont w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 158 ust. 1. W oparciu zaś o § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia i udostępniania przez komornika sądowego akt i urządzeń ewidencyjnych, akta sprawy i urządzenia ewidencyjne udostępnia się uczestnikom postępowania w kancelarii komorniczej na urządzeniach należących do komornika sądowego, za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym albo na nośniku danych, na którym utrwalono dokumentację w postaci elektronicznej. Uczestnicy postępowania egzekucyjnego przed Komornikiem, posiadają zatem prawo dostępu do akt postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji I. O. posiada prawo dostępu do akt sprawy egzekucyjnej, zawierającej m.in. ww. postanowienia. Odnosząc się do wskazywanych przez Komornika podstaw przetwarzania danych osobowych skarżących, organ zauważył, że skoro wystarczającą dla Komornika podstawą umorzenia postępowania było żądanie J. W., to oznacza, że przetwarzanie przez Komornika informacji o przysposobieniu (jako podstawie umorzeniowej postępowania egzekucyjnego) było nieuzasadnione i naruszyło art. 5 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 2016/679. Przetwarzanie przez Komornika danych osobowych skarżących o przysposobieniu było nieadekwatne do celu przetwarzania, bowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego na żądnie wierzyciela, nie wymagało przetwarzania ww. danych osobowych. Zdaniem organu, przesłanką przetwarzania danych osobowych skarżących o przysposobieniu dla celów postępowania egzekucyjnego, nie był również wskazywany przez Komornika art. 6 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 2016/679. Przetwarzanie danych osobowych na podstawie tego przepisu wymaga dla swojej skuteczności wystąpienia jednocześnie dwóch przesłanek: 1) wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi, 2) niezbędności przetwarzania danych osobowych. Tymczasem w niniejszej sprawie, przetwarzanie informacji o skarżących odnośnie do przysposobienia - nie było niezbędne do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z tych przyczyn organ uznał, że proces przetwarzania przez Komornika ww. danych był nielegalny, co stanowi o naruszeniu art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/679. Również powoływane przez Komornika przepisy ustawy o komornikach sądowych dotyczące m.in. prowadzenia przez komornika akt spraw egzekucyjnych nie stanowiły podstawy do przetwarzania przez Komornika danych osobowych skarżących. Organ przywołał następnie przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz poglądy doktryny i orzecznictwa na poparcie tezy, że ustawodawca zapewnił szczególną ochronę niejawności informacji o przysposobieniu pełnym. Odnosząc się do żądania skarżących nakazania usunięcia z akt postępowania egzekucyjnego informacji o skarżących w kontekście przysposobienia, organ zauważył, że takie działanie nie mieści się w zakresie uprawnień organu. Prezes UODO, jako organ ochrony danych osobowych, nie ingeruje bowiem w tok postępowań toczących się lub zakończonych - przed innymi organami, w tym nie nakazuje usunięcia z akt spraw określonych informacji - zawierających dane osobowe. R. D. - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł ponadto o zwrot kosztów postępowania i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 2016/679 poprzez ustalenie, że skarżący nie posiadał obowiązku dołączenia do akt prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego pisma J. W. wraz z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. o przysposobieniu pełnym O. O., podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa komornik sądowy ma obowiązek dołączać wszelkie pisma dotyczące sprawy do akt i prowadzić je w sposób zapewniający ich trwałość, kompletność i integralność, o czym J. W. została przez skarżącego pouczona; 2. art. 6 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 2016/679 poprzez ustalenie, że skarżący nie prowadził działań niezbędnych do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi, podczas gdy skarżący realizował takowe zadania w toku postępowania egzekucyjnego oraz umarzając postępowanie egzekucyjne zgodnie z obowiązującymi go przepisami prawa i obowiązkami nałożonymi na niego przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Skarżący zarzucił również organowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie ich za podstawę zaskarżonej decyzji polegające na ustaleniu, że skarżący udostępnił dane osobowe I. O., podczas gdy z bezspornego i niekwestionowanego materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że I. O. nie uzyskała dostępu do żadnych treści zawierających dane osobowe przetwarzane bez podstawy prawnej, a żaden dowód zebrany w sprawie nie wskazuje na to, by do takiego udostępnienia faktycznie doszło; 2. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim organ uznał, że skarżący udostępnił dane osobowe J. W., P. W. i O. W. na rzecz I. O. poprzez poczynienie wywodu na temat prawnej ochrony tajemnicy przysposobienia z pominięciem przepisów dotyczących ochrony danych osobowych oraz bez dokonania subsumpcji tych reguł do ustalonego przez siebie stanu faktycznego. 3. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez włączenie do akt sprawy i uznanie za materiał dowodowy w sprawie nagrań sporządzonych bez wiedzy i świadomości skarżącego i poczynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego sprawy, podczas gdy nagrania zdobyte bez wiedzy i świadomości nagranego są dowodami zdobytymi w sposób sprzeczny z prawem i powinny zostać pominięte. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że Komornik Sądowy, jako gospodarz postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany prawnie dołączać wszelkie pisma dotyczące sprawy do jej akt, a akta przechowywać w sposób zapewniający ich trwałość, kompletność i integralność. Skarżący miał więc nie tylko prawo, ale i obowiązek włączyć dokumenty doręczone mu przez stronę postępowania egzekucyjnego do akt sprawy, o czym J. W. została poinformowana. Podstawę prawną przetwarzania danych osobowych stron stanowił zatem art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 2016/679. Jednocześnie skarżący, działając jako funkcjonariusz publiczny, w ramach stosunku o charakterze publicznoprawnym, działał w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi, co uprawnia go do przetwarzania danych osobowych na podstawie art. 6 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 2016/679. Następnie skarżący stwierdził, że aby uprawnione było stanowisko organu o udostępnieniu danych na rzecz I. O. konieczne było, aby uzyskała ona nad danymi władztwo, tzn. objęła je w posiadanie i posiadła możliwość administrowania tymi danymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. I. O. nie uzyskała bowiem dostępu do żadnych danych osobowych zgromadzonych w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., czy postanowieniu wydanym przez Komornika z dnia [...] marca 2022 r., ani też w jakimkolwiek innym zakresie, który wykraczałby poza zakres wynikający z obowiązujących przepisów prawa. I. O. nie wnioskowała ponadto o uzyskanie dostępu do akt postępowania, a w razie, gdyby zaszła konieczność ich udostępnienia, skarżący udostępniłby te akta odpowiednio zanonimizowane tak, aby dopełnić obowiązku zapewnienia poufności danych osobowych J., P. i O. W. Skarżący podkreślił, że akta spraw egzekucyjnych nie znajdują się w ogólnodostępnym miejscu, w którym każdy może mieć do nich dostęp. Są one wydawane po uprzednim rozpatrzeniu wniosku przez komornika i zbadaniu legitymacji procesowej. Zdaniem skarżącego, w kompetencjach Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie leży ocena działania Komornika Sądowego i zasadności podejmowanych działań w postępowaniu egzekucyjnym ani treści sporządzanej dokumentacji. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie jest w żadnej mierze uprawniony do udzielania jakichkolwiek kar i nakładania środków naprawczych za naruszenie tajemnicy przysposobienia niezależnie od tego, czy rzeczywiście do takowego naruszenia doszło - leży to poza zakresem rozpoznania przedmiotowej sprawy. Kompetencją Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy doszło do naruszenia w postaci, w tym kontekście, udostępnienia danych osobowych I. O. bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i nie żądając przeprowadzenia rozprawy. W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2025 r. stanowiącym odpowiedź na skargę uczestnicy postępowania: J. W., P. W. i małoletnia O. W. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego J. W. wnieśli o oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte pismem J. W. (działającej w imieniu własnym, w imieniu męża P. W. i małoletniej córki O. W.) z dnia [...] czerwca 2023 r., w którym zwrócili się oni do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych ze skargą na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez Komornika Sądowego R. D. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że organ był uprawniony do dokonania kontroli prawidłowości przetwarzania danych osobowych przez komornika sądowego. Jak stanowi bowiem motyw 20 preambuły rozporządzenia nr 2016/679 rozporządzenie to ma zastosowanie miedzy innymi do działań sądów i innych organów wymiaru sprawiedliwości. W drugim zdaniu tego motywu wskazano natomiast, że właściwość organów nadzorczych nie powinna dotyczyć przetwarzania danych osobowych przez sądy w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości - tak by chronić niezawisłość sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Wynikające z tego motywu wyłączenie właściwości organów nadzorczych ma dotyczyć więc wyłącznie przetwarzania danych osobowych przez sądy w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości, a nie "innych organów wymiaru sprawiedliwości". Potwierdzeniem tego jest treść art. 55 ust. 3 rozporządzenia nr 2016/679, który stanowi, że organy nadzorcze nie są właściwe do nadzorowania operacji przetwarzania dokonywanych przez sądy w ramach sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości. Jednocześnie zgodnie z art. 55 ust. 1 i 2 rozporządzenia, każdy organ nadzorczy jest właściwy do wypełniania zadań i wykonywania uprawnień powierzonych mu zgodnie z niniejszym rozporządzeniem na terytorium swojego państwa członkowskiego. Jeżeli przetwarzania dokonują organy publiczne lub podmioty prywatne działające na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c) lub e), organem właściwym jest organ nadzorczy danego państwa członkowskiego. W takich przypadkach art. 56 nie ma zastosowania. Komornik sądowy niewątpliwie nie jest sądem. Status komornika w świetle regulacji konstytucyjnych stanowił przedmiot wielu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyroki TK z: 24 lutego 2003 r., sygn. K 28/02, OTK ZU nr 2/A/2003, poz. 13; 3 grudnia 2003 r., sygn. K 5/02, OTK ZU nr 9/A/2003, poz. 98; 20 stycznia 2004 r., sygn. SK 26/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 3; 17 maja 2005 r., sygn. P 6/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 50; 8 maja 2006 r., sygn. P 18/05, OTK ZU nr 5/A/2006, poz. 53; 9 stycznia 2007 r., sygn. P 5/05, OTK ZU nr 1/A/2007, poz. 1; 27 lutego 2007 r., sygn. P 22/06, OTK ZU nr 2/A/2007, poz. 12; 24 lutego 2009 r., sygn. SK 34/07, OTK ZU nr 2/A/2009, poz. 10 i 14 maja 2009 r., sygn. K 21/08, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 67). Trybunał zwracał w nich przede wszystkim uwagę, że komornik jest funkcjonariuszem publicznym, który został wyposażony przez państwo w kompetencje władcze zarówno w stosunku do osób (art. 761 i art. 764 k.p.c.), jak i wobec instytucji publicznych (art. 761 i art. 765 k.p.c.). Takie ukształtowanie jego kompetencji przesądza o tym, że komornik jest organem władzy publicznej, czego symboliczny wyraz stanowi prawo używania pieczęci urzędowej z godłem państwa. Komornicy są powoływani przez organ państwa, tj. Ministra Sprawiedliwości, i działają przy sądach rejonowych, nie wchodząc jednak w ich strukturę. Uwzględniając organizacyjne i funkcjonalne powiązanie komornika z władzą sądowniczą, Trybunał podkreślał, że komornik nie sprawuje mimo to wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji i nie jest organem sądowym (por. wyrok w sprawie o sygn. K 5/02). Prezes UODO był zatem właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy dotyczącej przetwarzania danych osobowych przez Komornika Sądowego R. D. w ramach prowadzonego przez niego postępowania egzekucyjnego, co nie oznacza, że organ miał kompetencje do dokonywania kontroli podejmowanych przez Komornika czynności procesowych. Sąd uznał, że dokonana przez organ ocena przetwarzania przez Komornika danych osobowych uczestników postępowania jest nieprawidłowa. Po pierwsze, jak jednoznacznie wynika z sentencji zaskarżonej decyzji, organ udzielił Komornikowi upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/679 polegające m.in. na udostępnieniu danych osobowych J. W., P. W. i małoletniej O. W. na rzecz I. O. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy i co potwierdza również organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w istocie nie doszło do udostępnienia danych osobowych skarżących na rzecz I. O. W zawartej w art. 4 pkt 2 rozporządzenia nr 2016/679 definicji przetwarzania danych osobowych prawodawca europejski określił, że przetwarzanie danych osobowych stanowi m.in. ich ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie. Aby zatem mówić o udostępnieniu danych osobowych, konieczne jest aby doszło do ujawnienia tych danych, a więc do zapoznania z nimi podmiotu trzeciego. W przeciwnym razie nie następuje udostępnienie danych osobowych w rozumieniu przepisów rozporządzenia. W realiach niniejszej sprawy, co nie jest kwestionowane przez organ, nie doszło do ujawnienia danych osobowych uczestników postępowania, bowiem korespondencja, która dane te zawierała przed skutecznym dotarciem do adresata została przekazana administratorowi, który zapobiegł zapoznaniu się z tymi danymi przez I. O. Ta okoliczność nie budziła również wątpliwości organu, który stwierdził, że "Pani I. O. nie zapoznała się fizycznie z treścią postanowienia" oraz "postanowienie Komornika z dnia [...] marca 2022 r., skierowane do Pani I. O. nie zostało przez nią odebrane". W ustalonym przez organ stanie faktycznym nie można zatem stwierdzić, by doszło do udostępnienia danych osobowych uczestników postępowania. Nie można również zgodzić się z organem, że udostępnienie danych osobowych nastąpiło poprzez włączenie zawierającego je dokumentu do akt postępowania egzekucyjnego, bowiem I. O. jako strona tego postępowania ma prawo dostępu do tych akt. Jak już bowiem wskazano, udostępnienie danych osobowych polega na ich ujawnieniu, a zatem na zapoznaniu się z nimi przez inny podmiot. Tymczasem w toku postępowania organ nie ustalił, by I. O. zapoznawała się z aktami sprawy i uzyskała w ten sposób dostęp do danych osobowych znajdujących się w tych aktach. Należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia nr 2016/679 nie przewidują, by udostępnienie danych osobowych mogło mieć charakter jedynie potencjalny. W konsekwencji należy przyjąć, że organ nieprawidłowo stwierdził tej sprawie naruszenie przez skarżącego art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/679 polegające na udostępnieniu danych osobowych uczestników postępowania I. O. Po drugie, Sąd nie podziela stanowiska organu, by skarżący przetwarzał dane osobowe uczestników postępowania bez podstawy prawnej. Zdaniem Sądu, taką podstawę przetwarzania danych osobowych stanowi zarówno art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 2016/679, zgodnie z którym przetwarzanie jest zgodne z prawem przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; jak i art. 6 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 2016/679, który stanowi, że przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. W rozpoznawanej sprawie administratorem danych osobowych uczestników postępowania był komornik sądowy prowadzący postępowanie egzekucyjne. Przetwarzanie danych osobowych nastąpiło w ramach wykonywania przez komornika czynności w tymże postępowaniu. Komornik gromadził dokumentację niezbędną dla podjęcia odpowiednich czynności procesowych, w tym także do ustalenia tożsamości podmiotów postępowania. Komornik realizował zatem nałożone na niego przepisami prawa obowiązki procesowe realizowane w ramach sprawowania władzy publicznej, do czego niezbędne było przetwarzanie danych osobowych uczestników postępowania egzekucyjnego. Istotnie, jak wskazuje organ, zgodnie z art. 825 pkt 1 k.p.c., umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości lub części następuje, jeżeli tego zażąda wierzyciel. Takie żądanie wierzyciela musi jednak zostać zweryfikowane przez komornika, zwłaszcza w sytuacji, gdy przed dniem złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego doszło do przysposobienia pełnego wierzyciela, co skutkuje nie tylko zmianą nazwiska wierzyciela lecz również zmianami dotyczącymi jego przedstawicieli ustawowych. Nie można zatem zgodzić się z organem, że podejmowane przez organ czynności – polegające na włączeniu do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. oraz postanowienia Komornika z dnia [...] marca 2022 r. zostały dokonane bez podstawy prawnej. Ponadto, co szczególnie istotne, zdaniem Sądu, organ w zaskarżonej decyzji dokonał w istocie kontroli zasadności podejmowanych przez komornika czynności procesowych, do czego nie był uprawniony ani na mocy przepisów rozporządzenia nr 2016/679, jak i ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych. Jak wynika z treści art. 2 ust. 2 u.k.s., Komornik podlega nadzorowi sądu oraz nadzorowi odpowiedzialnemu prezesa sądu rejonowego, przy którym działa. Nadzór nad prawidłowością działania komornika, w szczególności zaś ocena, jakie dokumenty są niezbędne do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i jak powinna być treść takiego postanowienia, nie należy zatem do kompetencji organu ochrony danych osobowych. Organ nieprawidłowo uznał zatem, że w sprawie doszło do naruszenia przez Komornika Sądowego art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/679 polegającego na przetwarzaniu danych osobowych uczestników postępowania bez podstawy prawnej. Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi dotyczącego nieprawidłowego uwzględnienia przez organ nagrań dokonanych przez stronę bez zgody i wiedzy skarżącego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W kwestii dopuszczalności dowodu z nagrań uzyskanych bez zgody rozmówcy wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt II CSK 478/15 stwierdzając, że: "W piśmiennictwie, podkreślając poważne wątpliwości związane z jednej strony z dopuszczeniem w przepisach procedury cywilnej możliwości korzystania z dowodu z nagrań (art. 308 k.p.c.), a z drugiej z koniecznością poszanowania konstytucyjnie chronionego prawa do prywatności i tajemnicy komunikowania się, zwraca się uwagę na konieczność różnicowania oceny dopuszczalności dowodów z nagrań uzyskanych w sposób przestępczy, z naruszeniem art. 267 k.k., który definiuje przestępstwo nielegalnego uzyskania informacji, i dowodów, które tego przestępstwa nie stanowią, gdyż są utrwaleniem rozmowy, w której uczestniczy nagrywający, a więc utrwalają informację, którą uzyskał legalnie. W tym drugim wypadku ograniczenia dopuszczalności wykorzystania nagrania wynikać mogą z charakteru zawartych w nim treści, dotyczących sfery prywatności osoby nagrywanej. Z argumentacją tą należy się zgodzić, z tym zastrzeżeniem, że dowód taki mogą dyskwalifikować także okoliczności, w jakich nastąpiło nagranie, jeżeli wskazują one jednoznacznie na poważne naruszenie zasad współżycia społecznego, np. przez naganne wykorzystanie trudnego położenia, stanu psychicznego lub psychofizycznego osoby, z którą rozmowa była prowadzona. Natomiast podnoszone w piśmiennictwie wątpliwości co do wartości dowodu z potajemnego nagrania rozmowy prowadzonej przez nagrywającego z rozmówcą z uwagi na możliwość sterowania przez nagrywającego przebiegiem tej rozmowy, nie usprawiedliwiają zdyskwalifikowania dowodu a priori (...)". Sąd Najwyższy nie wykluczył zatem możliwości skorzystania z dowodu z nagrania rozmowy zarejestrowanej bez wiedzy wszystkich nagrywanych osób, ale wskazał, że dowód taki powinien podlegać ocenie pod kątem wartości dowodowej zawartych w nagraniu treści. Należy zatem stwierdzić, że w polskim systemie prawnym brak jest przepisów, które uniemożliwiałyby w każdym przypadku skorzystanie z dowodów w postaci nagrań pozyskanych przez nagrywającego bez wiedzy osób nagrywanych. Niemniej jednak korzystanie z takich źródeł informacji o faktach wymaga każdorazowo przeprowadzania oceny dowodu i określenia jego wartości dowodowej dla ustalenia okoliczności faktycznych. Nie można zatem uznać, by sam fakt przeprowadzenia dowodu z nagrania rozmowy telefonicznej naruszał wskazane w skardze przepisy k.p.a., tj. art. 75 § 1 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8. Ponadto, należy zauważyć, że dowód z nagrania rozmowy telefonicznej dotyczył okoliczności, które nie były sporne między stronami, zaś istota sporu w tej sprawie sprowadza się – jak już wyjaśniono – do oceny prawidłowości zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego w niebudzącym zasadniczych wątpliwości stanie faktycznym sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni powyższe rozważania Sądu w szczególności biorąc pod uwagę, że w spawie nie doszło do faktycznego udostępnienia danych osobowych uczestników postępowania I. O., a także, że istniały określone w art. 6 ust. 1 lit. c) i e) rozporządzenia nr 2016/679 podstawy prawne do przetwarzania danych osobowych przez Komornika Sądowego R. D. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł oraz 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło