II SA/Wa 6/15

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia (dot. postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać Z. R. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W następstwie wydanego przez Sąd wyroku z dnia 3 września 2015 r., Z. R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku podał, że jest osobą bezrobotną, żyje w ubóstwie, nie ma żadnych dochodów, obecnie nie otrzymuje pomocy z ośrodka pomocy społecznej ani od innych osób. Posiada mieszkanie kwaterunkowe o powierzchni [...] m2, ale z uwagi na brak środków nie opłaca czynszu, który wynosi [...] zł miesięcznie ani opłat za energię elektryczną, nie może kupić jedzenia. Wskazał, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku, ani oszczędności. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Nie ulega wątpliwości, że skarga Z. R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydana została w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia (dot. postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]). W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący jest od wielu lat osobą bezrobotną, nie ma dochodów, żadnego majątku ani oszczędności. Należy więc uznać, że wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 249 a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e), art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.