II SA/Wa 6/21

WyrokWSA w Warszawie2021-06-29

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Tomasz Szmydt, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powstaje od dnia złożenia wniosku, czy od dnia wydania decyzji przyznającej to świadczenie?
Ratio decidendi
Prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję przyznającą to świadczenie, a nie od dnia złożenia wniosku. Wynika to z charakteru decyzji konstytutywnej, która wywołuje skutki prawne od momentu jej podjęcia, chyba że przepisy stanowią inaczej. Ustawa o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym nie przewiduje podstawy prawnej do przyznania świadczenia od dnia złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która przyznała jej rodzicielskie świadczenie uzupełniające od daty wydania decyzji (październik 2020 r.), zamiast od daty złożenia wniosku (marzec 2019 r.). Skarżąca uważała decyzję za krzywdzącą i niezrozumiałą w kwestii terminu przyznania świadczenia. Organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko, że prawo do świadczenia powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu [...] października 2020 r. decyzję nr [...], którą uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] i na podstawie art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303 z późn. zm.) przyznał rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Nadmienił, iż prawo do świadczenia powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję. Wysokość świadczenia wynosi 558,22 zł miesięcznie i będzie podlegała waloryzacji na zasadach i w terminie wskazanym dla waloryzacji emerytur i rent. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Prezes ZUS podkreślił, że została ona wydana w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1352/19 decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku E. M. o rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Organ nadmienił, że wysokość rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego stanowi dopełnienie pobieranej przez stronę emerytury do wysokości najniższej emerytury. Podkreślił, że kwota emerytury wraz z rodzicielskim świadczeniem uzupełniającym nie może być wyższa od kwoty najniższej emerytury. W przypadku zmiany wysokości emerytury, rodzicielskie świadczenie uzupełniające podlega przeliczeniu z urzędu. Łączna kwota pobieranej emerytury oraz rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego nie może przekroczyć kwoty najniższej emerytury. Prawo do świadczenia nie przysługuje w przypadku: - ustalenia prawa do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury, - osiągania dochodu, o którym mowa w art. 2 pkt 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, zapewniającego niezbędne środki utrzymania, - zamieszkiwania za granicą, utraty obywatelstwa polskiego, utraty prawa pobytu lub prawa stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub uznania dalszego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za nielegalny, - tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem odbywania tej kary w systemie dozoru elektronicznego.  Organ podkreślił, że o wyżej wymienionych okolicznościach, które wystąpiły po otrzymaniu decyzji, w tym również o osiąganiu dochodu, o którym mowa w art. 2 pkt 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, strona powinna niezwłocznie powiadomić organ rentowy. Prezes ZUS zaznaczył jednocześnie, że w przypadku gdy ustaną okoliczności będące podstawą przyznania świadczenia, prawo do świadczenia ustaje. W przypadku braku powiadomienia organu o okolicznościach, które mogą skutkować wstrzymaniem świadczenia, wypłacone świadczenia zostaną potraktowane jako nienależnie pobrane. E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2020 r. nr [...]. Skarżąca stwierdziła, że wydana decyzja jest krzywdząca i niezrozumiała. Podniosła, iż nie rozumie dlaczego świadczenie przyznano dopiero od daty wydania decyzji. Zażądała przyznanie świadczenia od dnia złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Skarżąca nie kwestionuje wysokości przyznanego jej świadczenia, jednak uważa, iż świadczenie to powinno zostać jej przyznane od chwili złożenia wniosku, tj. od dnia [...] marca 2019 r., a nie od chwili wydania zaskarżonej decyzji, tj. od października 2020 r. Organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż prawo do przedmiotowego świadczenia powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję. Rozstrzygnięcie organu uznać należy za prawidłowe, stosownie bowiem do art. 7 ust. 3 ww. ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym: "Prawo do świadczenia powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję, nie wcześniej jednak niż od dnia osiągnięcia wieku, o którym mowa w art. 3 ust. 3", tj. wieku emerytalnego. W tej sytuacji stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie o terminie początkowym przyznania świadczenia jest zgodne ze wskazanym wyżej przepisem art. 7 ust. 3 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym oraz wynika z charakteru samej decyzji, która ma charakter konstytutywny, co oznacza, że jej skutek rozpoczyna się od dnia wydania decyzji. Co do zasady decyzje konstytutywne wywołują bowiem swoje skutki prawne od momentu ich podjęcia, chyba że przepisy materialne przyznające określone uprawnienie przewidują inny termin rozpoczęcia biegu tych uprawnień. W powołanej wyżej ustawie brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do rozstrzygnięcia o przyznaniu przedmiotowego świadczenia od dnia złożenia wniosku. Prawo rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powstaje zatem wraz z jego przyznaniem, określonym i ukształtowanym w decyzji je przyznającej. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło