II SA/Wa 601/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung, Ewa Pisula - Dąbrowska, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia równoważnika pieniężnego za wynajęcie lokalu w I. oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Dyrektor Centrali Wojskowe Misje Pokojowe, na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479), odmówił wypłacenia A. D. równoważnika pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego w I., zwiększonego o 15% z powodu braku umeblowania oraz ryczałtu na pokrycie kosztów niektórych świadczeń związanych z jego użytkowaniem, za okres udziału ww. żołnierza w misji [...], w terminie od [...] stycznia do [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził, że zgodnie z dyspozycją § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479), żołnierzowi wyznaczonemu do pełnienia zawodowej służby poza granicami państwa, szef jednostki organizacyjnej finansującej pełnienie służby za granicą, czyli Dyrektor Centrali Wojskowe Misje Pokojowe przydziela nieodpłatnie w państwie pełnienia służby lokal mieszkalny wraz z niezbędnym umeblowaniem i wyposażeniem, zgodnie ze standardami przyjętymi w kraju pełnienia służby oraz odpowiednio do zajmowanego stanowiska i liczby przenoszących się z nim członków rodziny oraz z uwzględnieniem norm, o których mowa w ust. 6 tego przepisu. A. D. decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2002 r. został wyznaczony do pełnienia służby w Międzynarodowym Dowództwie [...]. Do I. wyjechał sam, bez rodziny. Na czas służby przydzielono mu zakwaterowanie w wynajętym lokalu mieszkalnym o powierzchni [...] m2, za które czynsz w kwocie miesięcznej [...] USD pokrywany był z budżetu MON. Umowa najmu została zawarta na okres do dnia [...] grudnia 2004 r. W połowie 2004 r. właściwe władze [...] zadecydowały, iż Dowództwo [...] w okresie od stycznia do sierpnia 2005 r. weźmie udział w operacyjnym rozwinięciu i realizacji operacji [...] i w ramach tej operacji A. D. od [...] stycznia 2005 r. do [...] lipca 2005 r. został skierowany do pełnienia służby w A., gdzie zapewniono mu nieodpłatne zakwaterowanie. Jeszcze przed wyjazdem do A., pismem z dnia [...] listopada 2004 r., A. D. wystąpił do Dyrektora Centrali Wojskowe Misje Pokojowe o wypłacenie od dnia [...] stycznia 2005 r. równoważnika pieniężnego z przeznaczeniem pokrycia kosztów dalszego wynajmu mieszkania w I. Organ wyraził zgodę na wypłatę równoważnika za miesiąc styczeń 2005 r. Odmawiając wypłaty równoważnika pieniężnego za pozostały okres, organ wyjaśnił, że jedynie w przypadku braku możliwości zabezpieczenia żołnierzowi lokalu mieszkalnego wypłaca się równoważnik pieniężny na wynajęcie mieszkania. Ponieważ w czasie pobytu w A. potrzeby A. D. w zakresie zakwaterowania zostały zabezpieczone, to ponoszenie kosztów utrzymania niewykorzystywanego lokalu mieszkalnego w I. lub też wypłacenie równoważnika pieniężnego na wynajem przez zainteresowanego lokalu mieszkalnego w I., byłoby sprzeczne z zasadą zapewnienia uprawnionej osobie nieodpłatnego zakwaterowania w miejscu pełnienia służby. W wyniku rozpoznania odwołania A. D. od powyższej decyzji Dyrektor Departamentu Budżetowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że równoważnik pieniężny przysługuje żołnierzowi tylko w sytuacji braku możliwości zapewnienia mu lokalu mieszkalnego. W okresie, gdy A. D. nie pełnił służby w I., a w nowym miejscu pełnienia służby zapewniono mu zakwaterowanie, brak jest powodów do wynajmowania mieszkania w I. Organ II instancji stwierdził ponadto, że świadczenia związane z wynajmem mieszkania wypłacane są ze środków publicznych, a więc przy ich realizacji należy stosować także przepisy ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.), której art. 28 ust. 3 nakazuje dokonywać wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, skarżący potwierdził, że w dniu [...] stycznia 2005 r. został skierowany do pełnienia służby w misji [...]. Wyjaśnił, że w czasie, gdy przebywał w A., w mieszkaniu w I. pozostawały jego rzeczy, które zabrał z Polski na czas pełnienia służby poza granicami kraju. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja narusza art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 13 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju. Według skarżącego z powołanych przepisów wynika obowiązek organu do przyznania żołnierzowi określonych świadczeń. Skarżący podniósł również, że w czasie pobytu w A. mieszkał w warunkach zakwaterowania przejściowego w kontenerze mieszkalnym oraz że, pomimo iż został skierowany do A., miejscem pełnienia służby pozostawał w dalszym ciągu I. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Departamentu Budżetowego MON wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierzom zawodowym wyznaczonym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługuje m.in. prawo do nieodpłatnego zakwaterowania w lokalu mieszkalnym, wraz z niezbędnym umeblowaniem i wyposażeniem, zgodnie z warunkami miejscowymi, odpowiednio do zajmowanego stanowiska służbowego i liczby przebywających z nim członków rodziny; w przypadku braku możliwości zapewnienia lokalu mieszkalnego żołnierzowi przysługuje równoważnik pieniężny. Stosownie natomiast do § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479 ze zm.), żołnierzowi wyznaczonemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa szef (dyrektor, dowódca, komendant) jednostki organizacyjnej finansującej pełnienie służby za granicą przydziela nieodpłatnie w państwie pełnienia służby lokal mieszkalny wraz z niezbędnym umeblowaniem i wyposażeniem, zgodnie ze standardami przyjętymi w kraju pełnienia służby oraz odpowiednio do zajmowanego stanowiska i liczby przenoszących się z nim członków rodziny oraz z uwzględnieniem norm, o których mowa w ust. 6, a w przypadku braku możliwości zabezpieczenia lokalu mieszkalnego żołnierzowi przysługuje równoważnik pieniężny na wynajęcie lokalu mieszkalnego. Z powołanych wyżej przepisów wynika obowiązek właściwego organu wojskowego do zapewnienia żołnierzowi skierowanemu do pełnienia służby za granicą lokalu mieszkalnego wraz z niezbędnym umeblowaniem i wyposażeniem kraju pełnienia służby. Realizacja tego obowiązku poprzez nieodpłatne przydzielenie żołnierzowi lokalu mieszkalnego, pozbawia żołnierza prawa do równoważnika pieniężnego, który przysługuje tylko w sytuacji, gdy organ nie zabezpieczył żołnierzowi nieodpłatnie lokalu mieszkalnego. Równoważnik pieniężny wypłacany jest w celu pokrycia kosztów wynajmu przez żołnierza mieszkania. Odpowiadające obowiązkowi organu, prawo żołnierza do nieodpłatnego lokalu mieszkalnego jest ściśle związane z miejscem pełnienia służby. Skoro prawo to ma służyć zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza, to byłoby nielogiczne przyjęcie, że istotna zmiana miejsca pełnienia służby (inne miasto, kraj) pozostaje bez wpływu na sposób realizacji prawa. Innymi słowy zmiana miejsca pełnienia służby powoduje, że prawo do lokalu mieszkalnego w dotychczasowym miejscu pełnienia służby wygasa, a żołnierzowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący w okresie od [...] stycznia 2005 r. do [...] lipca 2005 r. pełnił służbę w A., gdzie mieszkał w kontenerze mieszkalnym. Skoro skarżącemu zabezpieczono nieodpłatnie lokal mieszkalny w A., to organ zrealizował obowiązek określony w przytoczonych wcześniej przepisach, a żądania skarżącego wypłacenia mu równoważnika pieniężnego na dalsze wynajmowanie mieszkania w I. nie znajduje podstawy prawnej. Tak, jak wcześniej podkreślono, celem analizowanych uregulowań prawnych jest wyłącznie zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierza. Potrzeby te nie mogą być zaspakajane równocześnie w dwóch miejscach. Dalsze utrzymywanie niewykorzystywanego mieszkania w I., w celu składowania rzeczy żołnierza nie służyłoby celowi o jakim wyżej mowa. Tym samym podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organy administracji publicznej prawa materialnego, nie mógł być uznany za uzasadniony. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy także podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż w A. jego zakwaterowanie miało charakter przejściowy. Przepisy będące materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowią o prawie żołnierza do lokalu mieszkalnego. Ustawodawca nie różnicuje tego prawa w zależności od czasu zakwaterowania (przejściowe, stałe), a wiąże jedynie z faktycznym miejscem pełnienia służby. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.