II SA/Wa 601/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Adam Lipiński Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Janusz Walawski Protokolant - Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji cofającej pozwolenie na broń palną sportową – uchyla zaskarżone postanowienie, – zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 25, art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął Z. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej wydanej na mocy decyzji z dnia [...] października 1997 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, że skarżący złożył w dniu [...] lipca 2008 r. oświadczenie o zaginięciu z bagażnika jego samochodu w dniu [...] lipca 2008 r., w wyniku włamania, karabinka marki [...] o nr [...] kal. [...]. Zgodnie z treścią art. 25, posiadacz broni w przypadku jej utraty jest zobowiązany niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili stwierdzenia utraty broni, zawiadomić o tym fakcie Policję lub Żandarmerię Wojskową, jednakże mimo deklaracji skarżącego o powyższym powiadomieniu, z akt sprawy nie wynika, aby dopełnił on powyższego obowiązku. W dalszej części uzasadnienia powołując się na treść art. 18 ust. 1 pkt 3, art. 32, art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy skonstatowano, że skarżący nie dopełnił wynikających z tych przepisów powinności. Powyższa decyzja został doręczona skarżącemu w dniu 30 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 25 stycznia 2009 r. nadanym – jak wynika ze stempla pocztowego na kopercie – w dniu 26 stycznia 2009 r., skarżący zwrócił się z prośbą do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o "przyznanie mu pozwolenia na broń" i jak wyjaśnił w uzasadnieniu, w dniu 23 stycznia 2009 r. otrzymał zwrot dokumentów, które skradziono mu wraz z bronią, co potwierdza fakt kradzieży oraz i to, że w dniu kradzieży powiadomił o fakcie zaginięcia broni na miejscu zdarzenia miejscowego funkcjonariusza Policji, zaś świadkiem tego jest E. K. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 268a k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powołał się na opisany już wyżej fakt doręczenia skarżącemu decyzji w dniu 30 grudnia 2008 r. oraz na datę wniesienia "odwołania" w dniu 30 stycznia 2009 r., co świadczy o przekroczeniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jednocześnie wraz z "odwołaniem" skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, stąd też należało postanowić, jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. M. podniósł, że o fakcie kradzieży broni natychmiast powiadomił miejscowego funkcjonariusza Policji, a po odzyskaniu skradzionych dokumentów, prosił o pozostawienie pozwolenia na broń, zaś jego pismo z dnia 25 stycznia 2009 r. "zostało potraktowane jako odwołanie – po terminie". W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że zarzuty podniesione w skardze nie odnoszą się bezpośrednio do treści zaskarżonego postanowienia, a dotyczą jedynie sprawy zakończonej decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś w myśl art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], została skarżącemu doręczona w dniu 30 grudnia 2008 r. w której został on pouczony o możliwości, terminie oraz o trybie wniesienia odwołania, zaś pismo uznane przez organ jako odwołanie, zostało nadane dopiero w dniu 26 stycznia 2009 r., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego organ odwoławczy jest zobowiązany treścią art. 134 k.p.a., do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania pod jednym wszakże warunkiem i co należy wyeksponować, a mianowicie przy bezspornym ustaleniu, że faktyczną wolą strony było wniesienie odwołania. W myśl art. 128 k.p.a., odwołanie nie wymaga ani nazwania go "odwołaniem", ani też szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, jeżeli z treści tego pisma wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zatem z analizy powyższego przepisu wynika, że zasadniczym elementem świadczącym o zakwalifikowaniu pisma strony, jako odwołanie, jest jej niezadowolenie z decyzji i elementem przesądzającym o takiej kwalifikacji jest jego treść. Natomiast jeżeli owa treść budzi wątpliwości, to organ jest zobowiązany wyjaśnić te rozbieżności. Organy administracji publicznej kształtują stosunki administracyjnoprawne na zasadzie oficjalności, tj. z urzędu, jak również na zasadzie skargowości, tj. na wniosek strony i w myśl art. 63 § 2 k.p.a., pismo strony powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei wymagania w zakresie żądania strony są przez nią samą konkretyzowane i organ nie ma prawnej możliwości do dyskrecjonalnej zmiany owego żądania. Innymi słowy mówiąc, o charakterze żądania decyduje sama strona, a nie organ i w razie wątpliwości, co do charakteru żądania, organ jest zobowiązany wyjaśnić rzeczywistą wolę skarżącego. Powinność owa wynika z zasad ogólnych postępowania określonych w art. 9 k.p.a., bowiem to na organie spoczywa obowiązek czuwania, aby strona z powodu nieznajomości prawa, czy też nieprecyzyjnego sformułowania swoich żądań, nie poniosła uszczerbku w dochodzeniu swoich racji. Ponadto treść art. 7 k.p.a. w której określono zasadę prawdy obiektywnej, sprowadza się do obowiązku dokładnego ustalenia żądania strony, ponieważ to ono zakreśla granice danej sprawy. W tej sytuacji zatem, organ jest zobowiązany treścią art. 64 § 2 k.p.a., w myśl którego "jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania", do podjęcia czynności w zakresie ustalenia treści rzeczywistego żądania strony. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Komendant Główny Policji dopuścił się naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć – zdaniem Sądu – istotny wpływ na jej wynik, bowiem nie podjął on niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia żądania skarżącego i w konsekwencji wydał zaskarżone postanowienie przedwcześnie. Stanowisko powyższe bowiem jest w pełni uzasadnione, jeśli zważy na treść pisma z dnia 25 stycznia 2009 r. Wszak skarżący ani nie tytułuje go odwołaniem, ani też z uzasadnienia nie wynika, aby był on niezadowolony z decyzji, jak również pisma tego nie kieruje do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., o czym został pouczony w decyzji. Przeciwnie, prosi on bowiem organ pierwszej instancji "o przywrócenie mi pozwolenia", zaś w uzasadnieniu podaje, że w dniu 23 stycznia zwrócono mu skradzione razem z bronią dokumenty, zaś w dalszej części wskazuje, iż świadkiem rozmowy z funkcjonariuszem Policji na miejscu zdarzenia, był E. K. i podał jego miejsca zamieszkania. Jest to istotna dla skarżącego okoliczność, bowiem podstawą decyzji było niepowiadomienie Policji w ciągu 24 godzin o kradzieży broni, a wskazany powyższy świadek ma świadczyć na jego korzyść i potwierdzić, iż powiadomienie takie miało miejsce. Na koniec zaś konstatuje, że "Żyję w przeświadczeniu, że Pan Komendant (...) pozostawi mi pozwolenie". Analiza powyższego "odwołania" dokonana przez Sąd poddaje w wątpliwość, że – w ślad za organem – ma ono charakter rzeczywistego odwołania od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], ponieważ w piśmie tym w żaden sposób nie można dopatrzyć się intencji skarżącego, co do odwołania się od decyzji. Aczkolwiek trudno na etapie postępowania sądowego w sposób jednoznaczny przesądzić żądanie skarżącego, to jednak równie dobrze może to na przykład świadczyć – w ocenie Sądu – o wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5) k.p.a. Takie rozumowanie znajduje również swoje uzasadnienie, aczkolwiek cały czas hipotetyczne, jeśli zważy się na fragment uzasadnienia skargi do Sądu. Otóż skarżący stwierdza w niej między innymi, że: "Teraz gdy dokumenty przysłali uczciwi ludzie (...) napisałem do Komendy Wojewódzkiej w B. dnia 25 stycznia 2009 r., że w dniu 23 stycznia 2009 r. otrzymałem zwrot skradzionych dokumentów, (...) prosiłem ponownie o pozostawienie pozwolenia lub co mam zrobić z tymi odzyskanymi dokumentami. Pismo moje zostało potraktowane jako odwołanie – po terminie.", zaś w całej skardze nie kwestionuje on zaskarżonego postanowienia, lecz jego argumentacja odnosi się do decyzji. Reasumując, zarówno z treści "odwołania", jak i ze skargi może, choć nie musi wynikać, że rzeczywistą wolą skarżącego nie było odwołanie się od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], lecz organ nie wyjaśnił w stopniu dostatecznym powyższych wątpliwości. Stąd też rozpoznając ponownie sprawę, organ winien przede wszystkim wyświetlić dogłębnie powyższe zastrzeżenia, a nie bezkrytycznie formułować swoją tezę o charakterze pisma, jako o odwołaniu, a następnie – w zależności od wyników własnej analizy – odnieść się do żądania skarżącego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt lit. c) w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.