II SA/Wa 601/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania za używanie lokalu: - oddala skargę. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania A. H. i K. Z. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. zobowiązującej A. H. oraz K. Z. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] w W. i zobowiązującej wyżej wymienionych solidarnie do uiszczania opłat za używanie lokalu w wysokości 235,11 zł i opłat pośrednich w wysokości 206,16 zł oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego stanowiącego kwotę 470,22zł. za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu, przy czym zmiana wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich nie powoduje konieczności zmiany niniejszej decyzji, zaś o zmianie wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich strona będzie powiadomiona w trybie określonym przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie opłat za używanie lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 233, poz. 1531), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, co następuje: Lokal mieszkalny nr [...] przy [...] w W. przydzielony został J. Z. jako żołnierzowi zawodowemu na podstawie imiennego nakazu przydziału kwatery wydanego przez Szefa Wydziału Zakwaterowania MON z dnia [...] listopada 1954 r. Przy ustalaniu należnej powierzchni kwatery uwzględnieni zostali członkowie rodziny tj. żona A. Z. (obecnie H.) i syn K. Z. W 1965 roku J. Z. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej bez zachowania uprawnień. Po orzeczonym w dniu [...] września 1959 r. rozwodzie J. Z. wyprowadził się i wymeldował z przedmiotowego lokalu i zamieszkał w W. przy ul. [...]. W lokalu pozostała była żona A. Z. wraz z synem K. Z. W 1975 r. A. Z. wyjechała do [...] w celach zarobkowych, gdzie zawarła kolejny związek małżeński. J. Z. i A. H., w dniu [...] czerwca 1996 r. zrzekli się prawa do lokalu nr [...] przy [...] w W. na rzecz ich syna K. Z., który następnie z rodziną wyprowadził się z przedmiotowego lokalu i zamieszkał w nieruchomości, której był współwłaścicielem, przy ul. [...] w W. Z akt sprawy wynika że lokal nr [...] przy [...] przez wiele lat był podnajmowany. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] maja 1999 r. uchylił imienny nakaz przydziału kwatery przyznający prawo do lokalu J. Z., a następnie skierował wobec K. Z. pozew o eksmisję. Sąd Rejonowy dla m. W. postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. (sygn. akt [...]) umorzył postępowanie o eksmisję jako niedopuszczalne ze względu na obowiązujące od dnia 1 lipca 2004 r. przepisy znowelizowanej ustawy o zakwaterowaniu(...). W trakcie toczącego się postępowania sądowego A. H. wniosła pozew o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Sąd Rejonowy dla W. oddalił powództwo a następnie Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r. oddalił apelację A. H. Biorąc pod uwagę powyższe, Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. w dniu [...] listopada 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398, ze zm.) w stosunku do A. H., K. Z. i D. Z. W trakcie postępowania ustalono, że: w przedmiotowym lokalu zameldowani są A. H., K. Z. oraz D. Z., natomiast w lokalu zamieszkują osoby obce, co zostało potwierdzone w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Zespół Zarządców Nieruchomości WAM (pismo z dnia [...] stycznia 2009 r). K. Z. w rozmowie telefonicznej potwierdził, że przebywa w [...] a lokalem opiekuje się jego ciotka, ponadto potwierdził, że jego syn D. zmarł w dniu [...] kwietnia 2004 r. Kolejne wywiady środowiskowe potwierdziły, iż osoby zameldowane w lokalu nie przebywają w nim od dłuższego czasu. Z dniem 1 lipca 2010 r. uległy zmianie przepisy ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawę o zakwaterowaniu (...) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy najmu stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 20l0 r. Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed dniem 1 lipca 2010 r. podlega ono rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu(...) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010r. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. zobowiązał A. H. i K. Z. do opróżnienia przedmiotowego lokalu oraz uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z [...] września 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na skutek skargi A. H. i K. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 172/11) uchylił decyzje obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu wyroku, iż organ w swojej decyzji nie określił konkretnej wysokości kwoty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i kwoty odszkodowania wbrew przepisom art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem naruszył prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wyrok ten uprawomocnił się. Rozpoznając po raz kolejny sprawę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wydał w dniu [...] listopada 2011 r. decyzję zobowiązującą A. H. i K. Z. do opróżnienia przedmiotowego lokalu i zobowiązującą A. H. i K. Z. solidarnie do uiszczania ściśle określonych kwot opłat pośrednich i odszkodowania z tytułu użytkowania przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia zwolnienia lokalu. A. H. i K. Z. odwołali się do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej potwierdził zasadność braku tytułu do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez odwołujących się i potwierdził prawidłowość ustaleń w tym zakresie dokonanych przez organ I instancji. Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji, z uwagi na przepis art. 18 ustawy z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw stanowił przepis art. 37a ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (...) w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. Zastosowanie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. wynikało z faktu wszczęcia przedmiotowego postępowania w okresie przed wskazaną wyżej zmianą. Jednocześnie, do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, zainteresowani, mimo wezwania, nie wykazali, iż znajdują się w kręgu osób, o których mowa w art.45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu (...). Konsekwencją orzeczenia obowiązku opróżnienia lokalu było orzeczenie o obowiązku wynikającym z treści art. 37 a ust. 2 wyżej wskazanej ustawy. Polemizując z zarzutami odwołania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał, iż niezasadnym jest traktowanie użytego przez organ I instancji w decyzji sformułowania "po ponownym rozpatrzeniu sprawy" jako wyrazu działania tego organu poza procedurą administracyjną i przypisanie sobie uprawnień organowi II instancji. Zwrot ten został użyty dla zasygnalizowania, iż sprawę organ I instancji rozpatrzył po uchyleniu przez sąd administracyjny poprzednich decyzji obu organów. Organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał również zarzut uchybienia przez organ I instancji przepisom art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 77 § 1 Kpa. Skarżący zarzut ten upatruje w niezałatwieniu jego wniosku dotyczącego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] maja 1999 r., który z kolei miałby stanowić zagadnienie wstępne istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podnoszona kwestia została rozpatrzona przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który pismem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. przedstawił uwarunkowania prawne wynikające z przepisu art. 157 § 2, art. 156 § 1 i art. 61 § 1 Kpa. i poinformował, że nie podejmie z urzędu postępowania w sprawie kwestionowanej decyzji. Zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami organ podejmuje z urzędu postępowanie w tym trybie, jeżeli stwierdzi, że kwestionowane rozstrzygnięcie zawiera wadę wymienioną w przepisie art. 156 § 1 Kpa powodującą jej nieważność. Wniosek w tym zakresie stanowi dla organu jedynie zawiadomienie o kwalifikowanej, w ocenie wnoszącego, wadliwości co do decyzji ostatecznej. Wniosek ten nie powoduje jednak wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 Kpa. Nieuprawnione jest zatem żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. przed rozstrzygnięciem tej sprawy, jako zagadnienia wstępnego. Kwestia ta, co zostało już wykazane powyżej, została rozpatrzona przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w piśmie opisanym wyżej. Poza sporem pozostaje fakt, że Sąd Rejonowy dla W. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r. oddalił powództwo A. H. o wstąpienie w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...], a Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r. oddalił apelację w tej sprawie. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2004 r. oddalił skargę K. Z. w zakresie ustalenia na jego rzecz tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. H. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca obu decyzjom zarzucała: Obrazę przepisów art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143) oraz art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), a to ze względu na ich zastosowanie w sprawie skarżącej pomimo, że wszczęte z urzędu w dniu [...] listopada 2007 r. postępowanie w sprawie opróżnienia lokalu przez skarżącą zostało zakończone w dniu [...] września 2010 r. decyzją ostateczną, o której mowa w art. 16 § 1 Kpa, gdyż nie przysługiwało już od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (decyzją z dnia [...] września 2010 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej) i po dniu [....] września 2010 r. w sprawie skarżącej o opróżnienie przez nią zajmowanego lokalu mieszkalnego mógł być stosowany co najwyżej tryb wskazany w art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 22 czerwca 2995 r. (– tu oczywisty błąd autora skargi, co do roku) o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z ze zm.). Nadto decyzja wydana w I instancji narusza przepisy art. 7, art. 8 art. 11 oraz art. 12, art. 104 i art. 107 Kpa, w szczególności w sytuacji związanej z treścią zapisu ujętego w sentencji tej decyzji "o ponownym rozpatrzeniu sprawy" i jego potwierdzenia identycznego w treści uzasadnienia tej decyzji, wykazującej że organ I instancji ograniczył się wyłącznie do analizy tego, co wcześniej zebrano w innym postępowaniu administracyjnym o opróżnienie przez skarżącą zajmowanego lokalu mieszkalnego, zakończonym ostateczną decyzją administracyjną w dniu [...] września 2010 r., oraz do oceny tego zebranego materiału w tamtej sprawie. Natomiast decyzja wydana w II instancji narusza nadto przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z jego zastosowaniem, choć należało decyzje organu I instancji uchylić w całości i postępowanie w całości umorzyć - stosowanie do art. 138 § § 1 pkt 2 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2011 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wszystkie zarzuty skargi są chybione, natomiast oba organy rozpatrzyły niniejsza sprawę zgodnie z przepisami prawa, prawidłowo dokonując subsumcji zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się aby zaskarżone decyzje obu instancji były dotknięte wadami, które skutkowałyby ich uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności. Z materiału sprawy wprost wynika, iż ani skarżąca ani uczestnik postępowania nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Trafnie oba organy wskazały tu na wyroki sądów powszechnych oddalających powództwo A. H. o wstąpienie w stosunek najmu przedmiotowego lokalu i na wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę K. Z. w zakresie ustalenia na jego rzecz tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Wobec treści tych rozstrzygnięć, nie można odmówić racji organowi, gdy w takim materiale sprawy, przy tego rodzaju wyrokach, określających brak po stronie zainteresowanych tytułu prawnego do lokalu, nie uznał za zagadnienie wstępne, sygnalizowaną przez zainteresowanych chęć wzruszenia prawomocnej decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. Zatem skoro ani A. H. ani K. Z. nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, organ trafnie zastosował wobec nich przepisy art. 37a i art. 37 a ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 143). Wbrew wywodom skargi organ trafnie zastosował powyższe przepisy, albowiem niniejsza sprawa została wszczęta pod rządami ustawy o zakwaterowaniu (...) z dnia 22 czerwca 1995 r. i zastosowanie tych przepisów wynikało z art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Nie jest zasadny pogląd skargi, iż postępowanie wszczęte w tym przedmiocie w 2007 r. zostało zakończone decyzją organu I instancji w dniu [...] maja 2010 r. wobec utrzymania w mocy tej decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] września 2011 r. Otóż wobec uchylenia powyższych decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 172/11) nie weszły one w istocie do obrotu prawnego i nadal pozostawało niezakończone postępowanie administracyjne wszczęte w 2007 roku. Okoliczności tej skarżąca zdaje się w ogóle nie dostrzegać. Także nie można podzielić zarzutu skargi naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 8 art. 11 oraz art. 12, art. 104 i art. 107 Kpa, w związku z treścią zapisu ujętego w sentencji jego decyzji w brzmieniu: "po ponownym rozpatrzeniu sprawy". Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w sposób wyczerpujący wyjaśnił istotę tego zapisu. Zwrot ten został użyty dla zasygnalizowania, iż sprawę organ I instancji rozpatrzył po uchyleniu przez sąd administracyjny poprzednich obu decyzji wydanych przez wojskowe organy mieszkaniowe. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie upatrywanie w tym zapisie działania organu I instancji poza procedurą administracyjną i przypisywanie mu uprawnień organu II instancji, jak to czyni skarżąca jest nieuprawnione, zwłaszcza gdy zważy się na treść decyzji, jej uzasadnienie i w szczególności pouczenie o możliwości odwołania do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wobec oczywistej bezzasadności powyższych zarzutów, nie sposób podzielić ostatniego zarzutu skargi – albowiem nie można żądać od organu II instancji uchylenia prawidłowej decyzji organu I instancji. Z tych względów wszystkie zarzuty skargi są chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.