II SA/Wa 603/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. z dnia 26 maja 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla Z. K. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Z. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku, z treści złożonych do akt dokumentów źródłowych oraz tych zawartych w aktach administracyjnych wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, a osiągany w nim dochód miesięczny wynosi łącznie 1320 zł brutto. Z kolei źródłem tego dochodu jest renta skarżącego i jego żony (kopia decyzji Zakładu Ubezpieczeń w L. z dnia 1 marca 2008 r. znak [...] – w aktach sprawy, odcinek świadczenia rentowego nr [...] wypłacanego T. K. przez ZUS Oddział L. – w aktach administracyjnych). Ponadto skarżący wykazał, że koszt miesięcznego utrzymania jego i jego żony wynosi ok. 380 zł, przy czym prawie 2/3 tej sumy stanowią wydatki na leki. Pozostała zaś kwota przeznaczana jest na opłaty eksploatacyjne za zajmowany przez skarżącego i jego żonę dom (wg oświadczenie stanowiący własność innych członków ich rodziny), tj. opłaty za wodę, energię elektryczną, wywóz odpadów komunalnych, oraz telefon. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi Z. K., ponieważ przedmiotem jego skargi jest decyzję rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że sytuacja materialna w jakiej znajduje się skarżący i jego rodzina uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Otóż, o ile miesięczne dochody skarżącego i jego żony kształtują się na poziomie 1.300 zł brutto, to wysokość ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków i opłat, które poza bieżącymi kosztami utrzymania podlegają znacznemu zwiększeniu w związku z wysokimi kosztami leczenia, dowodzi, że skarżący nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i żony. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.