II SA/Wa 604/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-08-19

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie skarżącej decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Osobie skarżącej decyzję w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, która z mocy prawa jest zwolniona z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w takiej sytuacji jest zbędny, ponieważ zwolnienie wynika z ustawy.
Stan faktyczny
R. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną i zdrowotną, wskazując na całkowitą niezdolność do pracy i niskie dochody. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano R. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać R. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. R. C. po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2009 r., wniesionej przez niego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku, złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest całkowicie niezdolny do pracy i nie posiada niezbędnych środków utrzymania, dlatego nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką J. C. w mieszkaniu o wielkości 56,53 m2, a poza tym nie ma innego majątku. Oświadczył, że jego jedyny stały dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny, w kwocie 153 zł, a matka otrzymuje rentę w wysokości 1.206 zł oraz uzyskuje z handlu na targowisku kwotę 200 zł. Łączny dochód rodziny wynosi 1.559 zł. Podał też, że powyższe dochody wystarczają jedynie na podstawowe opłaty i dlatego korzystają z pomocy rodziny. Do wniosku zostały dołączone kserokopie następujących dokumentów: dowodu uiszczenia opłat za mieszkanie za miesiąc lipiec 2009 r., pisma ze spółdzielni mieszkaniowej o aktualnej wysokości opłat za zajmowany lokal, faktury VAT za gaz za miesiąc lipiec 2009 r., rachunku oraz dowodu opłaty za energię elektryczną za czerwiec i lipiec 2009 r. oraz faktur VAT za zakupione leki w maju, czerwcu i lipcu 2009 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na R. C. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi R. C. jest odmowa przyznania mu przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, dotyczącym ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego kserokopii dokumentów wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna oraz zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna – jest on całkowicie niezdolny do pracy i pozostaje na utrzymaniu swojej matki, która otrzymuje rentę w wysokości około 1200 zł oraz prowadzi "handel obnośny" na targowisku, z czego uzyskuje około 200 zł. Natomiast jedynym źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek pielęgnacyjny, w wysokości 153 zł. Opłaty za mieszkanie, gaz, energię elektryczną oraz leki pochłaniają miesięcznie około 600 zł z uzyskiwanego dochodu. Często konieczna jest pomoc rodziny. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło