II SA/Wa 605/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. J. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 92/25 postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia 17 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 92/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zw. dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę K. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że K. J., zw. dalej "skarżącym", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (za pośrednictwem ePUAP) na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd zaznaczył, że skarga została opatrzona podpisem zaufanym, jednak jego weryfikacja wykazała, że nie jest on ważny, w związku z czym w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2025 r. skarżący został wezwany do podpisania skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczono skarżącemu 7 lutego 2025 r. Jednak skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Dlatego skarga została odrzucona. Powyższe postanowienie z dnia 17 marca 2025 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. i mimo prawidłowego pouczenia nie zostało zaskarżone zażaleniem. Tym samym, w dniu 11 kwietnia 2025 r. postanowienie to stało się prawomocne. Następnie, pismem z dnia 12 kwietnia 2025 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 92/25 zakończonej postanowieniem z dnia 17 marca 2025 r. odrzucającym skargę K. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 271 pkt 2 p.p.s.a., tj. pozbawienie strony możliwości działania i obrony jego praw poprzez odrzucenie skargi i nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego odnośnie do "czynności komendantów Policji w zakresie wniosku o wydanie zaświadczenia". Skarżący podniósł, iż skargę wniósł zgodnie z przepisami prawa, za pośrednictwem organu na jego skrzynkę podawczą platformy ePuap opatrzoną podpisem zaufanym. Tym samym nie uchybił obowiązkowi jej podpisania, a temu obowiązkowi uchybił organ przekazując skargę opatrzoną nieważnym podpisem zaufanym tej platformy do WSA w Warszawie. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia "i nadanie biegu mojej skardze i sprawie nią wniesionej na niewłaściwe stosowanie przepisów prawa i kształtowanie sprzeczne z wolą ustawodawcy w zakresie wniosku o wydanie zaświadczenia" Komendant Główny Policji nie udzielił odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", w przypadkach przewidzianych w dziale VII niniejszej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przesłanki wznowienia postępowania sąowoadministarcyjnego zostały określone w przepisach art. 271-273 p.p.s.a. Jak wynika natomiast z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., na który skarżący powołał się w swojej skardze o wznowienie, można żądać wznowienia z powodu nieważności, jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. W skardze o wznowienie skarżący argumentował, że odrzucenie skargi nastąpiło poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że skarga nie została opatrzona ważnym podpisem zaufanym, który na skutek wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi nie został również uzupełniony. Otóż, w ocenie Sądu, w skardze o wznowienie nie odnotowano istotnej okoliczności prawnej, tj. że nie można żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała (art. 271 pkt 2 zdanie drugie p.p.s.a). W literaturze przedmiotu przyjmuje się powszechnie, że ten fragment przepisu ("...jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała...") w wypadku orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oznacza, że strona mogła w toku postępowania, przez złożenie zwykłego środka odwoławczego, usunąć istniejącą wadliwość postępowania (B. Dauter i inni, Komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uwagi do art. 271 P.p.s.a., wyd. II, Lex 2021, a także przywołany tam komentarz do art. 401 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Uważa się bowiem, że ta konkretna, nieważnościowa przesłanka wznowienia (tj. niemożność działania) ma charakter subsydiarny. Uznając, że ustanie niemożności działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 zdanie drugie in principio K.p.c. (tożsamą treść ma art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) ma wyrażać założenie, że skarga jest niedopuszczalna, jeżeli strona mogła się powołać się na pozbawienie jej możności działania wcześniej, czyli w prawomocnie zakończonym postępowaniu, w tym w środku zaskarżenia od orzeczenia, które zapadło w warunkach pozbawienia jej możności działania, należy stwierdzić, że przepis ten w odniesieniu do tej podstawy wznowienia przesądza o subsydiarnym charakterze opartej na niej skargi. Innymi słowy - skargę wyklucza tu okoliczność, że strona mogła powołać się na pozbawienie jej możności działania przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Jeżeli tego nie uczyniła, to nie może wnieść skargi, w której chciałaby jeszcze podnosić kwestię pozbawienia jej możności działania (Tadeusz Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom III. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, komentarz do art. 401 K.p.c, a także powołana tam dalsza literatura z zakresu postępowania cywilnego). W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 92/25 postanowienie o odrzuceniu skargi doręczono skarżącemu w dniu 3 kwietnia 2025 r. Skarżący był zatem uprawniony do wniesienia zażalenia, od tego postanowienia, w którym mógł podnieść wszystkie te zarzuty, które podniósł w skardze o wznowienie postępowania sądowego. Zażalenie nie zostało jednak wniesione, wskutek czego postanowienie z dnia 17 marca 2025 r. stało się prawomocne z dniem 11 kwietnia 2025 r. A już następnego dnia, tj. 12 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł nadzwyczajny środek zaskarżenia – skargę o wznowienie postępowania powołując się na przesłankę z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie może skutecznie powoływać się na pozbawienie możności działania w postępowaniu sądowym, w sytuacji kiedy niemożność działania ustała w związku z uprawnieniem do wniesienia zażalenia, z którego to uprawnienia skarżący jednak nie skorzystał. Pozostaje do rozważenia, jakie procesowe znaczenie ma ustawowe sformułowanie "Nie można jednak żądać wznowienia...", zawarte w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (tak samo z art. 401 pkt 2 K.p.c.). Otóż i w tym zakresie doktryna wyjaśnia (vide przywołany wyżej Komentarz T. Erecińskiego do art. 401 K.p.c.), że o ile strona mogła przed uprawomocnieniem się orzeczenia podnieść kwestię jej wcześniejszego pozbawienia możności działania, to skarga o wznowienie podlega odrzuceniu. Wymaganie, aby strona wcześniej, w zwykłym środku odwoławczym, nie mogła podnieść pozbawienia jej możności działania, nie stanowi bowiem elementu samej podstawy wznowienia, lecz odnosi się do dopuszczalności skargi opartej na tej podstawie. Z tego względu, w ocenie Sądu, skoro przed uprawomocnieniem się postanowienia z dnia 17 marca 2025 r. zarzucana niemożność działania skarżącego ustała, czyli skoro skarżący mógł w zażaleniu podnieść te same zarzuty, jakie poodnosi obecnie, to skarga o wznowienie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarga o wznowienie nie mogła bowiem zostać odrzucona na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., gdyż w tych ramach prawnych, tj. w ramach wstępnego badania skargi o wznowienie na posiedzeniu niejawnym, ocenie sądu podlega tylko dochowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie oraz oparcie tej skargi na odpowiedniej podstawie wznowienia. Te formalne wymogi w niniejszej sprawie zostały spełnione, toteż Sąd zobowiązany był do wyznaczenia rozprawy (art. 280 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.). Nie wykluczało to jednak odrzucenia skargi o wznowienie na podstawie 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 276 p.p.s.a., skoro, jak wyżej Sąd wyjaśnił, zasada subsydiarności skargi o wznowienie opartej na podstawie nieważności wyklucza jej wniesienie w sytuacji, gdy przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. Subsydiarność skargi o wznowienie oznacza, że strona nie może wybierać między wniesieniem zwyczajnego środka zaskarżenia przed uprawomocnieniem się orzeczenia z powołaniem na daną przyczynę nieważności, a odczekaniem do uprawomocnienia się orzeczenia i oparciem na tej przyczynie skargi o wznowienie. Z powyższych względów skarga o wznowienie, na podstawie art. 281 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu, zaś forum procesowym tego odrzucenia stała się rozprawa.