II SA/Wa 606/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Bronisław Szydło (spr.) Protokolant Marek Kozłowski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 05 lipca 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), którą stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] lutego 1985 r. nr [...], wydanej przez Dowódcę Garnizonu T. o przydziale [...] E. K. osobowej kwatery stałej położonej w T. przy ul. [...]. W uzasadnieniu podał, że [...] E. K. imiennym nakazem nr [...] otrzymał przydział osobnej kwatery stałej położonej w W. przy ul. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1977 r. przyznał E. K. dodatkową ulgę w formie bezzwrotnej pożyczki na kupno kwatery przy ul. [...], na warunkach określonych uchwałą nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973 r. w sprawie pomocy państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (MP nr 32, poz. 193) oraz zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 72 z dnia 10 sierpnia 1973 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania pomocy z funduszu mieszkaniowego na budownictwo mieszkaniowe (Dz. Rozkazów nr 21, poz. 104 oraz nr 13, poz. 83 z 1975 r.). Zgodnie z pkt. 6 powołanej decyzji nr [...] (dotyczącej przyznania dotacji - pożyczki na kupno kwatery przy ul. [...]), w przypadku otrzymania nowej kwatery stałej - stosownie do postanowień art. 27 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych - E. K. był zobowiązany zwrócić udzieloną pomoc finansową. Aktem materialnym nr [...] z dnia [...] marca 1977 r. wraz z żoną H. wykupił kwaterę przy ul. [...] . Wyrokiem z dnia [...] maja 1978 r. Sąd Rejonowy [...] rozwiązał przez rozwód związek małżeński H. i E. K. nakazując eksmisję E. K. z lokalu mieszkalnego w W. przy ul. [...] z dniem [...] maja 1980 r. Z dniem [...] czerwca 1979 r. E. K. został przeniesiony do pełnienia służby z garnizonu W. do garnizonu W., gdzie przydzielono mu osobną kwaterę stałą przy ul. [...]. W grudniu 1980 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy [...]. [...] listopada 1981 r. złożył raport o przydzielenie mu stałej kwatery w Garnizonie T. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1985 r. Dowódca Garnizonu T. przydzielił E. K. osobną kwaterę stałą w T. przy ul. [...], z tym że zajmowaną kwaterę w W. przy ul. [...] E. K. zwolnił w dniu [...] maja 1985 r. W ocenie organu, powołana decyzja Dowódcy Garnizonu w T. została wydana z rażącym naruszeniem art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dziennik Rozkazów nr 12, poz. 64 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Przepis ten stanowił, że żołnierzowi, który skorzystał z pomocy finansowej na wykupienie stałej kwatery i został przeniesiony do innej miejscowości, przydziela się osobną kwaterę stałą tylko na czas pełnienia służby w tej miejscowości, chyba że zwróci udzieloną mu pomoc finansową. W sprawie jest bezspornym, że E. K. nie zwrócił udzielonej mu pomocy finansowej na wykupienie kwatery stałej w W. przy ul. [...]. Z tych więc względów - z urzędu - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzono nieważność decyzji Dowódcy Garnizonu w T. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, zarzucając, że nie był nigdy wzywany do zwrotu pomocy finansowej, jaką otrzymał na wykupienie mieszkanie w W. przy ul. [...]. Zarzucił także, że organy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie ustaliły należycie stanu faktycznego. Mianowicie pominęły zupełnie fakt, że skarżący wymeldował się z kwatery przy ul. [...] w T. i od wielu miesięcy tam nie mieszka. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracji. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę [...] E. K. pod tym kątem, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w skardze powołanych, do czego Sąd jest uprawniony postanowieniami art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Przepis ten stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zastrzeżeniami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa - rażącego naruszenia prawa. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z 6 lutego 1995 r. sygn. akt II SA 1531/94). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie decyduje ani oczywistość naruszenia prawa, ani charakter przepisu jaki został naruszony, ani też tylko racje ekonomiczne lub gospodarcze, jeżeli jedna z tych okoliczności stanowić miałaby wyłączną przesłankę, przemawiającą za nieważnością decyzji administracyjnej (wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt III ARN 15/94). Rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wreszcie w orzecznictwie wyrażono także pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Sąd całkowicie podziela te poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowym Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i doktrynie. Dlatego Sąd w rozpatrywanej sprawie nie podzielił słuszności stanowiska organu o stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa przez Dowódcę Garnizonu w T. przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lutego 1985 r. nr [...] o przydziale skarżącemu kwatery stałej w budynku nr [...] przy ul. [...] w T. Wprawdzie skarżący otrzymał pomoc finansową na wykupienie mieszkania w W. przy ul. [...], mieszkanie to wykupił wraz z ówczesną żoną H., jednak z mieszkania tego został eksmitowany na podstawie wyroku orzekającego rozwód. Mieszkanie to sąd przyznał jego byłej małżonce H. Ten fakt ówczesne władze wojskowe akceptowały, został przeniesiony do pełnienia dalszej służby w jednostce w W. i tam przydzielono mu kwaterę stałą, bez żądania zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Mieszkał tam po przejściu na emeryturę (w 1980 roku). Dowódca Garnizonu T. przyznał skarżącemu decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1985 r. kwaterę stałą w T. przy ul. [...], uwzględniając fakt posiadania przez niego kwatery stałej w W. i od zwolnienia tej kwatery uzależniał przyznanie kwatery stałej w T. Należy również uwzględnić, że na żądanie Dowódcy Garnizonu T., druga żona skarżącego A. J. oddała do jego dyspozycji swoje uprzednio zajmowane mieszkanie w B. przy ul. [...]. Z tych więc względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.