II SA/Wa 607/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-28
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Obrony Narodowej odmowna w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję była zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej odmowna w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej była zgodna z prawem. Zwolnienie nastąpiło na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż skarżący nie został wyznaczony na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Sąd nie badał przyczyn niewyznaczenia, gdyż nie przysługuje skarga na takie decyzje, a ewentualne nieprawidłowości w opiniowaniu służbowym nie miały wpływu na legalność rozkazu.Stan faktyczny
Skarżący T. N. był żołnierzem zawodowym pełniącym służbę na stanowisku służbowym z okresem kadencji do 30 września 2010 r. Nie został wyznaczony na kolejną kadencję, w związku z czym Dyrektor Departamentu Kadr wydał rozkaz personalny o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2011 r. Skarżący kwestionował legalność rozkazu, zarzucając wadliwość procedury opiniowania służbowego i domagał się stwierdzenia nieważności rozkazu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska Ewa Marcinkowska Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Minister Obrony Narodowej, utrzymał w mocy swój rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2011 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
T. N. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...] z okresem kadencji od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. Rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] , T. N. przedłużono okres kadencji do dnia 30 września 2010 r.
Organ podał, że jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w dniu 7 maja 2010 r. oficerowi doręczono kopię opinii służbowej sporządzonej za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 7 maja 2010 r. W wyniku opiniowania służbowego oficer uzyskał ogólną ocenę dobrą.
Następnie w dniu 5 sierpnia 2010 r. Dyrektor [...] zapoznał T. N. z indywidualną prognozą przebiegu służby, ustaloną w dniu [...] lipca 2010 r. przez Dyrektora Departamentu Kadr, w której określono prognozę bliższą "zwolnienie z zawodowej służby wojskowej". Zapoznanie oficera z wymienioną prognozą odbyło się drogą telefoniczną, w obecności dwóch świadków, z uwagi na przebywanie T. N. na "ciągłym zwolnieniu lekarskim". Powyższą czynność potwierdzono notatką służbową datowaną na dzień 5 sierpnia 2010 r.
Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] , Dyrektor Departamentu Kadr, zwolnił T. N. z dniem 31 marca 2011 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Ponadto, rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] T. N. został z dniem 1 października 2010 r. przeniesiony do dyspozycji do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2010 r. przesłano oficerowi listem poleconym, za zwrotnym poświadczeniem odbioru, na adres zamieszkania oficera. Przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 20 września 2010 r. z pieczęcią na kopercie: "zwrot nie podjęto w terminie" oraz stemplem pocztowym z datą "11 września 2010 r.". Organ uznał, że doręczenie oficerowi rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] sierpnia 2010 r., nastąpiło w dniu 8 września 2010 r., w trybie przepisów art. 44 kpa.
T. N. nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania od wymienionego rozkazu personalnego, przez co stał się on ostateczny z dniem 22 września 2010 r.
W dniu 19 października 2010 r. T. N. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] sierpnia 2010 r.
W uzasadnieniu wniosku podniósł m.in., że w 2010 r. był faktycznie opiniowany dwukrotnie. Do wniosku dołączył kopię opinii służbowej za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 16 kwietnia 2010 r., sporządzonej w dniu [...] kwietnia 2010 r., w której wystawiono mu ocenę ogólną dostateczną. Wskazał przy tym, że od opinii tej wniósł odwołanie, któremu nie nadano stosownego biegu, lecz sporządzono nową opinię służbową za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 7 maja 2010 r., w której wystawiono oficerowi ogólną ocenę dobrą. Zarzucił ponadto, że został zapoznany z kartą opisu zajmowanego stanowiska służbowego oraz otrzymał zakres obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym dopiero "po pierwszym opiniowaniu, które zakończyło się w kwietniu 2010 r.", jak również, że "obie procedury opiniowania" są nieważne, gdyż w toku ich realizacji winny zostać zastosowane przepisy innego rozporządzenia wykonawczego.
Reasumując T. N. zarzucił, że został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie nieistniejących "aktów władczych i ocen".
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa, Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] sierpnia 2010 r., w sprawie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2011 r., wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
T. N. złożył wniosek do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, że niedopuszczalne było zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy przeprowadzone w stosunku do niego postępowanie opiniodawcze było wadliwe.
Minister Obrony Narodowej ponownie rozpoznając sprawę przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że z kasacyjnego charakteru decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej wynika, iż ewentualne uchybienia proceduralne poprzedzające wydanie decyzji administracyjnej pozostają poza zakresem orzekania w sprawie nieważności decyzji. Badanie formalnej prawidłowości procesu opiniowania służbowego zainteresowanego leży zatem poza zakresem niniejszego postępowania. Podkreślił ponadto, że przesłanką zwolnienia T. N. z zawodowej służby wojskowej nie była otrzymana ogólna ocena w opinii służbowej oraz, że opiniowanie służbowe nie miało związku z rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., stwierdzenia nieważności którego domaga się zainteresowany.
Organ wskazał, że podstawę prawną zaskarżonego rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., stanowił art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Organ podał, że bezspornym było, że T. N. nie został wyznaczony na stanowisko służbowe na kolejną kadencję i dlatego w tej sytuacji właściwy organ wojskowy skorzystał z prawa przysługującego mu na mocy art. 112 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy pragmatycznej i zwolnił oficera z zawodowej służby wojskowej w terminie wynikającym z art. 112 ust. 2 tej samej ustawy.
Podkreślił, że prawo podjęcia decyzji o niewyznaczeniu żołnierza zawodowego na kolejną kadencję wynika bezpośrednio z art. 35 ust. 1 wymienionej z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., mając na uwadze fakultatywny charakter zwolnienia żołnierza zawodowego wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, wskazano na interes społeczny (potrzeby Sił Zbrojnych) przemawiający za przyjętym rozstrzygnięciem. Oznacza to zatem, zdaniem organu, że rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem brak jest podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego, w drodze stwierdzenia nieważności.
Rozkaz ten stał się przedmiotem skargi wniesionej przez T. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jej uchylenie zarzucił decyzji:
1. naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną wykładnię i zastosowanie - w zbiegu z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 90, poz. 593 z 2010 r. z późn. zm.) - ustawy pragmatycznej,
2. naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej, poprzez pominięcie zapisów tej normy prawnej (mającej znaczenie dla innego procesu administracyjnego) w kontekście wniosków o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Nr [...] zwalniającego skarżącego ze służby wojskowej,
3. brak odniesienia się w niniejszym postępowaniu do faktu podwójnego opiniowania i poprzednio w procesie zwolnienia ze służby bezpodstawnie, iż wtórne opiniowanie jest opiniowaniem przeprowadzonym zgodnie z przepisami pragmatyki służbowej jak też rozporządzenia wykonawczego, tj. (Dz. U. Nr 94, poz. 601 z 2008r.), nieustalenie w sposób ostateczny, czy procedura opiniowania wskutek oczywistych naruszeń prawa została zakończona,
4. naruszenie art. 111 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zbiegu z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W skardze wniósł również o wstrzymanie wykonania rozkazu Nr [...] zwalniającego go ze służby, oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów z opiniowań służbowych (dwóch).
W uzasadnieniu skargi T. N. wskazał, że w jego sprawie przed zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej dokonano dwóch procesów opiniowania służbowego, które w ten sposób obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa, a to oznacza, że uprawniony jest wniosek o rażącym naruszeniu prawa przez rozkaz Nr [...] . Powołując art. 26 ust. 4 ustawy pragmatycznej wskazał, że opinia służbowa ma na celu ocenę wykonywania przez żołnierza zawodowego obowiązków służbowych i stanowi postawę do określenia dalszego przebiegu jego służby. W opinii służbowej przełożony ocenia wywiązywanie się żołnierza zawodowego z poszczególnych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oraz jego cechy osobowe. Skarżący wskazał, że skoro właściwy przełożony nie dokonał procedury opiniowania służbowego w sposób właściwy, to nie można było prognozować dalszego przebiegu służby żołnierza. W efekcie rozkaz personalny Nr 1029/Kadr pkt 1 jest obarczony wadą rażącego naruszenia prawa.
Wskazał ponadto, że doszło do naruszenia art. 26 ust. 1 i 4 ustawy pragmatycznej wobec prowadzenia w sposób wadliwy dwóch postępowań na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Oznacza to, że postępowanie opiniodawcze skarżącego jest wadliwe i nieważne. Ponadto jeśli prognoza dalszej służby została wystawiona "wirtualnie" i stała się podstawą zwolnienia ze służby, to rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. jest obarczony wadą nieważności. Skarżący zarzucił ponadto, że organ nie odniósł się do faktu podwójnego opiniowania skarżącego przed zwolnieniem ze służby, w sytuacji gdy podwójne procedury naruszają przepisy prawa.
T. N. zarzucił też organowi, że rozkaz personalny Nr [...] , wydany został na podstawie niezakończonego procesu opiniowania, co oznacza, że jest on rażąco wadliwy.
Podał też, że jego interes osobisty został poważnie naruszony przez wadliwe działanie przełożonego, bowiem stracił pracę, co przy dzisiejszym rynku pracy ma negatywne znaczenie.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została przesłanka zawarta w art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej, stanowiąca warunek sine qua non, uzasadniająca zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, zatem zwolnienie to nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 kpa jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 157 Kpa).
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Pozytywna decyzja organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby tylko zapaść w sytuacji, kiedy organ by stwierdził, że rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie zwolnienia T. N. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2011 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję została podjęta w okolicznościach określonych w przepisach art. 156 § 1 kpa.
Podkreślić należy, że działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego.
Rażące naruszenie prawa, na które w swym wniosku o stwierdzenie nieważności powoływał się T.N., w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r. V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r. III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. III ARN 22/95).
Dokonując konkluzji powyższych wywodów należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Na gruncie niniejszej sprawy nie można jednak mówić o istnieniu tego rodzaju podstaw.
Dodatkowo podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazać trzeba, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji nadzorczej Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2011 r. wskutek niewyznaczenia go na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Materialnoprawną podstawę decyzji, o której stwierdzenie nieważności wnosił skarżący stanowi przepis art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
W rozpoznawanej sprawie zaistniał stan faktyczny odpowiadający powyższej normie prawnej.
Wskazać bowiem należy, że T. N. pełnił zawodową służbę wojskową ostatnio na stanowisku służbowym [...] z okresem kadencji od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. Rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., przedłużono mu okres kadencji do dnia 30 września 2010 r., po tej zaś dacie skarżący nie został wyznaczony na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Oznacza to zatem, że w tych okolicznościach organ był uprawniony do zastosowania art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy pragmatycznej i zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Sąd administracyjny, oceniając prawidłowość zastosowania art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie jest zobowiązany do badania, czy organy wojskowe wykazały przyczyny niewyznaczenia żołnierza na dotąd zajmowane, czy też inne wolne w tym czasie stanowiska służbowe. Takiego wymogu nie nakładają bowiem na organ przepisy prawa.
Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy pragmatycznej w sprawach m.in. wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd nie jest zatem uprawniony do badania dlaczego nie doszło do wyznaczenia na określone stanowisko służbowe. Obsada stanowisk wojskowych leży zawsze w gestii organów wojskowych, które uprawnione są do wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe, przy uwzględnieniu m. in. potrzeb Sił Zbrojnych.
Dodatkowo zauważyć należy, że dopuszczalność wyłączenia kontroli sądowej w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe przyjął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 czerwca 1998 r. (K 28/97), nie dopatrując się w takiej regulacji niezgodności z Konstytucją.
Konstrukcja przepisu art. 112 ust. 1 ustawy pragmatycznej wskazuje, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, przy czym ustawodawca określił, w jakich warunkach może dojść do jego zastosowania. Co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd w takich sprawach bada jedynie, czy decyzja nie nosi cech dowolności.
Organ w uzasadnieniu rozkazu personalnego, zwalniającego skarżącego ze służby wskazał, że Dyrektor Departamentu Kadr MON w dniu [...] lipca 2010 r. w ramach opiniowania służbowego oficera określił w indywidualnej prognozie przebiegu służby zwolnienie oficera z zawodowej służby wojskowej, a także powołał się na trwający w Siłach Zbrojnych proces zmian organizacyjno-etatowych, powodujących m.in. zmniejszenie ilości stanowisk służbowych przeznaczonych dla oficerów. Tak więc okoliczność, że art. 112 ustawy pragmatycznej określa fakultatywne przesłanki zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie oznacza niewłaściwego zastosowania przepisu art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy do sytuacji skarżącego, skoro z jednej strony sytuacja ta mieściła się w granicach ustawowej przesłanki niewyznaczenia na kolejne stanowisko, a z drugiej strony organ decyzyjny wskazał kryteria, jakimi się kierował, z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych RP, orzekając o zwolnieniu skarżącego ze służby.
Ponadto wskazać należy, że przepis art. 112 ust. 1 pkt 3 winien być odczytywany przy uwzględnieniu rozwiązań systemowych przyjętych w ustawie pragmatycznej. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 tej ustawy pełnienie służby na określonym stanowisku jest uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym zaś, czy istnieje potrzeba wyznaczenia konkretnej osoby na dane stanowisko służbowe decyduje właściwy organ wojskowy, a nie żołnierz.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – organ wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a wydane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.
Jest bowiem faktem powszechnie znanym, że w Siłach Zbrojnych dokonywano w ostatnich latach szeregu przedsięwzięć natury organizacyjno – etatowej, wynikających m. in. z modernizacji Sił Zbrojnych, które to zamierzenia polegały przede wszystkim na rozformowaniu lub przeformowaniu szeregu związków taktycznych, oddziałów i dowództw różnego szczebla. W rezultacie rzeczonych zmian uległa znacznemu zmniejszeniu i likwidacji liczba stanowisk służbowych, szczególnie w korpusie oficerów starszych (o stopniu etatowym pułkownika, podpułkownika, majora).
W zaistniałych okolicznościach na akceptację zasługują zatem motywy uzasadniające zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Właściwe organy wojskowe decydując o obsadzie poszczególnych stanowisk w korpusie oficerskim muszą mieć na względzie istniejące potrzeby Sił Zbrojnych. Potrzeby te w sposób bezpośredni przekładają się na prowadzoną politykę kadrową i przyszłą strukturę zatrudnienia, zaś Sąd nie ma możliwości kontroli działalności organu w tym zakresie.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji w niniejszej sprawie stosując przepis art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej nie dopuściły się naruszenia prawa.
Jak zwrócono uwagę powyżej, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych. I właśnie ten warunek w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony.
Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego, wskazujących na nieprawidłowe postępowanie organów wojskowych w trakcie opiniowania skarżącego to stwierdzić należy, że podstawą zwolnienia skarżącego ze służby nie było otrzymanie przez niego takiej czy innej oceny w opinii służbowej, a niewyznaczenie go na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Tak więc nawet nieprawidłowości występujące w procesie opiniowania skarżącego nie miały wpływu na ocenę badanego, w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności, rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Reasumując, w ocenie Sądu, rozstrzygając w sprawie niniejszej organ nie naruszył przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
W sprawie nie doszło również do takiego naruszenia przepisów procesowych, które obligowałyby Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla decyzję jedynie wówczas, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło