II SA/Wa 608/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-28

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być rozpatrywany na podstawie przepisów dotyczących prawa pomocy, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wykazania takiej sytuacji materialnej, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinno zostać przyznane.
Stan faktyczny
A. T. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku jej dzieciom. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną (bezrobotna, ośmioro dzieci, niskie dochody). Sąd rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. T. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. T. przedstawicielki ustawowej małoletnich dzieci: A. T., S. T., A. T., M. K., M. K., A. K., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać A. T. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. A. T. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania jej dzieciom świadczenia w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wypełniony formularz urzędowy został złożony przez skarżącą w terminie wskazanym przez Sąd. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą niepracującą i ma na wychowaniu ośmioro dzieci w tym siedmioro małoletnich. Podniosła też, że sytuacja materialna rodziny jest trudna, gdyż źródłem utrzymania rodziny są świadczenia z pomocy społecznej i zasiłki rodzinne oraz świadczenie stypendialne, w łącznej wysokości 2050,80 zł. Wskazała też, że oprócz mieszkania o powierzchni 60 m2 nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na A. T. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi A. T. jest odmowa przyznania jej dzieciom przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty rodzinnej w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, dotyczącym zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna – skarżąca jest bezrobotna, podobnie jak najstarszy syn P. a pozostałe dzieci (siedmioro) są jeszcze małoletnie. W tej sytuacji źródłem utrzymania rodziny są świadczenia rodzinne oraz pomoc z ośrodka pomocy społecznej. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło