II SA/Wa 608/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-25

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od tych kosztów i czy można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Skoro strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od tych kosztów jest zbędne i podlega umorzeniu. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia, a prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. W celu wniesienia skargi kasacyjnej wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano Z. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać Z. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2016 r. oddalił skargę Z. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie orzeczenia. We wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem, który jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz z córką, która wychowuje samotnie dziecko i pozostaje bez pracy. Podniosła, że na dochód gospodarstwa domowego składa się jej renta w wysokości 756 zł. Nadto oświadczyła, że oprócz domu o wielkości 70 m2 wraz z działką o powierzchni 68 arów, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania strona zaliczyła opłaty za wodę, energię elektryczną i wywóz śmieci - około 200 zł miesięcznie, koszty zakupu lekarstw - 350 zł miesięcznie, koszty zakupu opału - około 3.000 zł rocznie, ubezpieczenie domu - około 400 zł rocznie, podatek od nieruchomości - około 120 zł na kwartał. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro zatem strona w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć, zgodnie z art. 249a powołanej ustawy. Natomiast przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych - art. 262 cytowanej ustawy. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżąca otrzymuje rentę rodzinną po mężu w wysokości 756 zł, syn jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, córka również pozostaje bez pracy i ma na utrzymaniu dziecko w wieku szkolnym. W konsekwencji należy stwierdzić, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło