II SA/Wa 61/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-20

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po odrzuceniu skargi przez WSA, powinien być oceniany w świetle przesłanek z art. 246 § 1 PPSA, jeśli przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po odrzuceniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, powinien być oceniany w świetle przesłanek z art. 246 § 1 PPSA, jeśli przysługuje stronie prawo wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Instytucja prawa pomocy ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu, a zatem strona nie może być pozbawiona możliwości poddania kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienia WSA o odrzuceniu skargi.
Stan faktyczny
M. D. złożyła skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako wniesioną po terminie i odmówił przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną. Po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, M. D. ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (bezrobocie, brak dochodów, samodzielne gospodarstwo domowe).
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: przyznać M. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. M. D., po doręczeniu jej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2009 r., którym Sąd odrzucił wniesioną przez nią skargę, w dniu 15 maja 2009 r., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. U uzasadnieniu wniosku podała, że aktualnie jest osobą bezrobotną i nie ma żadnych źródeł dochodu. Wskazała też, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie M. D. wraz ze skargą na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z uwagi na trudną sytuację majątkową. Wniosek ten uzupełniła pismem z dnia 10 marca 2009 r. Postanowieniem z dnia 30 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, z uwagi na treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), który stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd stwierdził bowiem, że skarga została wniesiona niezgodnie z pouczeniem i przekazano ją Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji po upływie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Z tego względu Sąd, postanowieniem z dnia 30 marca 2009 r., odrzucił wniesioną po upływie terminu skargę, jako bezzasadną. Po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie sprawy należy stwierdzić, że złożony wniosek winien podlegać ocenie w świetle przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 powołanej ustawy, z uwagi na przysługujące stronie prawo wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę - art. 173 ustawy i wyłączną kompetencję Naczelnego Sądu Administracyjnego do oceny jej zasadności (por. postanowienie NSA z 8 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 201/06). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Aby więc skarżąca nie została pozbawiona możliwości poddania kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2009 r., w przedmiocie odrzucenia skargi, należało zbadać, czy złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z akt sądowych wynika, że aktualnie sytuacja materialna skarżącej jest trudna. Obecnie pozostaje ona bez pracy, nie ma też żadnych innych źródeł dochodu, a ponadto grozi jej eksmisja z zajmowanego mieszkania. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło