II SA/Wa 610/24

WyrokWSA w Warszawie2024-10-23

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Łukasz Krzycki, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała schorzenie skarżącego do kategorii B (zdolny do służby z ograniczeniem) zamiast do kategorii C (niezdolny do służby), uwzględniając przepisy dotyczące zaburzeń nerwicowych i skuteczności psychoterapii?
Ratio decidendi
Centralna Komisja Lekarska naruszyła przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie swojej decyzji i brak wyczerpującego zebrania oraz oceny materiału dowodowego. Organ nie wykazał, dlaczego schorzenie skarżącego zostało zakwalifikowane do § 86 pkt 2 rozporządzenia z 11 października 2018 r. (zaburzenia rokujące poprawę), a nie do § 86 pkt 3 (zaburzenia utrwalone), mimo przedstawienia przez skarżącego dowodów na nieskuteczność rocznej psychoterapii. Uzasadnienie orzeczenia nie spełniało wymogów art. 107 § 3 k.p.a., co uniemożliwiło kontrolę sądową.
Stan faktyczny
Skarżący L.T. został skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej (RKL) w celu oceny zdolności do służby w Policji. RKL rozpoznała u niego m.in. nerwicę upośledzającą sprawność ustroju rokującą poprawę i zaliczyła go do kategorii B (zdolny do służby z ograniczeniem). Centralna Komisja Lekarska (CKL) utrzymała to orzeczenie w mocy, uznając, że psychoterapia skarżącego była skuteczna. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną kwalifikację schorzenia, naruszenie przepisów postępowania i brak wyczerpującego zebrania dowodów, w tym nieuwzględnienie nieskuteczności psychoterapii.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi L.T. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby w Policji 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącego L.T. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej "CKL") orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej "RKL") z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby w Policji. Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA skierował L. T. (dalej "skarżący"), do RKL celem uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. RKL orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] rozpoznała u skarżącego następujące schorzenia (część A pkt 11 orzeczenia): 1. Nerwica upośledzająca sprawność ustroju rokująca poprawę - § 86 pkt 2 rubryka 5 kat. B, 2. Dyskopatia L4/L5 z objawami lewostronnej rwy kulszowej leczone mikrodiscektomią prawostronną (04.2021r) - § 63 pkt 2 rubryka 5 kat. B, 3. Nadciśnienie tętnicze - § 51 pkt 1 rubryka 5 kat. A, 4. Nadwaga (BMI28) - § 1 pkt 3 rubryka 5 kat. A, 5. Blizna pooperacyjna twarzy - § 3 pkt 1 rubryka 5 kat. A, 6. Przebyta borelioza - bez §. W części A pkt 12 orzeczenia "Kategoria zdolności do służby lub pracy" wskazano: "Kategoria B Zdolny do służby w Policji z ograniczeniem od [...].06.2023 r." RKL podała również, że zdolność do służby określono na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 poz. 2035). W części A pkt 13 orzeczenia "Związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby" wskazano "nie dotyczy". W częściach A1, B, C, D oraz E również odnotowano "nie dotyczy". W uzasadnieniu orzeczenia (część F) RKL wyjaśniła, że na podstawie opinii lekarza psychiatry oraz uwzględniając dokumentację z leczenia stwierdzono, że nerwica upośledza zdolność skarżącego do służby w Policji, jednak ze względu na brak pełnego profilu leczenia (aktualnej psychoterapii) nie można ocenić zaawansowania i utrwalenia zmian chorobowych, a tym samym orzec inwalidztwa. W związku z tym zaliczono orzekanego do kategorii zdrowia B - zdolny do służby w Policji z ograniczeniem od 28 czerwca 2023 r. Od orzeczenia tego skarżący wniósł odwołanie. Skarżący podniósł, że nie zgadza się ze stwierdzeniem RKL wskazującym, iż nie przedstawił zaświadczenia o aktualnej psychoterapii. Wyjaśnił, że przedstawił dwa takie zaświadczenie. Wskazał, że do odwołania ponownie dołącza te zaświadczenia. CKL wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W podstawie prawnej CKL podała art. 47 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 - z późn. zm.). W uzasadnieniu CKL wskazała, że zapoznała się z odwołaniem oraz zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą. CKL wyjaśniła, że po wnikliwej analizie dokumentacji, w szczególności dokumentacji z leczenia psychiatrycznego, potwierdza, że skarżący korzysta z porad psychiatrycznych dwa razy w roku, przyjmuje Pramolan jedna tabletkę dziennie. CKL podniosła ponadto, że dane z zaświadczeń z odbytych wizyt nie wskazują na nasilone objawy nerwicy: "Stan psychiczny: poziom funkcjonowania bez istotnych zmian, nastrój i napęd zmienny uwarunkowany sytuacyjnie, okresowy niepokój, zaburzenia snu." Dalej CKL wskazała: "Fakt odbytej psychoterapii w okresie od maja 2022 r. do maja 2023 r. w kontekście leczenia w PZP - analiza danych z przeprowadzonych wizyt wskazuje na skuteczność stosowanego leczenia." CKL wyjaśniła, że uwzględniając powyższe nie znalazła podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wskazał, że zaskarża przedmiotowe orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw we-wewnętrznych (Dz. U. Z 2024 r. poz. 310), dalej jako "u.k.l." w zw. z § 86 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r. Poz. 2392), dalej jako "rozporządzenie z 11 października 2018 r.", poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zaliczeniu skarżącego do kategorii B, tj. uznania, że jest on zdolny do służby w Policji z ograniczeniem, co wynikało z nieprawidłowego zakwalifikowania jego schorzenia w oparciu o § 86 pkt 2 załącznika do ww. rozporządzenia z 11 października 2018 r. jako "zaburzenia nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę", pomimo że zostały spełnione warunki do zastosowania § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z 11 października 2018 r., określone w szczegółowych objaśnieniach i zalecanych czynnościach do tego przepisu i potwierdzone dokumentacją medyczną, a w szczególności zaświadczeniem o psychoterapii z dnia 15 czerwca 2023 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 4 u.k.l. poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i prawidłowej oceny tego materiału, tj. poprzez brak osobistego zbadania skarżącego przez lekarza psychiatrę w celu ustalenia, czy występujące u skarżącego schorzenia czynią go niezdolnym do służby w Policji, biorąc pod uwagę jego dotychczasową niezdolność do pełnienia służby w Policji oraz poprzez lakoniczną ocenę dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącego i wyciągnięcia z nich niewłaściwych (sprzecznych z dokumentacją medyczną) wniosków, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy; 3) naruszenie art. 47 ust. 1 pkt 1 u.k.l. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l. powinien był uchylić zaskarżone orzeczenie i wydać nowe, tj. zaliczyć skarżącego do kategorii C jako trwale niezdolnego do służby w Policji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości; 2) rozważenie przez Sąd uchylenia orzeczenia organu I instancji w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby w Policji z ograniczeniem od [...] czerwca 2023 r. i przyznania kategorii B; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.: zaświadczenia wystawionego przez psychoterapeutę E. R. z dnia [...] marca 2024 r. oraz konsultacji lekarskiej z dnia [...] marca 2024 r., celem potwierdzenia złego stanu zdrowia psychicznego skarżącego powodującego trwałą niezdolność do pełnienia służby w Policji. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że nie zgadza się z lakonicznym i niespójnym uzasadnieniem faktycznym orzeczenia CKL. Zdaniem skarżącego, CKL dopuściła się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnego orzeczenia. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy wyciągnął nieprawidłowe wnioski z dokumentacji medycznej, a nawet sprzeczne z treścią tej dokumentacji. Skarżący zwrócił uwagę, że ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń wystawionych przez psychoterapeutę E. R. z dnia [...] lutego 2020 r. oraz [...] czerwca 2023 r. wynika, iż skarżący odbywał roczne indywidualne psychoterapie w nurcie integracyjnym w okresach od lutego 2019 r. do lutego 2020 r. oraz od maja 2022 r. do maja 2023 r. Zdaniem skarżącego przedłożone zaświadczenia jednoznacznie potwierdzają, że z uwagi na nadal doświadczane objawy pod postacią somatyczną oraz oporne na leczenie (a wiec nieskuteczne) inne objawy od strony nieuświadomionej w dotychczasowej pracy terapeutycznej, które znacznie upośledzają sprawność funkcjonowania biopsychospołecznego, bezwzględnym jest kontynuowanie terapii długoterminowej na poziomie pogłębionym. Pomimo zatem odbycia dwóch terapii na poziomie pogłębionym trwających po 12 miesięcy nie udało się zakończyć leczenia i koniecznym jest bezwzględne kontynuowanie leczenia psychoterapeutycznego. W ocenie skarżącego tym samym zostały spełnione przesłanki do zakwalifikowania schorzenia skarżącego zgodnie z § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z 11 października 2018 r., co zobowiązywało organy do zaliczenia skarżącego do kategorii C, tj. niezdolnego do służby w Policji. Ponadto skarżący podniósł, że organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., albowiem nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący (tylko powierzchowny) zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnął z niego sprzeczne wnioski, niemające pokrycia w dokumentacji medycznej. Skarżący zarzucił, że jeśli organ miał jakiekolwiek wątpliwości mógł przeprowadzić osobiste badanie skarżącego i zasięgnąć dodatkowej konsultacji psychiatrycznej, tym bardziej, że dotychczas skarżący był niezdolny do pełnienia służby w Policji, a jego stan zdrowia nie uległ poprawie (co potwierdza dokumentacja medyczna). Orzeczenie zapadło w trybie zaocznym bez udziału skarżącego. Jednakże organ zaniechał jakichkolwiek czynności i wbrew ustaleniom dokonanym przez organ I instancji (który uznał, że nerwica upośledza u skarżącego zdolność do pełnienia służby w Policji) przyjął, że skarżący jest zdolny do pełnienia służby w Policji z ograniczeniami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wyjaśnił, że skarżący został skierowany do RKL w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. CKL wskazała, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu kierującego w sprawie powołania danej osoby do służby lub też zwolnienia ze służby, dlatego też podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych czy też odszkodowawczych. Tego typu orzeczenia nie mają samodzielnego bytu prawnego, są poddawane kontroli przez sady powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają charakter orzeczenia wstępnego i w konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie czy związku schorzeń ze służbą nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Organ podkreślił, że o ile ustalanie chorób, uszczerbku na zdrowiu, związku ze służbą czy związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby oraz stopnia inwalidztwa należy do komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, to prawo do świadczeń, ich zakres i wysokość z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zdaniem organu brak jest zatem podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Zaskarżone orzeczenie, z uwagi na przedmiot skierowania, nie ma samodzielnego bytu. Może być jedynie poddane kontroli w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organ właściwy w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego i stanowią jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, zakresu i wysokości. Skarżącemu w kwestionowanym zakresie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego od decyzji wydanej przez organ właściwy w zakresie ustalenia prawa do świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, to jest od decyzji wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Argumentując natomiast wniosek o oddalenie skargi organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. CKL wskazała, że oparła się na wnikliwej analizie całości dokumentacji, w szczególności dokumentacji z leczenia psychiatrycznego. Organ wyjaśnił, że komisje lekarskie w zakresie zakwalifikowania osób orzekanych jako zdolnych bądź niezdolnych do służby, ustalenia stopnia inwalidztwa oraz związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Subiektywne odczucia skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na powyższe ustalenia. Do wyłącznej kompetencji komisji lekarskiej należy zarówno uznanie (zakwalifikowanie) orzekanego do określonej grupy inwalidztwa, jak i ustalenie związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W skardze skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Analogiczny wniosek złożył również organ w odpowiedzi na skargę. Uczestnik postępowania – Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA nie zażądał zaś przeprowadzenia rozprawy. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do wniosku organu o odrzucenie skargi. Sąd podziela stanowisko CKL wskazujące, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzecznictwo sądów administracyjnym jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby lub inwalidztwa ze służbą (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 s. 114, postanowienie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47). Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/9; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/1; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17). W rozpoznawanej sprawie RKL w wydanym przez siebie orzeczeniu orzekła jednak wyłącznie o zaliczeniu skarżącego do określonej kategorii zdolności do służby. Organ ten nie wypowiedział się na temat związku stwierdzonych schorzeń ze służbą, ani też na temat inwalidztwa i jego związku ze służbą. Niezależnie od celu skierowania skarżącego do RKL, biorąc pod wagę przedmiot rozstrzygnięcia RKL, a w konsekwencji i CKL, brak jest jakichkolwiek podstaw aby uznawać, że zaskarżone orzeczenie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarga jest zatem dopuszczalna. Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie CKL naruszyła przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić należy, że ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 4 u.k.l. w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy ww. ustawy jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednak w sprawach nieuregulowanych w ustawie, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 495/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzyganie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby m. in. w Policji, odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych dotyczących kwestii medycznych, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby w Policji oraz o zakwalifikowaniu do określonej kategorii tej służby. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (por. np. wyroki NSA z: 27 maja 1999 r., II SA/Łd 744/98 i 4 października 2005 r., I OSK 159/05). Oczywistym jest, że wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Jeżeli stan ten nie został wyczerpująco ustalony, to nie może przesądzać rozstrzygnięcia sprawy. Brak pełnych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy okoliczności danej sprawy odpowiadają stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnić ponadto należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności do zbadania, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo, znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie (por. np. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21, LEX nr 3308008). Organy uznały skarżącego za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem (kat. B) rozpoznając u niego m.in. nerwicę upośledzającą sprawność ustroju rokująca poprawę. To rozpoznanie organy zakwalifikowały do § 86 pkt 2 rubryka 5 załącznika do rozporządzenia z 11 października 2018 r. W paragrafie tym określono schorzenie w postaci "Zaburzenia nerwicowe upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę". Dla tego rodzaju schorzenia, w przypadku funkcjonariuszy, przewidziane jest obligatoryjne przyznanie kategorii zdolności do służby B - zdolny do służby z ograniczeniem. Powyższe rozpoznanie i jego kwalifikacja stanowi główna oś sporu w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem podnosi, że stwierdzone u niego schorzenie należało zakwalifikować do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z 11 października 2018 r., "Zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne – utrwalone", co skutkować winno przyznaniem mu kategorii zdolności do służby C - niezdolny do służby. Zdaniem Sądu kwestia przyporządkowania schorzenia skarżącego do § 86 pkt 2 budzi wątpliwości, a CKL w wydanym przez siebie orzeczeniu niedostatecznie uzasadniła brak podstaw do kwalifikacji stwierdzonego u skarżącego schorzenia do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z 11 października 2018 r. Jak słusznie bowiem podnosi skarżący w objaśnieniach do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z 11 października 2018 r. wskazano, że "Należy orzekać po 12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego wspomaganego ewentualnie farmakoterapią. Leczeniem z wyboru (podstawowym) w zaburzeniach nerwicowych jest psychoterapia. Farmakoterapia pełni jedynie funkcję wspomagającą. Wymagana dokumentacja leczenia z ośrodka prowadzącego psychoterapię" Skarżący na wezwanie organu przedstawił m.in. zaświadczenie z [...] czerwca 2023 r., w którym potwierdzono, że uczestniczył w rocznej, indywidualnej psychoterapii, w okresie maj 2022 r. – maj 2023 r. w zaświadczeniu tym wskazano również, że "Ze względu na nadal doświadczane przez pacjenta objawy pod postacią somatyczną oraz oporne na leczenie inne objawy od strony nieuświadomionej skarżącemu w dotychczasowej pracy terapeutycznej, które znacznie upośledzają sprawność funkcjonowania biopsychospołecznego bezwzględnym zaleca się terapię długoterminową na poziomie pogłębionym." Sąd z oczywistych względów nie jest uprawniony do odnoszenia się do kwestii o charakterze medycznym, niemniej jednak, zdaniem Sądu nieuprawnione jest stwierdzenie CKL wskazujące, że "Fakt odbytej psychoterapii w okresie od maja 2022 r. do maja 2023 r. w kontekście leczenia w PZP - analiza danych z przeprowadzonych wizyt wskazuje na skuteczność stosowanego leczenia." Z powyższego zaświadczenia wypływają bowiem wnioski przeciwne, a mianowicie, to, że psychoterapia, jaką odbył skarżący, była nieskuteczna. W aktach sprawy na karcie 25 znajduje się wynik badania specjalistycznego lekarza psychiatry. W wyniku tym wiele zapisów sporządzonych pismem odręcznym jest trudne, a wręcz niemożliwe do odczytania. Niemiej jednak z wyniku tego da się odczytać, że lekarz psychiatra rozpoznał u skarżącego zaburzenia nerwicowe przewlekłe. W pkt 3 tego wyniku "Czy stwierdzone schorzenia obniżają zdolność do wykonywania zatrudnienia lub czynią całkowicie niezdolnym do jakiegokolwiek zatrudnienia" lekarz odnotował "(wyraz nieczytelny) obniżają zdolność wykonywania zatrudnienia". Lekarz psychiatra nie wskazał jednak, czy stwierdzone u skarżącego zaburzenia rokują poprawę, czy też nie, co byłoby istotne z punktu widzenia zastosowania § 86 pkt 2 lub pkt 3 załącznika do rozporządzenie z 11 października 2018 r. Skarżący w odwołaniu od orzeczenia RKL podnosił m.in. kwestię zaświadczeń z psychoterapii. CKL rozpatrując odwołanie od orzeczenia RKL, winna w tej sytuacji odnieść się do zagadnienia skuteczności odbytej przez skarżącego psychoterapii oraz ocenić dowód w postaci zaświadczenia z tej psychoterapii i skonfrontować go z innymi dowodami zebranymi w sprawie. Skoro bowiem "Zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne – utrwalone" zgodnie z objaśnieniami do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z 11 października 2018 r. "Należy orzekać po 12 miesiącach nieskutecznego leczenia psychoterapeutycznego wspomaganego ewentualnie farmakoterapią. (...)", a skarżący dysponuje zaświadczeniem potwierdzającym nieskuteczność przebytej rocznej psychoterapii, to rzeczą organu było wyjaśnienie, dlaczego w tym przypadku schorzenie skarżącego zakwalifikowano do § 86 pkt 2, a nie do § 86 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z dnia 11 października 2024 r. Sąd nie dysponując wiadomościami specjalnymi, ani też nie mając możliwości przeprowadzenia dowodów w tym zakresie (art. 106 § 3 p.p.s.a.), przy lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia CKL, nie jest w stanie ocenić, czy organy prawidłowo ustaliły, że stwierdzone u skarżącego schorzenie powodowało konieczność przyznania mu kategorii "B". Stosownie do art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak z kolei stanowi art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Podkreślenia bowiem wymaga, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Stanowi również jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady pogłębiania zaufania wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd. Z opisanych wyżej względów uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wymogów tych nie spełnia. Organ przede wszystkim nie wyjaśnił przyjętej podstawy prawnej wydanego orzeczenia, a ponadto nie odniósł się w przejrzysty sposób do przedstawionych w odwołaniu argumentów. Powyższe okoliczności wskazują również, że w sprawie doszło także do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Pierwsze dwa powołane przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd jest oczywiście świadomy, że wiele aspektów rozpoznania czy kwalifikacji, dla doświadczonych lekarzy zasiadających w komisjach jawi się jako oczywiste. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że orzeczenia dotyczą osób, nieposiadających najczęściej tak rozległej wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego. Uzasadnienia orzeczeń winny więc uwzględniać tę okoliczność i być sporządzane w taki sposób, aby nie tylko wyjaśniać rozstrzygnięcie, ale też przekonać do jego prawidłowości osobę, której dotyczy. W tej sytuacji zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego, albowiem stwierdzone przez Sąd uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien uwzględnić powyższe wskazania poczynione przez Sąd i w sposób wyczerpujący ustalić, czy stwierdzone u skarżącego schorzenie powoduje jego niezdolność do służby. Ponadto ponownie wydane orzeczenia organ szczegółowo uzasadni, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na wysokość zasądzonych kosztów składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło