II SA/Wa 611/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-13

Skład orzekający: Referendarz sądowy Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia o zwrocie wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego podlega oddaleniu, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach ze stosunków służbowych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie podlega oddaleniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. d) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych dla stron skarżących działania lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Postanowienie dotyczące równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego policjanta mieści się w tej kategorii. W związku z tym, zwolnienie ma charakter ustawowy i nastąpiło z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, co czyni wniosek o jego przyznanie zbędnym. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i żony.
Stan faktyczny
L. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji dotyczące zwrotu wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Skarżący wykazał miesięczny dochód w wysokości 2553,22 zł netto, brak innego majątku oraz chorobę uniemożliwiającą podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Sąd rozpoznał wniosek w dwóch częściach: zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla L. B. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. B. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2007, 2008, 2009 postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla L. B. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. L. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, uzupełnionego dodatkowym oświadczeniem z dnia 28 czerwca 2010 r., oraz z treści złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, że dochód miesięczny w gospodarstwie domowym skarżącego, które prowadzi wraz z żoną, wynosi łącznie 2553,22 zł netto. Źródłem tego dochodu są świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony, odpowiednio w kwotach: 1632, 78 zł i 920, 44 zł. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że, poza lokalem mieszkalnym o pow. 70, 3 m 2, nie posiada żadnego innego majątku ani oszczędności. Nadto, wskazał, że cierpi na poważną chorobę, która uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Zaznaczył też, że osiągany dochód pozwala jedynie na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi L. B., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie dotyczące prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw ze stosunków służbowych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W myśl zaś art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że wysokość osiąganego w gospodarstwie domowym dochodu, z tytułu stałych wydatków (TV, telefon, gaz, energia elektryczna, opłaty eksploatacyjne za mieszkanie), ulega każdego miesiąca zmniejszeniu o kwotę co najmniej 1170 zł, a pozostała, po odliczeniu tychże wydatków, kwota musi wystarczyć na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania (żywność, odzież, leki) dwóch osób. Oznacza to, że L. B. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło