II SA/Wa 612/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-14
Skład orzekający: Danuta Kania, Iwona Maciejuk, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wydane po incydencie nagłego zatrzymania krążenia i wszczepieniu kardiowertera-defibrylatora, jest zgodne z prawem, nawet jeśli przyczyna incydentu nie została jednoznacznie ustalona?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny medycznej fachowości badań przeprowadzonych przez wojskowe komisje lekarskie ani do weryfikacji ich oceny stanu zdrowia. Kontrola sądu ogranicza się do badania zgodności orzeczenia z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W przypadku stwierdzenia schorzenia, które zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej stanowi podstawę do orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej (kategoria N), a także gdy istnieją ograniczenia wynikające z tego schorzenia i wszczepionego urządzenia, które mogą stanowić zagrożenie w specyficznych warunkach służby wojskowej, orzeczenie komisji lekarskiej należy uznać za prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżący, szer. M. J., został uznany za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (kategoria N) z powodu zaburzeń rytmu serca, które doprowadziły do nagłego zatrzymania krążenia i wszczepienia kardiowertera-defibrylatora. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym zarzut nierównego traktowania oraz brak udowodnienia trwałych następstw incydentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając orzeczenia organów wojskowych komisji lekarskich za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej: "CWKL", "organ drugiej instancji"), mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2020 r., poz. 860), § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 r. ze zm.; dalej: "rozp. MON z 24 sierpnia 2012 r."), a także § 12 pkt 1 i § 23 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.; dalej: "rozp. MON z 3 czerwca 2015 r."), utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. (dalej: "RWKL", "organ pierwszej instancji") z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania szer. M. J. (dalej: "skarżący") za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (kategoria N - zał. 1, grupa II).
Do wydania zaskarżonego orzeczenia CWKL doszło w następujących okolicznościach sprawy.
W związku z wystawionym przez Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. skierowaniem skarżącego na badania, RWKL wszczęła postępowania orzecznicze, zakończone orzeczeniem z [...] listopada 2018 r. nr [...], w którym rozpoznano u skarżącego m.in. nagłe zatrzymanie krążenia o nieustalonej etiologii ze skuteczną resuscytacją i defibrylacją AED (wrzesień 2018 r.) oraz implantacją kardiowertera-defibrylatora DDD (wrzesień 2018 r.) w prewencji wtórnej nagłego zgonu sercowego (§ 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r.) oraz uznano go za trwale niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zaliczając do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, CWKL (orzeczeniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...]) uchyliła je i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez RWKL.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji wydał [...] sierpnia 2019 r. orzeczenie nr [...], którym zakwalifikowano skarżącego jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N zał. 1 grupa II). Jako schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej wskazano zaburzenie rytmu serca o charakterze częstoskurczu komorowego i migotania komór, leczone resuscytacją i defibrylacją (wrzesień 2018 r.) z implantacją kardiowertera-defibrylatora DDD w prewencji wtórnej nagłego zgonu sercowego, prawdopodobnie o charakterze genetycznym lub idiopatycznym bez strukturalnej choroby serca (§ 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r. w zastępstwie).
RWKL stwierdziła, że rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, lecz ogranicza zdolność do pracy. Przyczyna nagłego zatrzymania krążenia nie została ustalona, przy czym pacjenci, którzy je przebyli oraz ci, którzy cierpią z powodu częstoskurczu komorowego znajdują się w grupie wysokiego ryzyka (ponad 40%) nawrotu częstoskurczu lub migotania komór w ciągu kolejnych dwóch lat. Wszczepiony kardiowerter-defibrylator zwiększa szanse przeżycia, ale nie powoduje definitywnego wykluczenia podobnej sytuacji w przyszłości. Warunki służby wojskowej - obarczone stresem, dużym wysiłkiem fizycznym i nienormowanym czasem pracy - mogą ewentualnie sprzyjać podobnej sytuacji w przyszłości.
W obszernym odwołaniu od orzeczenia organu pierwszej instancji skarżący zarzucił m.in. błędne zastosowanie § 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r. odnośnie stwierdzonego schorzenia oraz uznanie, że nie pozostaje ono w związku ze służbą wojskową, podczas gdy nie ustalono jego etiologii. Według skarżącego, jest on osobą zdolną bądź zdolną z ograniczeniami do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz "posiada wszelkie kwalifikacje i doświadczenie w tym zakresie". Jednocześnie poniósł "bezwzględnie niepowetowaną szkodę natury fizycznej, psychicznej, jak i życiowej" w związku z przyznaniem kategorii N. Jako młody mężczyzna w sile wieku chce dalej pełnić zaszczytną służbę wojskową ku chwale Ojczyzny.
Organ drugiej instancji powołanym na wstępie orzeczeniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie RWKL, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
W uzasadnieniu orzeczenia CWKL podniosła, że w dniu [...] września 2018 r. w trakcie porannego biegu doszło u skarżącego do nagłego zatrzymania krążenia w mechanizmie migotania komór rozpoznanego w AED (Automated External Defibrillator, tj. Automatyczny Zewnętrzny Defibrylator) ze skuteczną resuscytacją i defibrylacją. W toku dalszej diagnostyki na Oddziale Kardiologii RSS w G. wykonano CT głowy oraz echo serca. Następnie pacjent został przekazany na OIT w B. gdzie przebywał w dniach [...] września 2018 r., skąd po ustabilizowaniu stanu przekazano go do Kliniki Kardiologii i Kardiochirurgii, gdzie [...] września 2018 r. implantowano mu kardiowerter-defibrylator DDD w prewencji wtórnej nagłego zgonu sercowego. W grudniu 2018 r. został wykonany zabieg repozycji elektrody przedsionkowej (bez powikłań).
Organ drugiej instancji uwzględnił prawidłowe wyniki badań wykonane skarżącemu we wrześniu 2018 r. (echo serca, holter ekg, kontrola ciśnień, próba wysiłkowa) oraz w grudniu 2018 r. (kontrola kardiowertera-defibrylatora), a także aktualny brak dolegliwości skarżącego, który neguje bóle w klatce piersiowej, duszności, kołatanie serca, bóle i zawroty głowy oraz omdlenia.
CWKL wskazała również, że w dniach [...] kwietnia 2019 r. (czyli 7 miesięcy po incydencie nagłego zatrzymania krążenia, który nastąpił [...] września 2018 r.) skarżący był hospitalizowany w Klinice Kardiologii i Chorób Wewnętrznych Wojskowego Instytutu Medycznego CSK MON kierowanej przez konsultanta wojskowej służby zdrowia w dziedzinie kardiologii [...] P. K.. Po przeprowadzonej szczegółowej diagnostyce, konsylium kardiologiczno-elektrofizjologiczne wydało opinię, wedle której w chwili obecnej brak jest możliwości określenia jednoznacznych przyczyn zatrzymania krążenia, jednocześnie nie można wykluczyć ryzyka nawrotu incydentów arytmii zagrażających życiu w przyszłości. Zarówno wystąpienie takiej arytmii, jak i wywołany arytmią incydent terapii wysokoenergetycznej (wyładowanie kardiowertera-defibrylatora), mogą stanowić sytuację zagrożenia dla pacjenta oraz jego otoczenia, zwłaszcza gdyby zaistniały w czasie wykonywania zadań służbowych w warunkach pola walki, obsługi specjalistycznego sprzętu, czy też innych zadań związanych z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo osób trzecich. Ponadto stan po wszczepieniu urządzenia do elektroterapii wiąże się z szeregiem ograniczeń, tak w zakresie wykonywania ćwiczeń fizycznych, jak i przebywania w specyficznych warunkach środowiskowych, np. w polu magnetycznym.
Po zakończeniu hospitalizacji w ww. Klinice, skarżącego wypisano do domu w stanie ogólnym dobrym z m.in. następującymi zaleceniami:
- stała opieka lekarza rodzinnego oraz okresowa kontrola w Poradni Kardiologicznej i w Poradni Kontroli Stymulatorów,
- unikanie nadmiernych wysiłków fizycznych,
- regularne pomiary glikemii z notowaniem wyników w zeszycie; dodatkowe doraźne pomiary glikemii należy przeprowadzić w przypadku złego samopoczucia, nagłego pogorszenia stanu zdrowia, a także w trakcie wysiłku fizycznego i po jego zakończeniu itp.,
- systematyczne pomiary ciśnienia tętniczego oraz tętna z notowaniem wyników w zeszycie,
- stosowanie diety z ograniczeniem przyjmowania soli, tłuszczów nasyconych, cukrów prostych,
- kontynuacja edukacji, w tym korzystanie ze stron Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego przeznaczonych dla pacjentów: www.slabeserce.pl, www.copozawale.pl, www.arytmiagroziudarem.pl,
- regularne przyjmowanie leków: metocard i lipanthyl.
Organ odwoławczy powołał się także na stwierdzenie, zamieszczone w karcie informacyjnej z hospitalizacji w ww. Klinice, iż stan po nagłym zatrzymaniu krążenia ze skuteczną resuscytacją i defibrylacją oraz implantacji kardiowertera-defibrylatora DDD w prewencji wtórnej nagłego zgonu sercowego stanowi podstawę do orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej (§ 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r.).
Odnosząc się do zarzutu nieustalenia związku rozpoznanego schorzenia ze służbą wojskową, organ odwoławczy wyjaśnił, że wojskowe komisje lekarskie orzekają o związku schorzeń rozpoznanych u badanych w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U z 2003 r. Nr 62, poz. 567 ze zm.). Powyższe rozporządzenie zawiera dwa załączniki: wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (stanowiący załącznik nr 1) oraz wykaz chorób będących istotnym pogorszeniem stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (stanowiący załącznik nr 2). Aby uznać dane schorzenie rozpoznane podczas badania komisyjnego za pozostające w związku ze służbą wojskową, powinny być spełnione dwie przesłanki, a mianowicie schorzenie rozpoznane u badanego musi występować w jednym z załączników oraz warunki służby na stanowisku służbowym orzekanego winny odpowiadać kryteriom zawartym w ww. załącznikach. CWKL zaznaczyła, iż brak możliwości określenia jednoznacznych przyczyn nagłego zatrzymania krążenia, jest dodatkowym czynnikiem wykluczającym możliwość orzeczenia związku ze służbą wojskową rozpoznanego u skarżącego schorzenia kardiologicznego.
Rozpoznanie wskazane w pkt 8.1 (w przeciwieństwie do rozpoznania ujętego w pkt 8.2 - "przebyty incydent NZK bez następstw") nie zostało wymienione w kwalifikacji prawnej Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P., dlatego nie może być rozpatrywane w kategorii następstw wypadku.
Ustosunkowując się do argumentacji skarżącego, iż w Wojsku Polskim służy co najmniej kilku żołnierzy, którym wszczepiony został kardiowerter-rozrusznik serca w celach prewencyjnych, CWKL należy podkreśliła, że każdy orzekany (badany) jest traktowany indywidualnie, jeżeli chodzi o ocenę stanu zdrowia, i ma to też miejsce w przypadku skarżącego.
Powyższe orzeczenie CWKL skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc następujące zarzuty:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego:
1) art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej w związku z zaistniałym wypadkiem, a faktem jest, że w Wojsku Polskim służy z takim samym schorzeniem i wszczepionym kardiowerterem prewencyjnym co najmniej kilku żołnierzy zawodowych, którzy otrzymali kategorię zdrowia Z lub Z/O, dlatego też doszło do naruszenia jednej z naczelnych zasad konstytucyjnych równości obywateli wobec prawa, a organ w zaskarżonym orzeczeniu na ostatniej stronie powołuje się na indywidualny charakter sprawy, podczas gdy "kategoryczność" przepisów § 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r. nie pozwala organowi na żadne odstępstwa przy wystąpieniu analogicznej sytuacji,
2) przepisu § 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r. poprzez niespełnienie przez skarżącego przesłanek wynikających z podstawy orzeczenia trwałej niezdolności do służby wojskowej oraz tym samym nieudowodnienie przez organy w procesie szpitalno-konsultacyjno-orzeczniczym, że przebyty jednorazowo incydent nagłego zatrzymania krążenia ma charakter "choroby mięśnia sercowego lub zaburzeń rytmu nawracających albo trwale powodujących znaczne upośledzenie sprawności ustroju", o czym stanowi ww. przepis,
3) błąd w ustaleniach faktycznych i w konsekwencji dowolne oraz niekontrolowane umieszczenie przez organ w zaskarżonym orzeczeniu (utrzymującym w mocy orzeczenie RWKL z [...] sierpnia 2019 r.) w pkt 8 rozpoznanie A ppkt 1 "zaburzeń rytmu serca o charakterze częstoskurczu komorowego i migotania komór, leczonego resuscytacją i defibrylacją (wrzesień 2018 r.) z implantacją kardiowertera-defibrylatora DDD w prewencji wtórnej nagłego zgonu sercowego, prawdopodobnie o charakterze schorzenia genetycznego lub idiopatycznego bez strukturalnej choroby serca" i na tej podstawie orzeczenie trwałej niezdolności do służby wojskowej, jednakże - według organu - niepozostającej w związku ze służbą, a w tym samym orzeczeniu w pkt 8 rozpoznanie B ppkt 2 - "przebytego incydentu NZK bez następstw" jako wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową. Przy czym w pierwotnie wydanym orzeczeniu o niezdolności do służby wojskowej z [...] listopada 2018 r. nr [...], które zostało uchylone przez CWKL, w pkt 8 rozpoznanie A ppkt 1 "Nagłe zatrzymanie krążenia" znajduje się w tej samej pozycji aktualnie utrzymanego w mocy orzeczenia RWKL nr [...], a więc organ samowolnie, bez uzasadnienia i podstaw, wcześniej traktował przebyty incydent NZK łącznie z chorobą ujętą w pkt 8 A ppkt 1 orzeczenia, a obecnie w sposób dobrowolny i nieuzasadniony, sprzeczny z zasadami wiedzy i logicznego rozumowania, rozłącza je w orzeczeniu;
II. naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, skoro skarżący nie wypełnia przesłanki do orzeczenia trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej z § 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r., bowiem nie ma on choroby mięśnia sercowego, o czym organ orzekł w orzeczeniu utrzymanym w mocy w treści pkt 8 rozpoznania A ppkt 1: "...zaburzenia rytmu serca...bez strukturalnej choroby serca." Skarżący nie ma zaburzeń rytmu o charakterze nawracającym, bowiem zdarzenie miało charakter jednostkowy we wrześniu 2018 r., a następnie w badaniach prowadzonych przez orzeczników nie stwierdzono nawrotu choroby, zaś wszczepienie defibrylatora DDD ma charakter prewencyjny, na co organ wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Co najważniejsze, zdarzenie NZK i wszczepienia defibrylatora nie powoduje trwałego i znacznego upośledzenia sprawności ustroju, co organ jednoznacznie stwierdził w orzeczeniu z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w sprawie ustalenia uszczerbku zdrowia dla celów odszkodowawczych, gdzie na stronie 1 uzasadnienia podano: "uszczerbku na zdrowiu ... przebyte NZK bez trwałych następstw". Jest zatem zupełnie niezrozumiałe, że zaskarżonym orzeczeniem organ orzeka trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej, a innym orzeczeniem, które jest przedmiotem odwołania do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ten sam organ (w składzie komisji orzeczniczych w tych dwóch orzeczeniach są te same osoby) orzeka 0% uszczerbku na zdrowiu w związku z faktem braku trwałych następstw NZK,
2) art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności, które są przedmiotowo istotne, a organ jedynie domniemywa w zakresie obecnego stanu zdrowia skarżącego w chwili wydawania orzeczenia, podczas gdy skarżący jest zdrowy i nie ma dowodów wskazujących na podstawę do orzeczenia trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Wszczepiony kardiowerter ma charakter prewencyjny, zaś skarżący, wstępując do służby wojskowej był zdrowy (vide stosowne orzeczenie RWKL o zdolności do zawodowej służby). Organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, bowiem nie odniósł się do dowodów - wyników badań pozyskanych w trybie orzeczniczo-odwoławczym i nie ustosunkował się w ogóle do okoliczności stanu zdrowia skarżącego, przemawiającego za orzeczeniem o zdolności do służby wojskowej. Organ jedynie prognozuje nieudowodnione teorie, które mogą u skarżącego nigdy nie wystąpić, a które nie zostały udowodnione,
3) art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o wydanie opinii przez dwóch niezależnych biegłych specjalistów lekarzy kardiologii i kardiochirurgów na okoliczność, czy schorzenie tj. przebyty incydent NZK jest przyczyną wystąpienia schorzenia opisanego w pkt 8 ppkt 1 orzeczenia, czy schorzenia te są powiązane ze sobą chorobowo i następczo, czy wszczepienie defibrylatora DDD w prewencji wtórnej nagłego zgonu serca było w tym przypadku powiązane z wypadkiem określonym w pkt 8 ppkt 2 orzeczenia, a także jaki jest stan zdrowia skarżącego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia organu pierwszej instancji, a także zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zażądał również dopuszczenia oraz przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postaci orzeczeń RWKL i CWKL (w przedmiocie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej oraz w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu), dokumentacji medycznej zgromadzonej przez organy obu instancji, jak również przeprowadzenia dowodu z opinii dwóch niezależnych biegłych specjalistów - lekarzy kardiologii i kardiochirurgów na okoliczność jak w pkt II 3) skargi.
W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Na rozprawie w dniu 14 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Skarga, analizowana w świetle ww. kryteriów, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie oraz utrzmane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów k.p.a. Natomiast przepisy rozp. MON z 3 czerwca 2015 r. jako lex specialis normują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozp. MON z 3 czerwca 2015 r., przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Zatem rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej powinno odbywać się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.
Zgodnie z § 11 rozp. MON z 3 czerwca 2015 r., przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia.
W myśl § 17 ust. 1 rozp. MON z 3 czerwca 2015 r., wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9, tj. dokumentów dołączonych do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego, w szczególności na podstawie odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego, informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich, historii chorób leczenia szpitalnego, wyników badań profilaktycznych i okresowych, karty badań profilaktycznych i okresowych, książki zdrowia żołnierza zawodowego, informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego, akt postępowania powypadkowego.
Podkreślić należy, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż - co do zasady - sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozp. MON z 24 sierpnia 2012 r. oraz rozp. MON z 3 czerwca 2015 r. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu fizycznego, a więc weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani zlecić przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zasadna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.
Uwzględniając powyższe kryteria, w ocenie tut. Sądu, organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały schorzenie, rozpoznane u skarżącego w toku procesu orzeczniczego, do § 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r., w którym ujęto choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe powodujące znaczne upośledzenie sprawności ustroju. Schorzenie to we wszystkich grupach - w tym w grupie drugiej obejmującej żołnierzy zawodowych – ma przyznaną kategorię N (niezdolny do zawodowej służby wojskowej).
U skarżącego zdiagnozowano zaburzenie rytmu serca o charakterze częstoskurczu komorowego i migotania komór, leczone resuscytacją i defibrylacją z implantacją kardiowertera-defibrylatora DDD w prewencji wtórnej nagłego zgonu sercowego, prawdopodobnie o charakterze schorzenia genetycznego lub idiopatycznego bez strukturalnej choroby serca. Z opisu tego schorzenia wynika, że jego geneza nie została ustalona, organ w tym zakresie wyraził jedynie swoje przypuszczenie. Natomiast sam fakt, iż zatrzymanie krążenia miało miejsce podczas porannego biegu nie przesądza o jego związku ze służbą wojskową, zwłaszcza że nie jest znana jego etiologia. Z tego względu nie można skutecznie czynić zarzutu organowi, że nie uznał przedmiotowego schorzenia za mające związek ze służbą wojskową.
Jednocześnie w wyniku hospitalizacji wyraźnie stwierdzono, że nie można wykluczyć ryzyka nawrotu zagrażających życiu incydentów arytmii, jak i wyładowania kardiowertera-defibrylatora. Organy obu instancji, nie negując aktualnego dobrego stanu zdrowia skarżącego oraz mając na uwadze całość dokumentacji lekarsko-orzeczniczej, prawidłowo wskazały na ograniczenia skutkujące dyskwalifikacją do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Chodzi tu o wykonywanie zadań w warunkach pola walki, obsługi specjalistycznego sprzętu, wykonywania ćwiczeń fizycznych, jak również przebywania w specyficznych warunkach środowiskowych, np. w polu magnetycznym. Powyższy wniosek koresponduje z zaleceniami, jakie skarżący otrzymał w kwietniu 2019 r., czyli 7 miesięcy od zdarzenia zatrzymania krążenia, po zakończeniu hospitalizacji w Klinice Kardiologii i Chorób Wewnętrznych Wojskowego Instytutu Medycznego CSK MON: unikanie wysiłku fizycznego, stałe przyjmowanie leków, regularne pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, odpowiednia dieta.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do zawodowej służby wojskowej w oparciu o wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r. Badania te przeprowadzają specjaliści mający doświadczenie w ocenie zdolności do służby wojskowej. Znając specyfikę tej służby, która niejednokrotnie przebiega w warunkach znacznego obciążenia organizmu, mają też na uwadze ogólnie pojęte dobro zdrowotne orzekanego i możliwie maksymalne zredukowanie ryzyka ewentualnych powikłań, jakie mogą mieć miejsce w trakcie pełnienia służby wojskowej, a których ryzyko wystąpienia jest większe w wyniku wcześniej występujących chorób i ułomności.
Sąd dostrzega, iż skarżący jest młodym człowiekiem z ambicją pełnienia zawodowej służby wojskowej, jednak uwzględniając z jednej strony posiadane już na początku kariery obciążenie w postaci ryzyka nawrotu arytmii serca i zatrzymania krążenia bądź wyładowania zaimplementowanego kardiowertera-defibrylatora, a z drugiej strony specyfikę zawodowej służby wojskowej, należy zaaprobować dokonaną przez organy orzekające w sprawie kwalifikację schorzenia skarżącego (§ 38 pkt 3 załącznika nr 1 do rozp. MON z 3 czerwca 2015 r.), której bezwarunkowo (tj. we wszystkich grupach) odpowiada kategoria N.
Odnosząc się do zawartych w skardze wniosków dowodowych, Sąd uznał je za bezprzedmiotowe. Stosownie do treści art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Tak więc sąd z urzędu uwzględnia dokumenty składające się na akta administracyjne przekazane przez organ w trybie wyż. cyt. przepisu.
Ponadto, jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków czy też – jak chciałby skarżący - z opinii biegłych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło