II SA/Wa 614/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-27
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, wydana na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, może być kwestionowana w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia, a organ jest uprawniony do weryfikacji zasadności orzeczenia dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym o wydaleniu policjanta ze służby i ma obowiązek obligatoryjnie zwolnić go ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby jest odrębnym postępowaniem od postępowania dyscyplinarnego, a organ nie jest uprawniony do weryfikacji zasadności orzeczenia dyscyplinarnego.Stan faktyczny
Sierż. szt. M. R. został uznany winnym niedopełnienia obowiązków służbowych poprzez podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego bez pisemnej zgody przełożonego, za co wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Po uprawomocnieniu się orzeczenia dyscyplinarnego, policjant został zwolniony ze służby. Skarżący kwestionował zasadność orzeczenia dyscyplinarnego oraz sam proces zwolnienia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję o zwolnieniu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Protokolant specjalista – Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –
Komendant [...] Policji orzeczeniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] mocą którego skarżący sierż. szt. M. R. – referent Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] Komendy Rejonowej Policji [...] został uznany winnym tego, że wbrew przepisom wynikającym z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355. ze zm.), uniemożliwiającym policjantowi podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą, bez pisemnej zgody przełożonego, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego i w dniu [...] maja 2015 r. wykonywał dodatkowe zajęcie zarobkowe, sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z ustawy o Policji, polegające na osobistym świadczeniu usługi przewozu osób, za którą otrzymał do rąk własnych gotówką wynagrodzenie w kwocie 17 PLN, co wyczerpuje dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tj. niedopełnienia obowiązków służbowych i za powyższe wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Na powyższe orzeczenie dyscyplinarne skarżący złożył skargę i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 133/16, oddalił skargę.
W tej sytuacji Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2015 r. poz. 355 ze zm.), z dniem [...] grudnia 2015 r. zwolnił skarżącego M. R. ze służby w Policji i na zasadzie art. 108 § 1 k.p.a. nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 135o ust. 4 ustawy o Policji, po uprawomocnieniu się orzeczenia, przełożony właściwy w sprawach osobowych niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby, a w myśl art. 41 ust. 1 pkt 3 wyżej powołanej ustawy, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Użycie zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie ze służby ma charakter obligatoryjny. Natomiast decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności celem zabezpieczenia interesu społecznego, tożsamego z interesem służby mającym na celu ochronę dobrego imienia Policji poprzez niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, wobec którego orzeczono prawomocną karę wydalenia ze służby.
W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. do Komendanta [...] Policji, skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając:
– naruszenie art. 132 ust 3 pkt 3 poprzez uznanie, że działanie w charakterze wykonawcy (osoby trzeciej, którą strona zlecenia posługuje się do wykonania ciążącego na niej zobowiązania) stanowi podjęcie zajęcia zarobkowego poza służba,
– naruszenie art. 135g ust. 1 uop poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu orzeczenia i prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego okoliczności przemawiających na jego korzyść,
– naruszenie art. 135g ust. 2 uop poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na jego korzyść, a wręcz potraktowanie ich jako argumenty obciążające,
– naruszenie art. 134h. ust 1 uop poprzez wymierzenie kary niewspółmiernej do zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, nieuwzględniającą okoliczności faktycznych, pobudek działania, zachowania przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby,
– naruszenie art. 134h ust. 3 pkt. 4 uop poprzez nieuwzględnienie okoliczności wpływających na złagodzenie wymiaru kary, jakimi było dobrowolne poinformowanie przez przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym zdarzeniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego oraz pozytywnej opinii służbowej,
– naruszenie art. 134h ust. 3 pkt. 1 uop poprzez nieuwzględnienie faktu, iż nie miał świadomości popełnienia czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z działaniem jako osoba trzecia, która posłużono się do wykonania zobowiązania.
Komendanta [...] Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu – powołując sią na opisany powyżej stan faktyczny i argumentację organu pierwszej instancji – podał, że niezwłoczność zwolnienia ze służby policjanta, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, wynika wprost z przepisu art. 135o ust. 4 w myśl którego przełożony właściwy w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia dyscyplinarnego niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby poprzez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby w Policji, zaś zgodnie z ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu, orzeczenie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy. W myśl zatem cytowanego przepisu stwierdzenie faktu wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stanowi ustawową przesłankę obligującą właściwy organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W tej sytuacji za całkowicie chybione uznać należy zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania dyscyplinarnego, bowiem postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Policji jest postępowaniem przedmiotowo innym niż postępowanie w sprawie wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, a zatem nie jest elementem tego drugiego. Wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia ze służby, zaś organ nie jest w przedmiotowej sprawie uprawniony do weryfikacji i badania zasadności wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenia. Również wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na prawomocne orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Policji inicjuje postępowanie sądowoadministracyjne, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Ponadto, pomimo faktu, iż wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, brak jest aktualnie podstaw do biernego zachowania po stronie organu administracji, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Niezależnie od powyższego Komendant Rejonowy Policji [...] zasadnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Po pierwsze bowiem obliguje do tego wskazany wyżej przepis art. 135o ust. 4 ustawy o Policji, zaś po drugie w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym, leży niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie:
– naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym faktu posłużenia się nim przy wykonania cudzego zobowiązania, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
– naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
– naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji przez brak umożliwienia wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszonych żądań, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W obszernym uzasadnieniu odniósł dwa pierwsze z zarzutów do postępowania dyscyplinarnego, zaś co do trzeciego zarzutu podniósł, że nie nastąpiły przesłanki z art. 10 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że zaskarżona decyzją ma charakter decyzji związanej i skarżący miał wiedzę o istnieniu orzeczenia dyscyplinarnego, zatem została zrealizowana zasada czynnego udziału strony w postepowaniu, zaś zakreślanie skarżącemu terminów do składania wniosków dowodowych lub dopuszczenie do ich składania, nie miałoby żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W rozpoznawanej sprawie kwestią nie budzącą jakichkolwiek wątpliwości jest fakt, że wobec skarżącego sierż. szt. M. R. została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby na mocy orzeczenia Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...], które zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2015 r nr [...]., zaś wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 133/16 oddalono skargę na powyższe orzeczenie i stąd też powyższe orzeczenie stało się prawomocne.
Z kolei uprawomocnienie się orzeczenia wymierzającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w administracyjnym toku instancji wywarło ten skutek, że została spełniona przesłanka określona w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w myśl którego policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Redakcja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że właściwy organ Policji ma obowiązek zwolnienia policjanta ze służby, jeżeli wobec tego policjanta została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby i orzeczenie to ma walor decyzji prawomocnej. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organów zawartym w uzasadnieniach, że właściwy organ Policji jest związany takim orzeczeniem dyscyplinarnym i nie może go nie wykonać. Reasumując, decyzja wydana na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, obliguje organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, uniemożliwiając jakikolwiek luz decyzyjny.
W związku z powyższym nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skargi, która dotyczyła w zasadzie postępowania dyscyplinarnego, a więc odrębnego postępowania.
Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji przez brak umożliwienia wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszonych żądań, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stwierdzić po pierwsze należy, że analiza sprawy nie wykazała, iż uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem po pierwsze organ był – co już wyżej wykazano – zobowiązany do wydania zaskarżonej decyzji, a po drugie zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, czego skarżący nie wykazał, a co jest zgodne z utrwalonym już stanowiskiem judykatury (vide np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05 – publik. ONSA i WSA 2006/6/157).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło