II SA/Wa 615/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-07
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA i czy przysługuje mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie ze skargi na decyzję organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej. Jednocześnie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 PPSA, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, trudna sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Przedstawicielka ustawowa małoletniej skarżącej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazała na trudną sytuację finansową po śmierci męża, podając dochód gospodarstwa domowego w kwocie 1.439,92 zł brutto miesięcznie i brak majątku. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano małoletniej K. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S., przedstawicielki ustawowej małoletniej K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi małoletniej K. S., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – B. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać małoletniej K. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Przedstawicielka ustawowa małoletniej K. S. – B. S. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
We wniosku wskazała, że po śmierci męża pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką K. S. i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Podała, że na dochód gospodarstwa domowego składa się jej renta w kwocie 1.163,92 zł brutto oraz zasiłek rodzinny – 106 zł i zasiłek z tytułu samotnego wychowywania dziecka – 170 zł, łącznie 1.439,92 zł brutto miesięcznie.
Oświadczyła, że oprócz mieszkania o pow. 22 m2 nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na stronie skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że sytuacja materialna w rodzinie jest trudna.
Dochód gospodarstwa domowego stanowi jedynie renta chorobowa B. S. oraz zasiłki otrzymywane na córkę – łącznie 1.439 zł. Oznacza to, że średnio na osobę w rodzinie wypada po około 720 zł brutto.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło