II SA/Wa 616/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula - Dąbrowska, Sędzia WSA - Ewa Grochowska - Jung (spr.), Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras, Protokolant - Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 97 ust. 5 i art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469), § 5 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w R. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] orzekającą zwrot nienależnie pobranego przez P. M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] do dnia [...]. Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym: P. M. pełni służbę w Policji od [...], a w służbie stałej od [...]. W związku z przejściem do służby stałej oraz brakiem lokalu mieszkalnego, decyzją z [...] nr [...] Szef Logistyki Komendy Wojewódzkiej Policji [...] w R. przyznał skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...]. Skarżący wykazywał corocznie w oświadczeniach mieszkaniowych, że zamieszkuje w domu, który stanowił własność rodziców, a po ich śmierci nie posiadał lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem spadku. Zawiadomieniem z dnia [...] organ powiadomił P. M. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Postępowanie to zostało następnie zawieszone postanowieniem z dnia [...] z uwagi na toczące się postępowanie sądowe w sprawie spadku po zmarłych rodzicach skarżącego. Postępowanie spadkowe zostało zakończone [...], wobec czego postanowieniem z dnia [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie cofnięcia prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W dniu [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] orzekł: 1) o uchyleniu z dniem [...] decyzji z dnia [...] nr [...] przyznającej P. M. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego oraz 2) o cofnięciu z dniem [...] prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. P. M. nie wniósł odwołania od powyższej decyzji, stąd zawiadomieniem z dnia [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] orzekł o zwrocie równoważnika za okres od [...] do [...] w kwocie [...] zł. Organ I instancji podniósł, że decyzja z dnia [...] stała się prawomocna, ponieważ skarżący nie wniósł od niej odwołania. Ponadto, powołując przepisy art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 2 pkt 5 i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., organ wskazał, że skarżący w składanych corocznie oświadczeniach mieszkaniowych i uzupełniających informował, że mieszka w domu swego ojca na zasadzie użyczenia, nie posiada spadku, a rodzice nie sporządzili testamentu i postępowanie spadkowe nie było prowadzone. Dopiero postanowienie sądu z dnia [...], wydane z wniosku Skarbu Państwa Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w R., pozwoliło jednoznacznie określić, że skarżący był jednym ze spadkobierców po zmarłych rodzicach, a nadto, że przypadająca na niego powierzchnia mieszkalna wyniosła [...] m², co z kolei stanowi negatywną przesłankę otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W ocenie organu brak niezwłocznego poinformowania organu o posiadaniu spadku i o istnieniu testamentu oraz uchylanie się od przedstawienia postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku, spowodowało, że naliczone P. M. świadczenie za podany okres stało się świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi. W odwołaniu od powyższej decyzji P. M. podniósł, że na podstawie testamentu matki odziedziczył wyłącznie budynek gospodarczy – niemieszkalny oraz działkę znajdującą się za tym budynkiem. Zgodnie zaś z wolą matki budynek mieszkalny mieli odziedziczyć pozostali bracia skarżącego oraz jego ojciec, stąd skarżący uważał, że nie posiadał lokalu mieszkalnego i dlatego też występował o przyznanie równoważnika. Zdaniem skarżącego dopiero od [...], czyli od daty wydania postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, stał się on właścicielem części domu jednorodzinnego. W decyzji z dnia [...] nr [...] Komendant Główny Policji podtrzymał rozważania [...] Komendanta Policji. Nadto organ odwoławczy powołał przepisy Kodeksu cywilnego w celu wyjaśnienia kwestii związanych ze spadkiem i wskazał, że postanowienie sądu ma charakter jedynie deklaratywny, a więc ustalający prawo lub stosunek prawny, a nie tworzący nowe uprawnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. M. ponownie podniósł, że prawo do lokalu mieszkalnego uzyskał dopiero z dniem wydania postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, stąd żądanie zwrotu równoważnika powinno być ograniczone do okresu od [...] (data postanowienia sądu) do dnia [...] (ostatni dzień, za który wypłacono skarżącemu równoważnik pieniężny). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu. Zgodnie natomiast z treścią § 1 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej zajmuje m.in. dom jednorodzinny (część domu) będący przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Stosownie zaś do treści § 7 pkt 1 tego rozporządzenia, decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania organu o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. W rozpatrywanej sprawie P. M. złożył w dniu [...]oświadczenie mieszkaniowe, w którym wskazał, że zamieszkuje w domu ojca na zasadzie użyczenia. Natomiast w oświadczeniu z dnia [...] skarżący wskazał, że zajmuje dom po zmarłym ojcu i nie przeprowadzono postępowania spadkowego. Nadto w oświadczeniu uzupełniającym z dnia [...] P. M. podał daty śmierci rodziców (matki – [...], ojca – [...]), a także oświadczył, że rodzice nie sporządzili testamentu i nie została wszczęta sprawa spadkowa. Natomiast postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach skarżącego zostało wszczęte dopiero na wniosek Skarbu Państwa – Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w R. w dniu [...]. W ocenie Sądu opisane wyżej zachowanie skarżącego spełnia przesłanki wymienione w § 7 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., warunkujące wydanie decyzji o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Z oświadczenia mieszkaniowego skarżącego z dnia [...] wyraźnie wynikało, iż skarżący nie posiadał lokalu mieszkalnego, ani też domu jednorodzinnego (jego części), natomiast zamieszkiwał w domu ojca na podstawie użyczenia. Informacja o śmierci ojca została zawarta dopiero w oświadczeniu z dnia [...] , a o śmierci matki – w oświadczeniu uzupełniającym z [...] Zatem brak pełnych informacji o członkach rodziny, w związku z regulacją § 1 ust. 2 pkt 5, § 5 i § 6 pkt 4 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r., wyczerpuje przesłanki podania nieprawdziwych danych mających wpływ na istnienie uprawnienia do równoważnika. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca jest również konsekwencją decyzji z dnia [...] nr [...], którą [...] Komendant Wojewódzki Policji orzekł: 1) o uchyleniu z dniem [...] decyzji z dnia [...] nr [...] przyznającej P. M. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego oraz 2) o cofnięciu z dniem [...] prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja ta stała się ostateczna z uwagi na brak wniesienia środka odwoławczego, natomiast skuteczne jej wzruszenie mogłoby mieć wpływ na dalsze postępowanie organu. Tymczasem w sytuacji, w której organ decyzją ustalił, iż nie było podstaw do przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz, że skarżący nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o wszystkich okolicznościach mających wpływ na przyznanie prawa do równoważnika, prawidłowe było nakazanie zwrotu równoważnika pieniężnego za cały okres jego pobierania. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.