II SA/Wa 616/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-10
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Kwiecińska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za nieprawidłowe wykonanie czynności służbowej polegające na niewłaściwej weryfikacji danych osoby podczas kontroli granicznej, skutkujące błędną realizacją alertu w systemie ZSE?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za nieprawidłowe wykonanie czynności służbowej, jeśli nie dochowa należytej staranności podczas weryfikacji danych osoby kontrolowanej i błędnie zrealizuje czynność zleconą w systemie Ewidencji Zleceń, nawet jeśli nie miał dostępu do wszystkich baz danych i mimo wątpliwości nie zgłosił ich w systemie. Kara dyscyplinarna upomnienia jest współmierna do popełnionego czynu.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej K.G. podczas kontroli granicznej na I linii odprawy paszportowej w maju 2017 r. wprowadził dane podróżnego do systemu ZSE, gdzie pojawił się alert zakazujący wyjazdu. Pomimo rozbieżności w imionach rodziców osoby kontrolowanej i danych w alercie, funkcjonariusz zrealizował alert, przekazując sprawę do II linii kontroli. W wyniku tego obywatelowi RP nie zezwolono na wyjazd z kraju. K.G. został ukarany upomnieniem dyscyplinarnym za nieprawidłowe wykonanie czynności służbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K.G. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia lutego 2018 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Oddziału Straży Granicznej z grudnia 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę.
Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], Komendant Główny Straży Granicznej (dalej także: "Komendant Główny SG" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2365 ze zm.) oraz § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 118, poz. 1015 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K.G. (dalej także: "skarżący", "strona skarżąca" lub "obwiniony") od orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Oddziału Straży Granicznej (dalej także: "organ pierwszej instancji" lub "Komendant OSG") z dnia [...] grudnia 2017 r., Nr [...] o uznaniu skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej i wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia, utrzymał w mocy w/w orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2017 r.
Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] maja 2017 r., skarżący pełnił służbę graniczną w lotniczym przejściu granicznym P., na kierunku WYJAZD z RP (służba na I linii kontroli granicznej). Podczas odprawy paszportowej pasażerów udających się do D. (rejs nr [...]), podjął czynności kontroli granicznej wobec obywatela RP P.L., s. J. i G., ur. [...] lipca 1984 r. w S.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący w ramach podjętych czynności wprowadził dane podróżnego do systemu [...], dokonując sprawdzeń w dostępnych teleinformatycznych bazach poszukiwawczych. W wyniku powziętych czynności, system [...] - w bazie Ewidencji Zleceń wskazał alert na następujące dane osobowe: L.P. s. S. i K., ur. [...] lipca 1984 r. Dyspozycja wskazanego alertu była następująca: nie zezwolić na wyjazd. W związku z powyższym, w toku prowadzonej kontroli granicznej, skarżący dokonał wstępnego rozpytania podróżnego, czy wchodził w jakieś konflikty z prawem, na co uzyskał odpowiedź twierdzącą. Podróżny stwierdził, że nie opłacał alimentów i w związku z tym jest świadomy, że mogą go czekać z tego powodu jakieś niedogodności.
W związku z powyższym, skarżący dokonał realizacji alertu w bazie EZ w systemie ZSE [...], a następnie o godzinie 19:06:59 skierował na II linię do dalszych działań, uzasadniając decyzję poprzez podanie wartości słownikowej: realizacja alertu. W następstwie powyższego, podróżny został skierowany do II linii kontroli granicznej, gdzie pełniąca służbę SG K.K. kontynuowała realizację, przekazując informacje do Starszego Specjalisty Wydziału Ewidencji Zleceń Zarządu Granicznego KGSG.
W konsekwencji zaistniałego zdarzenia, podróżnemu poddanemu kontroli granicznej nie zezwolono na wyjazd z kraju i przekroczenie granicy państwowej.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Komendant Oddziału Straży Granicznej wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko K. G., zarzucając mu, że w dniu [...] maja 2017 r. pełniąc służbę na [...] linii kontroli granicznej na stanowisku młodszego asystenta Zespołu Kontroli Ruchu Granicznego Grupy służby Granicznej w Placówce SG w P. w sposób nieprawidłowy wykonał czynność służbową w ten sposób, że nie dokonał właściwej weryfikacji danych osoby, wobec której prowadził kontrolę graniczną, czym nie wykonał czynności zawartej w § 7 zarządzenia Nr 49 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania przez Straż Graniczną czynności zleconych przez właściwe organy państwowe, w wyniku czego doszło do błędnej realizacji czynności zleconej w alercie pod numerem ID[...] w systemie ZSE [...] w postaci zakazu opuszczania kraju przez obywatela RP, którego przedmiotowy alert nie dotyczył, tj. o czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej.
Przesłuchany w toku postępowania w charakterze obwinionego, w zakresie dokonywania odprawy granicznej wobec wspomnianego wyżej obywatela RP, skarżący K.G. zeznał: "zwróciłem uwagę na datę urodzenia, aby porównać wiek osoby; sprawdziłem zabezpieczenia specjalne dokumentu; umieściłem dokument w czytniku/skanerze i dokonałem sprawdzenia, czy dane ww. osoby figurują w systemach poszukiwawczych SG. System ZSE [...] zwrócił alert z bazy EZ [...]. Czynności do przeprowadzenia dotyczyły nie zezwolenia na wyjazd z terytorium RP. Wnikliwie dokonałem weryfikacji danych personalnych osoby odprawionej z danymi zawartymi w zleceniu. Stwierdziłem, że takie dane, jak: nazwisko, imię, data urodzenia, obywatelstwo oraz płeć pokrywają się z danymi personalnymi osoby, której dane widniały w bazie EZ[...]. Przejrzałem wszystkie zakładki zwróconego przez ZSE[...] alertu. Dostrzegłem różnicę w imionach rodziców, które znajdowały się w dodatkowej zakładce, ale ze względu na brak doświadczenia i fakt, ze alert był dość rozbudowany, a wszystkie dane widoczne w oknie głównym się pokrywały, uznałem, że te imiona rodziców mogą dotyczyć innej tożsamości, a dane z okna głównego dotyczą osoby, która stawiła się do kontroli. Następnie, wcisnąłem "realizuj", potem "druga linia kontroli" i wybrałem opcję "dokonaj dodatkowych sprawdzeń".
Z kolei, przesłuchana w charakterze świadka SG K.K. – [...] Zespołu Kontroli Ruchu Granicznego Grupy Służby Granicznej, pełniąca w dniu [...] maja 2017 r. służbę na II linii kontroli granicznej, zeznała, iż przekazując odprawę graniczną obywatela RP o personaliach L.P., legitymującego się polskim dowodem osobistym nr [...], skarżący K.G. nie zgłaszał wątpliwości odnośnie ewentualnych trudności związanych z potwierdzeniem tożsamości osoby poszukiwanej w systemie EZ[...] z osobą odprawianą i co za tym idzie z ewentualną koniecznością odstąpienia od realizacji przedmiotowego zlecenia.
W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego Komendant Oddziału Straży Granicznej - działając na podstawie § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej - orzeczeniem dyscyplinarnym Nr [...]z dnia [...] grudnia 2017 r. uznał skarżącego K.G. winnym popełnienia zarzucanego czynu i za to na mocy art. 136 ust. 1 pkt 1 oraz art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej wymierzył mu karę upomnienia.
W uzasadnieniu wydanego orzeczenia dyscyplinarnego Komendant Oddziału Straży Granicznej stwierdził, że wiodącym dowodem potwierdzającym winę obwinionego są zrzuty ekranu z odprawy nr ID [...] wersji produkcyjnej systemu ZSE [...]. Organ pierwszej instancji zauważył, iż z analizy ich treści wynika, że mając wiedzę o rozbieżności w imionach rodziców osoby kontrolowanej, z imionami rodziców osoby, której dane zawarte były w zleceniu o nr ID [...] skarżący K.G. przystąpił do realizacji przedmiotowego zlecenia, przekazując alert na II linię kontroli granicznej (do dalszych działań). Dodatkowo organ pierwszej instancji podniósł, iż w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie udało się potwierdzić tego, że z dostępnych wartości słownikowych obwiniony wybrał, wskazaną w swoich zeznaniach, wartość "dokonaj dodatkowych sprawdzeń".
Komendant Oddziału Straży Granicznej stwierdził jednocześnie, że niekorzystnym dla obwinionego dowodem w sprawie jest także pismo Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia [...] października 2017 r., w treści którego wskazano, że w rozpatrywanym przypadku zakres dostępnych do wglądu na I linii kontroli danych umożliwiał jednoznaczną identyfikację osoby, wobec której należało wykonać czynność zleconą.
Organ pierwszej instancji podniósł, iż w celu wszechstronnego przeanalizowania przedmiotowej sprawy zwrócono się również o zajęcie merytorycznego stanowiska do Wydziału Granicznego Oddziału Straży Granicznej, który - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego - wskazał. że skarżący miał możliwość już na I linii kontroli stwierdzić, że osoba przez niego odprawiana nie jest osobą zastrzeżoną w EZ[...].
Dodatkowo, Komendant OSG stwierdził, że przepis § 7 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania przez Straż Graniczną czynności zleconych przez właściwe organy państwowe stanowi o tym, iż funkcjonariusz Straży Granicznej przed przystąpieniem do wykonywania (realizacji) czynności zleconych potwierdza zgodność danych osoby kontrolowanej albo przedmiotu, z danymi zawartymi w Ewidencji Zleceń.
Mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy, Komendant Oddziału Straży Granicznej uznał, że wszystkie okoliczności wskazują, iż skarżący K.G. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej polegającego na tym, że w dniu [...] maja 2017 r. pełniąc służbę na[...] linii kontroli granicznej na stanowisku młodszego asystenta Zespołu Kontroli Ruchu Granicznego Grupy Służby Granicznej w Placówce SG w P., w sposób nieprawidłowy wykonał czynność służbową w ten sposób, że nie dokonał właściwej weryfikacji danych osoby, wobec której prowadził kontrolę graniczną, czym nie wykonał czynności zawartej w § 7 cyt. zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r., w wyniku czego doszło do błędnej realizacji czynności zleconej w alercie pod numerem ID [...] w systemie ZSE [...] w postaci zakazu opuszczania kraju przez obywatela RP, którego przedmiotowy alert nie dotyczył, tj. o czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
W związku z powyższym, organ pierwszej instancji - powołując się na przepis § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej - uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1 oraz art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia.
Komendant Oddziału Straży Granicznej, wskazując na treść przepisu § 28 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., zauważył, że wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego.
Mając powyższe na względzie, organ pierwszej instancji uznał, że wymierzona skarżącemu kara dyscyplinarna upomnienia mieści się w katalogu kar przewidzianych w przepisie art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej i jest ona współmierna do czynu zarzucanego obwinionemu.
Organ pierwszej instancji zauważył jednocześnie, że przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej upomnienia wzięto pod uwagę okoliczności łagodzące, które zachodzą w niniejszej sprawie. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, iż niewątpliwie dostrzec należało wyjątkową zbieżność danych personalnych w postaci nazwiska, imienia oraz daty urodzenia osoby poszukiwanej w alercie EZ[...] pod numerem [...] z osobą odprawianą przez skarżącego. Dodatkowo, Komendant OSG stwierdził, że oświadczenie osoby odprawianej o jej świadomości o przyczynach nie zezwolenia na opuszczenie kraju jakoby utwierdziło skarżącego w przekonaniu. że zlecenie dotyczy osoby znajdującej się przy odprawie. Jako kolejną okoliczność łagodzącą organ uznał stosunkowo małe doświadczenie skarżącego K.G. w dziecinie prowadzenia kontroli granicznej na [...] linii. W tym miejscu, organ pierwszej instancji zauważył, że skarżący służbę w Straży Granicznej rozpoczął w lutym 2016 r., natomiast służbę na zajmowanym stanowisku rozpoczął w październiku 2016 r.
Organ pierwszej instancji zauważył jednocześnie, że na niższy wymiar kary miała wpływ pozytywna opinia służbowa i nienaganny przebieg służby skarżącego funkcjonariusza. Za dodatkową okoliczność łagodzącą organ uznał również aktualną ocenę sposobu wykonywania obowiązków służbowych przez skarżącego funkcjonariusza.
Komendant OSG stwierdził, iż wskazane wyżej okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do wymierzenia obwinionemu kary dyscyplinarnej upomnienia. Zdaniem organu pierwszej instancji, orzeczona kara jest właściwie wyważona i mieści się w granicach uznania zakreślonego ramami § 28 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Komendanta Głównego Straży Granicznej odwołanie od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez Komendanta OSG.
Wnosząc o uniewinnienie od postawionego mu zarzutu, skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia stanu faktycznego - poprzez błędną subsumpcję - uznanie czynności służbowych podjętych przez skarżącego w dniu [...] maja 2017 r. za nieprawidłowe. Skarżący zarzucił jednocześnie wadliwe sporządzenie spornego orzeczenia, a także zarzucił naruszenie § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z § 24 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie sposobu przeprowadzania postepowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej.
W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji błędnie uznał dwuminutowe czynności służbowe podjęte przez skarżącego w dniu [...] maja 2017 r. wobec obywatela RP P.L., urodzonego [...] lipca 1984 r., za nieprawidłowe.
Powołując się na przepisy art. 9 § 1 i 2 Kodeksu karnego, skarżący podkreślił, że przewinienie dyscyplinarne funkcjonariusza Straży Granicznej jest zawinione wtedy, gdy funkcjonariusz Straży Granicznej ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Sytuacja taka, jak zauważył skarżący, dotyczy oczywiście dopuszczenia się przez funkcjonariusza Straży Granicznej umyślnego przewinienia dyscyplinarnego, co - zdaniem strony skarżącej - w opisywanym przypadku na pewno nie miało miejsca.
Skarżący uznał, że - w świetle niewłaściwie zinterpretowanego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie - obwiniony w trakcie dwuminutowej odprawy w dniu [...] maja 2017 r. podróżnego obywatela RP P.L., ur. [...] lipca 1984 r., realizował swoje obowiązki prawidłowo, przy ograniczonym czasie realizacji odprawy i mając do dyspozycji wówczas ograniczoną możliwość skutecznej weryfikacji danych personalnych podróżnego. Zdaniem skarżącego, w swoich wyjaśnieniach, potwierdzonych zabezpieczonym w sprawie dowodowym zrzutem z ekranu (karta 91 akt sprawy), odprawie wskazanego wyżej podróżnego poświęcił ok. dwóch minut (w godz. 19:05-19:07), i mając na uwadze konieczność prowadzenia dalszej rytmicznej kontroli kolejnych podróżnych na kierunku wyjazdowym z RP, obwiniony nie mógł wówczas poświęcić więcej czasu temu podróżnemu - przekazując dalsze czynności związane z jego odprawą - zgodnie z przyjęta w Placówce SG w P. procedurą - na tzw. [...] linię kontroli granicznej. Skarżący zauważył, że powyższe w pełni potwierdziła w swoich zeznaniach świadek A.S. pełniąca wówczas służbę w tej samej kabinie kontrolerskiej, co skarżący. Skarżący wskazał, że świadek ta w swoich zeznaniach podkreślała panująca wówczas presję czasu, lakoniczność danych zamieszczanych w bazie dostępnej m.in. dla skarżącego realizującego swoje zadania na tzw. [...] linii. Skarżący zauważył ponadto, że wspomniany świadek potwierdził przede wszystkim fakt przyznania się podróżnego P.L. do prawdopodobnego poszukiwania za niepłacenie alimentów.
Skarżący uznał, że najważniejszym dowodem jego niewinności w zakresie popełnienia zarzucanego mu czynu jest jednakże przede wszystkim dowód z notatki służbowej [...] Wydziału Ewidencji Zleceń Komendy Głównej Straży Granicznej – [...] SG P.J. z dnia [...] maja 2017 r., która potwierdza, że ok. godz. 19:10 w dniu zdarzenia osoba ta, jako [...] Wydziału Ewidencji Zleceń KG SG, konsultował telefonicznie z funkcjonariuszką [...] linii Placówki SG w P. aktualność zlecenia EZ[...] nr ID [...], potwierdzając aktualność zlecenia oraz podając imiona rodziców oraz miejsce urodzenia kontrolowanego wówczas już na II linii wspomnianego podróżnego P.L. Tym samym, skarżący stwierdził, że wspomniana notatka dowodzi tego, że w/w specjalista Wydziału Ewidencji Zleceń KG SG przekazał tak istotne informacje funkcjonariuszowi [...] linii, niedostępne wówczas obwinionemu w momencie dokonywania przez niego kontroli na I linii podróżnego P.L.
Ponadto, skarżący podkreślił, że ważnym przy tym jest również to, iż w dacie zdarzenia obwiniony, jak i każdy inny funkcjonariusz Straży Granicznej realizujący swoje zadania na [...] linii w Placówce SG w P. nie posiadał dostępu do bazy danych PESEL i nie mógł, w trakcie swojej dwuminutowej kontroli podróżnego P. L., właściwie zweryfikować danych personalnych poprzez sprawdzenie w/w m.in. w bazie PESEL.
Skarżący zauważył ponadto, że z materiału dowodowego wynika, iż obwiniony swoje czynności służbowe wobec w/w podróżnego wykonywał przez maksymalnie dwie minuty i zgodnie z przyjęta procedurą w przypadku wątpliwości związanych z odprawą, by nie tamować odpraw kolejnych podróżnych, przekazał podróżnego do dalszej szczegółowej odprawy na tzw. [...] linię, przekazując w systemie informację na [...] linię, w jedyny wówczas nakazany sposób - poprzez wybranie gotowego wskazania alertu - "do dalszych działań".
Skarżący uznał również, że niepotwierdzenie w trakcie prowadzenia sprawy, aby ponad w/w alert obwiniony wskazał ponadto wybranie dodatkowego alertu - "dokonaj dodatkowych sprawdzeń", nie ma dla wyjaśnienia przedmiotowego zdarzenia większego znaczenia, gdyż wówczas nie było w Placówce SG w P. takiego obowiązku dla funkcjonariuszy [...] linii.
Zdaniem skarżącego, sam fakt prowadzenia szczegółowych i nieskutecznych (jak się później okazało), sprawdzeń w/w podróżnego na [...] linii aż przez 50 minut, nie może skutkować pociągnięciem skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej wobec prawidłowego przez niego zrealizowania czynności służbowej skutkującej przekazaniem w/w podróżnego "do dalszych działań" na [...] linię, gdzie zgodnie z przytaczanym już wyżej zaleceniem nr [...] dnia [...] września 2016 r., w przypadku błędnego zatwierdzenia realizacji (zlecenia) na I linii, weryfikację i ewentualne odstąpienie od realizacji umożliwia moduł II linia.
Skarżący zauważył ponadto, że nie zezwolenie na przekroczenie granicy RP przez wymienionego podróżnego o godz. 19:57, było decyzją funkcjonariusza [...] linii, co odzwierciedla zabezpieczony w materiale dowodowym zrzut ekranu wersji produkcyjnej ZSES odprawy rekordu nr 1D [...] (karta 91 akt sprawy).
W wyniku ponownego dokonania analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Główny Straży Granicznej - działając na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej - orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lutego 2018 r., nr 11, utrzymał w mocy w/w orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy stwierdzić, że w sposób wystarczający wskazuje on na nieprawidłowe działanie skarżącego funkcjonariusza, który w dniu [...] maja 2017 r. podczas wykonywania kontroli paszportowej pasażerów odlatujących samolotem do D. (rejs nr [...]), nie dochował należytej staranności podczas weryfikacji danych osobowych kontrolowanego pasażera i właściwego ich porównania z danymi zawartymi w bazie Ewidencji Zleceń.
Jednocześnie, Komendant Główny Straży Granicznej uznał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący zdawał sobie sprawę z różnicy obejmującej swoim zakresem imiona rodziców w chwili skierowania alertu na drugą linie kontroli, a pomimo to dokonał realizacji przedmiotowego alertu, przekazując ów alert na [...] linię kontroli, nie opatrując go w systemie ZSE [...] żadnym dodatkowym komentarzem, dotyczącym rozbieżności danych lub wątpliwości co do ich zgodności, a przekierowany alert opatrzył wartością słownikową: realizacja alertu.
Tymczasem, jak uznał organ odwoławczy, jeśli skarżący posiadał wątpliwości co do tożsamości kontrolowanego podróżnego i danych zawartych w alercie, powinien oznaczyć go wartością słownikową: dokonać dodatkowych sprawdzeń lub opisać wątpliwości, które wystąpiły w toku kontroli, w polu komentarz.
Komendant Główny Straży Granicznej dodatkowo wskazał, że realizowanie niepotwierdzonego alertu, co do którego istnieją wątpliwości, nie znajduje uzasadnienia, a zatem uznać należy, że w rozumieniu § 7 Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania przez Straż Graniczną czynności zleconych przez właściwe organy państwowe, skarżący K.G. zrealizował czynność zleconą w sposób nieprawidłowy. Według organu odwoławczego, jest to działanie o tyle nieprawidłowe, o ile zważy się zwłaszcza to, iż obwiniony zdawał sobie sprawę z różnicy w zakresie danych osobowych kontrolowanego podróżnego, co wynika z protokołu przesłuchania obwinionego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ odwoławczy uznał za chybiony zarzut skarżącego dotyczący naruszenia dyspozycji § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie sposobu przeprowadzania postepowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, odnoszący się do ustalenia czy czyn, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą oraz wszechstronnego wyjaśnienia przyczyn i okoliczności popełnienia czynu.
W tej sytuacji, Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził, że działanie skarżącego funkcjonariusza wypełniło znamiona deliktu dyscyplinarnego, na co wskazuje zgromadzony materiał dowodowy w postaci notatek służbowych, protokołów przesłuchań oraz zapisów z modułu ZAOiL systemu ZSE [...].
Konkludując, organ pierwszej instancji uznał, że - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - należy uznać, że dyspozycja § 24 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia, będąca podstawą do umorzenia postępowania dyscyplinarnego, nie może zostać zastosowana na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Ustosunkowując się z kolei do podnoszonego przez skarżącego zarzutu umyślności w popełnieniu czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny służbowej, organ odwoławczy stwierdził, że jest on chybiony. Komendant Główny Straży Granicznej zauważył, że ustawodawca nie posługuje się sformułowaniem "umyślnie". Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że nie znajduje poparcia wywodzone przez skarżącego twierdzenie, jakoby organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne powinien posiłkować się regulacjami prawnymi dotyczącymi materii prawnokarnej. Organ odwoławczy zauważył, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r., sygn. akt K 22/00 (OTK ZU nr 3/2001, s. 266-268) uznał, że deontologia postępowania karnego jest inna, niż postępowania dyscyplinarnego. Łączy się ona przede wszystkim ze szczególnym charakterem niektórych zawodów. Trybunał uznał, że ukształtowane reguły deontologiczne ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu.
Komendant Główny Straży Granicznej podkreślił, że funkcjonariusz, realizując ustawowe zadania Straży Granicznej, zobowiązany jest do postępowania z zachowaniem należytej dbałości i staranności. Według organu odwoławczego, każdy funkcjonariusz Straży Granicznej, w tym także skarżący, musi zdawać sobie sprawę z konsekwencji wynikających z ich niezachowania. Zdaniem organu odwoławczego, fakt, iż system ZSE [...] umożliwia odstąpienie od realizacji czynności zleconej na [...] linii kontroli granicznej, nie może zostać uznany za usprawiedliwienie dla skarżącego i stanowi - w ocenie organu odwoławczego - przyjętą linię obrony.
Organ odwoławczy nie podzielił także poglądu strony skarżącej, według którego można byłoby tłumaczyć niedbałe lub nieprawidłowe wykonanie czynności służbowych faktem poświęcenia odprawie podróżnego krótkiego okresu czasu przez skarżącego. W ocenie organu odwoławczego, przesłanka obciążająca skarżącego i podkreślająca jego niewłaściwe postępowanie na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Organ odwoławczy zauważył, że idąc tokiem rozumowania skarżącego, każde naruszenie dyscypliny służbowej można byłoby wykonać w sposób niedbały, poświęcając mu krótki odstęp czasu, a następnie tłumaczyć się jego brakiem.
Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że wskazany przez stronę skarżącą dowód, uwypukla obciążający dla skarżącego charakter powołanego dowodu. Za stanowiskiem takim przemawia pobranie szczegółów alertu o godzinie 19:05:56, a następnie wykonanie realizacji alertu o godzinie 19:06:49. Zdaniem organu odwoławczego, nie można odpierać postawionego obwinionemu zarzutu, jeśli poświęcił on niecałe 60 sekund na weryfikację danych i wydanie decyzji co do dalszego postępowania. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, nie znajduje usprawiedliwienia, zwłaszcza, że boarding odprawianego samolotu zakończony został o godzinie 20:10, a rzeczywisty odlot samolotu miał miejsce o godzinie 20:46.
Ponadto, Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził, że - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - korespondencja telefoniczna prowadzona pomiędzy funkcjonariuszem II linii kontroli granicznej, a [...] Wydziału Ewidencji Zleceń Zarządu Granicznego KG SG, nie stanowi przesłanki przemawiającej na korzyść obwinionego, albowiem czynność ta miała miejsce około godziny 19:10, a więc już po dokonaniu zarzucanego czynu.
Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji, wziął pod uwagę okoliczności działające na korzyść skarżącego. Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził, że wśród nich na wyeksponowanie zasługuje niedługi staż służby skarżącego, zarówno w Straży Granicznej, jak i pionie kontroli ruchu granicznego. Organ odwoławczy zauważył, iż skarżący nie przejawiał w dotychczasowej służbie problemów natury dyscyplinarnej, czy też merytorycznej. Jak wynika z okresowej opinii służbowej oraz opinii Kierownika Zespołu Kontroli Ruchu Granicznego w Placówce SG P., skarżący funkcjonariusz dotychczasowo wywiązywał się z postawionych zadań w sposób rzetelny, wykazując zaangażowanie i doskonaląc swoje umiejętności. Ponadto, organ odwoławczy uznał, że działanie skarżącego przyczyniło się do finalnego efektu błędnie przeprowadzonej czynności zleconej.
Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy zauważył, że w powyższej sprawie wystąpiła zbieżność, która mogła mieć spory wpływ na przebieg realizacji. Organ odwoławczy podniósł, iż wśród wskazanych w Ewidencji Zleceń danych osobowych, aż pięć z sześciu danych było zbieżnych z danymi kontrolowanego pasażera.
Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził, że powyższe nie stanowi usprawiedliwienia od popełnionych w ramach tej realizacji uchybień, jednakże wraz z informacjami uzyskanymi od pasażera, może stanowić przesłankę łagodzącą dla obwinionego i uzasadniać wymierzenie kary upomnienia.
Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zebrany w toku prowadzonego postępowania, w tym dowody wynikające z wniesionych przez stronę wniosków dowodowych, nie dają możliwości uniewinnienia skarżącego od zarzucanego mu czynu, a także - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie pozwalają na zastosowanie dyspozycji § 24 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia, umożliwiającej umorzenie przedmiotowego postepowania.
Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę powyższe oraz uwzględniając dyrektywy wymiaru kar oraz dotychczasowy staż służby i jej przebieg, Komendant Główny Straży Granicznej uznał, że wymierzona kara upomnienia jest w przedmiotowej sprawie karą uzasadnioną i będzie wypełniała w sposób wystarczający funkcję prewencyjną.
W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2018 r.
Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych, skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie faktycznych okoliczności i dokładnego przebiegu zdarzeń z dnia [...] maja 2017 r., poprzez błędną subsumpcję - uznanie czynności służbowych podjętych w dniu [...] maja 2017 r. przez skarżącego za nieprawidłowe oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w trakcie prowadzenia sprawy nie zostały zrealizowane podstawowe cele postępowania dyscyplinarnego, w tym określone enumeratywnie w § 8 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, co spowodowało naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
Skarżący zarzucił, że organy obu instancji błędnie uznały maksymalnie dwuminutowe czynności służbowe podjęte przez niego w dniu [...] maja 2017 r. wobec obywatela RP P.L. za nieprawidłowe.
Zdaniem skarżącego, jednym z warunków przypisania sprawcy deliktu dyscyplinarnego winy jest ustalenie, iż w danej sytuacji można było od niego wymagać zachowania zgodnego z przepisami prawa i zasadami etyki zawodowej.
Zdaniem skarżącego, jedynym ustawowym znamieniem zarzucanego mu czynu opisanego w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej jest "nieprawidłowe" wykonanie czynności służbowej polegające na błędnej realizacji czynności zleconej w alercie ID [...], w wyniku czego doszło do wydania zakazu opuszczania kraju przez ob. RP, którego przedmiotowy alert nie dotyczył.
Według skarżącego, błędne jest stanowisko organu, iż opisana w orzeczeniu dyscyplinarnym sytuacja spowodowana była nieprawidłowym wykonaniem obowiązków przez skarżącego. Skarżący zauważył bowiem, że błędną decyzję o realizacji czynności zleconej w postaci zakazu opuszczania kraju przez obywatela RP podjęła funkcjonariuszka realizująca czynności służbowe na tzw. [...] linii kontroli granicznej, a nie skarżący. Skarżący podkreślił ponadto, że nie posiadał dostępu do bazy danych PESEL i nie mógł właściwie zweryfikować danych personalnych osoby sprawdzanej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga K.G. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2018 r., jak i utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia 6 grudnia 2017 r. uznające skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej i wymierzające mu karę dyscyplinarną upomnienia - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Sąd uznał, że organy obu instancji, wydając sporne orzeczenia dyscyplinarne, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, w tym w szczególności art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 tej ustawy, jak i regulacji prawnych zawartych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, w szczególności wytycznych dotyczących postępowania dyscyplinarnego, o których mowa w § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia.
Przeprowadzając sporne postępowanie dyscyplinarne i orzekając w oparciu o przepis § 25 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., organy Straży Granicznej obu instancji nie dopuściły się także naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z § 42 w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., w sposób wyczerpujący zbierając i rozpatrując materiału dowodowego zgromadzony w sprawie oraz podejmując przy tym wszelkie możliwe i konieczne zarazem kroki, które niezbędne były do dokładnego i właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
W konsekwencji, Sąd stwierdził, że organy obu instancji wyjaśniły sposób należyty stan faktyczny i wszelkie istotne okoliczności dotyczące przebiegu zdarzenia z dnia [...] maja 2017 r., zasadnie uznając czynności służbowe podjęte owego dnia przez skarżącego za nieprawidłowe, w rozumieniu art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.
Przechodząc do oceny niniejszej sprawy, należy na wstępie zauważyć, że odpowiedzialność dyscyplinarną i karną funkcjonariuszy Straży Granicznej regulują przepisy rozdziału 14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby, oraz w innych przypadkach określonych w ustawie.
Z kolei, jak stanowi przepis art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej, naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy.
Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, celem postępowania dyscyplinarnego jest w szczególności:
1) ustalenie, czy czyn, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą,
2) wszechstronne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu,
3) zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie.
Przepis § 42 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowi, iż W sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, uznać należy, że Komendant Oddziału Straży Granicznej, działając w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji, w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego zgromadził prawidłowo stosowny materiał dowodowy, który pozwolił na całościową ocenę zachowania skarżącego i wydanie właściwego rozstrzygnięcia w sprawie.
Zgodnie z § 32 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zakończonym zaskarżonym orzeczeniem.
W wyniku dokonania analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że również Komendant Główny Straży Granicznej, jako organ odwoławczy, w sposób jednoznaczny wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, iż sporne działanie skarżącego funkcjonariusza było nieprawidłowe.
Należy zauważyć, iż skarżący K.G. został obwiniony o to, że w dniu [...] maja 2017 r., pełniąc służbę na I linii kontroli granicznej na stanowisku młodszego asystenta Zespołu Kontroli Ruchu Granicznego Grupy Służby Granicznej w Placówce SG w P. w sposób nieprawidłowy wykonał czynność służbową w ten sposób, że nie dokonał właściwej weryfikacji danych osoby, wobec której prowadził kontrolę graniczną, czym nie wykonał w sposób prawidłowy czynności przewidzianej w przepisie § 7 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania przez Straż Graniczną czynności zleconych przez właściwe organy państwowe, w wyniku czego doszło do błędnej realizacji czynności zleconej w alercie pod numerem ID [...] w systemie ZSE [...]w postaci zakazu opuszczania kraju przez obywatela RP, którego przedmiotowy alert nie dotyczył, tj. o czyn określony w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy Straży Granicznej obu instancji, działając zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w zw. z § 42 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Według Sądu, uznać należy, iż - wbrew zarzutom strony skarżącej - zgromadzony w postępowaniu w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, przede wszystkim protokół przesłuchania obwinionego z dnia [...] sierpnia 2017 r. i zrzuty ekranu z odprawy nr ID [...], wersji produkcyjnej systemu ZSE [...], jednoznacznie wskazują, że skarżący funkcjonariusz, mając wiedzę o rozbieżności w imionach rodziców osoby kontrolowanej, z imionami rodziców osoby, której dane zawarte były w zleceniu o nr ID [...]- przystąpił do realizacji przedmiotowego zlecenia, przekazując alert na II linię (do dalszych działań).
W ocenie Sądu, zgodzić się należy również z organami obu instancji, iż niekorzystnym dla skarżącego, jako obwinionego w analizowanej sprawie, dowodem w sprawie jest także pismo nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej, w treści którego wskazano, że w rozpatrywanym przypadku zakres dostępnych do wglądu na [...] linii kontroli granicznej danych umożliwiał jednoznaczną identyfikację osoby, wobec której należało wykonać czynność zleconą.
W tej sytuacji, trafnie zatem organy uznały, że skarżący zrealizował czynność zleconą w sposób nieprawidłowy, a więc niezgodny przede wszystkim z § 7 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania przez Straż Graniczną czynności zleconych przez właściwe organy państwowe, albowiem nie dochował należytej staranności podczas weryfikacji danych osobowych kontrolowanego pasażera i właściwego ich porównania z danymi zawartymi w bazie Ewidencji Zleceń.
Zdaniem Sądu, organy Straży Granicznej zasadnie uznały i w sposób wszechstronny wyjaśniły w uzasadnieniu obu spornych orzeczeń dyscyplinarnych, że nieprawidłowe wykonanie przez skarżącego funkcjonariusza czynności służbowej wypełniło znamiona deliktu dyscyplinarnego.
Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., a także art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z § 42 tego rozporządzenia, albowiem organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne zgromadziły kompletny materiał dowodowy pozwalający na wszechstronne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu oraz zgromadził i utrwalił wszelkie istotne dowody w sprawie.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu fakt, iż skarżący, jako obwiniony w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym, w dniu [...] maja 2017 r. realizował weryfikację danych obywatela RP P.L., wprowadził dane podróżnego do systemu ZSE [...] dokonując sprawdzeń w dostępnych teleinformatycznych bazach poszukiwań. System ZSE [...] w bazie ewidencji zleceń wskazał na alert na dane osobowe L.P. ur. [...] lipca 1984 r. Dyspozycja alertu była "nie zezwolić na wyjazd". Tymczasem, skarżący dokonał realizacji alertu poprzez podanie wartości słownikowej "realizacja alertu". W konsekwencji tego, podróżny został skierowany do [...] linii kontroli granicznej, gdzie pełniła wówczas kontrolę [...] SG K.K., która kontynuowała realizację. W następstwie owych działań podróżnemu nie zezwolono na wyjazd. Sąd nie ma wątpliwości, że materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, iż skarżący funkcjonariusz zdawał sobie sprawę z różnicy obejmującej imiona rodziców pasażera, w chwili skierowania alertu na drugą linię kontroli, a mimo tego dokonał realizacji alertu. Warto w tym miejscu zauważyć, że przesłuchany w charakterze obwinionego w dniu [...] sierpnia 2017 r. (k. 24-28 akt postępowania dyscyplinarnego), skarżący wyjaśnił m.in., iż "(...) Dostrzegłem różnicę w imionach rodziców, które znajdowały się w dodatkowej zakładce, ale ze względu na brak doświadczenia i fakt, że alert był dość rozbudowany, a wszystkie dane widoczne w oknie głównym się pokrywały, uznałem, że te imiona rodziców mogą dotyczyć innej tożsamości, a dane z okna głównego dotyczą osoby, która stawiła się do kontroli".
Należy podkreślić, iż skarżący funkcjonariusz, przekazując alert na [...] linię kontroli granicznej, pomimo opisanych wyżej wątpliwości, nie opatrzył tego alertu w systemie ZSE [...] żadnym komentarzem dotyczącym rozbieżności danych lub wątpliwości co do ich zgodności, a przekazał go z wartością słownikowa "realizacja alertu", gdy tymczasem - jak słusznie podniósł Komendant Główny Straży Granicznej – powinien był go opatrzyć wartością słownikową "dokonać dodatkowych sprawdzeń", czy też odpowiednio opisać wszelkie wątpliwości, które wystąpiły w toku kontroli w polu "komentarz". Było to o tyle istotne, jeżeli zważy się, iż przekazywane informacje lub komentarz mają znaczenie dla funkcjonariusza [...] linii kontroli granicznej, na co zwraca się uwagę również w stosownych pragmatykach służbowych (vide: Pkt 2 Zaleceń nr [...] Dyrektora Zarządu Granicznego z dnia [...] września 2016 r., dotyczących rejestracji informacji o wykonaniu zlecenia/wpisu z baz poszukiwawczych w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej - ZSE [...]).
W tej sytuacji, skoro z przepisu § 7 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania przez Straż Graniczną czynności zleconych przez właściwe organy państwowe - wynika, iż funkcjonariusz przed przystąpieniem do wykonywania czynności zleconych potwierdza zgodność danych osoby kontrolowanej albo przedmiotu z danymi zawartymi w Ewidencji Zleceń, to uznać należy, że skarżący, jako kontroler realizujący zadania na I linii kontroli granicznej, nie wykonał prawidłowo czynności służbowej.
Sąd nie zgodził się również z zarzutami strony skarżącej dotyczącymi wszelkich rozważań na temat winy, albowiem nie mają one w niniejszej sprawie istotnego znaczenia, skoro przepisy dyscyplinarne obowiązujące w Straży Granicznej nie wprowadzają pojęcia i gradacji rodzajów winy.
Zdaniem Sądu, nie można uznać również za istotną dla oceny odpowiedzialności skarżącego kwestię błędnego działania funkcjonariuszki Straży Granicznej wykonującej spornego dnia swoje czynności na drugiej linii kontroli granicznej, albowiem skarżący funkcjonariusz odpowiada w tym wypadku nie za skutek, lecz za nieprawidłowe wykonanie swojej czynności zleconej w określonym alercie, a więc za niezweryfikowanie i niezasygnalizowanie wątpliwości w zakresie rozbieżności w imionach rodziców osoby, której dotyczył alert i podróżnego. W tej sytuacji, ocena dotycząca nieprawidłowości wykonania czynności służbowej przez skarżącego nie jest uzależniona w żaden sposób od odpowiedzialności i sposobu działania funkcjonariuszki drugiej linii kontroli. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że nie może mieć znaczenia dla kwestii odpowiedzialności skarżącego funkcjonariusza okoliczność, iż ostatecznie decyzję o nie przepuszczeniu obywatela podjęła funkcjonariuszka realizująca obowiązki na drugiej linii kontroli granicznej, gdyż de iure odpowiedzialność funkcjonariusza nie jest odpowiedzialnością z tytułu rezultatu, tj. błędnego braku zezwolenia na wyjazd podróżnego, lecz za nieprawidłowo wykonaną czynność służbową na pierwszej linii kontroli granicznej.
Sąd zgodził się również z Komendantem Głównym Straży Granicznej, iż dla oceny prawidłowości wydanego orzeczenia dyscyplinarnego nie może mieć znaczenia fakt braku dostępu skarżącego funkcjonariusza do bazy PESEL, albowiem jego rola (zadanie służbowe) polegało na porównaniu danych podróżnego zawartych w jego dokumencie, z danymi wymienionymi w alercie, do których skarżący miał dostęp. Skoro już w tym zakresie była rozbieżność, zaś skarżący nie zgłosił tego, ani nie zasygnalizował funkcjonariuszce dokonującej kontroli w drugiej linii kontroli granicznej, to kwestia braku dostępu do bazy PESEL nie mogła być wzięta pod uwagę, jako okoliczność wyłączająca odpowiedzialność skarżącego.
Sądu uznał jednocześnie, że nie może być istotna dla sprawy okoliczność, iż skarżący funkcjonariusz dokonywał kontroli w warunkach stresu i rzekomej presji czasowej, albowiem są to warunki permanentnie związane z zawodem funkcjonariusza Straży Granicznej, a więc nie mogą być brane pod uwagę jako okoliczności wyłączające odpowiedzialność dyscyplinarną z tytułu nieprawidłowo wykonanych czynności służbowych.
Sąd uznał ponadto, że wymierzona kara dyscyplinarna nagany mieści się w katalogu kar wymienionych w przepisie art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
Jednocześnie, Sąd stwierdził, że wymierzając karę dyscyplinarną, organ wziął pod uwagę, że powinna być ona współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego (§ 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej). Organ wymierzył skarżącemu najniższą karę dyscyplinarną (art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej). Przy jej wymierzaniu wziął pod uwagę okoliczności wymienione w § 28 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Należy - zdaniem Sądu - podzielić ocenę organów obu instancji, że wymierzona kara jest współmierna do czynu popełnionego przez skarżącego. Z akt sprawy wynika, że organ uwzględnił zarówno pozytywną opinię służbową i nienaganny przebieg służby, jak i dotychczasową niekaralność dyscyplinarną skarżącego. Jednocześnie, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej organ wziął pod uwagę okoliczności łagodzące, które zachodzą w niniejszej sprawie. Przede wszystkim zauważył wyjątkową zbieżność danych personalnych w postaci nazwiska, imienia oraz daty urodzenia osoby poszukiwanej w alercie EZ[...] pod numerem [...] z osobą odprawianą przez skarżącego, a także zwrócił uwagę, że oświadczenie osoby odprawianej o jej świadomości o przyczynach nie zezwolenia na opuszczenie kraju mogło utwierdzić skarżącego w przekonaniu, że zlecenie dotyczy osoby znajdującej się przy odprawie. Organ wziął pod uwagę także, jako okoliczność łagodzącą, stosunkowo niewielkie doświadczenie skarżącego w dziecinie prowadzenia kontroli granicznej na [...] linii, zauważając, że skarżący rozpoczął służbę w Straży Granicznej w lutym 2016 r., natomiast służbę na zajmowanym stanowisku rozpoczął w październiku 2016 r.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło