II SA/Wa 62/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-19

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie bezrobotnej bez prawa do zasiłku, która nie uzyskuje stałych dochodów i utrzymuje się ze sprzedaży posiadanych rzeczy, przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej rejestracji bezrobotnego?
Ratio decidendi
Osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, która nie uzyskuje stałych dochodów i utrzymuje się ze sprzedaży posiadanych rzeczy, jest z mocy prawa zwolniona z kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b PPSA. W związku z tym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy. Jednakże, w przypadku trudnej sytuacji materialnej i braku środków na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika, takiej osobie może zostać ustanowiony adwokat z urzędu na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Stan faktyczny
J. S., osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na pismo Urzędu Pracy dotyczące rejestracji bezrobotnego. Skarżący nie uzyskuje stałych dochodów, utrzymuje się ze sprzedaży mebli i innych urządzeń domowych, a w jego wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje 17-letni syn. Skarżący nie posiada majątku.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. S. adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na pismo Zastępcy Dyrektora Urzędu Pracy [...] W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji bezrobotnego postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. S. adwokata z urzędu J. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na pismo dotyczące rejestracji bezrobotnego. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie z dnia 16 marca 2009 r. ustalono, co następuje. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie uzyskuje w chwili obecnej żadnych stałych dochodów, w tym także alimentów przysługujących w wysokości 250 zł. (skarżący wskazał sygnaturę akt postępowania prowadzonego przez komornika sądowego). We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z 17-letnim synem. Wnioskodawca, zmuszony sytuacją, utrzymuje się aktualnie ze środków uzyskanych ze sprzedaży znajdujących się w domu mebli i innych urządzeń domowych. Tylko dzięki sprzedaży rzeczy znajdujących się w domu opłaca bieżące rachunki. Skarżący nie posiada majątku. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu strona z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b ppsa orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowym oświadczeniu stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca znajduje się aktualnie wraz z synem w niezwykle trudnej sytuacji materialnej, rodzina postaje bez stałych dochodów. Stwierdzić należy, że strona nie dysponuje środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zaś przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło