II SA/Wa 622/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-16
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku z ubezpieczeń społecznych przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku z ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W zakresie ustanowienia adwokata, prawo pomocy może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku niskiego dochodu rodziny i konieczności ponoszenia znaczących wydatków na leki, przesłanki do przyznania adwokata z urzędu mogą zostać spełnione.Stan faktyczny
I. S. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że jest bezrobotna, schorowana, a jedynym dochodem rodziny jest renta męża w wysokości 887,31 zł. Posiada również znaczące aktywa w postaci nieruchomości i pojazdów.Rozstrzygnięcie
Przyznano I. S. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. S., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać I. S.prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
I. S., po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wnioskiem z dnia 18 maja 2008 r. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W wyznaczonym przez Sąd terminie skarżąca przesłała wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
We wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą bezrobotną i schorowaną. Gospodarstwo domowe prowadzi razem z mężem, którym się opiekuje, gdyż jest on inwalidą I grupy. Podała również, że na dochód rodziny składa się jedynie renta męża, w wysokości 887,31 zł.
Skarżąca wskazała, że jest na utrzymaniu męża, ponieważ nie może pracować z uwagi na stan zdrowia.
Oświadczyła też, że posiada dom o wielkości 110 m2, mieszkanie o wielkości 32 m2 oraz nieruchomość rolną o wielkości 1.86 h.
Do posiadanych przedmiotów wartościowych skarżąca zaliczyła samochód z 1999 r. oraz ciągnik – rok produkcji 1990.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na I. S. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi I. S. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty w drodze wyjątku.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest trudna – jedynym źródłem utrzymania małżonków jest renta męża skarżącej, która wynosi 887,31 zł.
Z tej kwoty skarżąca i jej mąż muszą się utrzymać oraz kupić stosowne leki - dla samej skarżącej jest to kwota rzędu 300 zł.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło