II SA/Wa 622/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. z dnia 25 września 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.S., M.S. oraz M.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. Nr 153 poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V powołanej ustawy – "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263). Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ppsa, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści wniosku M.S., złożonych do akt dokumentów źródłowych oraz dodatkowego oświadczenia z dnia 18 listopada 2013 r. wynika, że miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, które prowadzi wspólnie z matką, wynosi łącznie 1.345 zł netto. Na kwotę tą składa się dochód matki skarżącego oraz wypłacane skarżącemu przez jego ojca alimenty. Wedle oświadczenia, ani skarżący ani jego matka nie posiadają żadnego majątku i oszczędności. Z kolei z przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych wynika, że średnie miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym kształtują się na poziomie ok. 900 zł, przy czym rodzina korzysta również z pomocy finansowej M.S. – siostry skarżącego, która przebywa i pracuje w Wielkiej Brytanii (v. przelewy na dobro rachunki matki skarżącego). Ponadto skarżący wyjaśnił, że koszty sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, także w jego imieniu, pokryła z własnych środków również siostra. Oceniając sytuację majątkową skarżącego i jego możliwości płatnicze, trzeba podkreślić, że o ile oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego, to sam ten fakt nie uzasadnia jeszcze obowiązku każdorazowego przyznania prawa pomocy, chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek jej koniecznego utrzymania. Jednakże ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącego i jego matki prowadzi do wniosku, że skarżący ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, że koszt postępowania na obecnym jego etapie ogranicza się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193), podczas gdy średnie miesięczne dochody rodziny przekraczają kwotę 1.300 zł netto, czyli wielokrotność tej kwoty. Tym samym koszt ten w zestawieniu z wyżej wymienionymi dochodami nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nawet po uwzględnieniu wysokości średnich miesięcznych wydatków. Nawet bowiem po odliczeniu tejże kwoty wydatków, skarżącemu pozostają wystarczające środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w sentencji.