II SA/Wa 625/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. K. na orzeczenie [...] Komisji [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. Były funkcjonariusz Policji M. K. został skierowany na badanie lekarskie przez [...] Komisję Lekarską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W., po odejściu ze służby, w celu orzeczenia o jego stanie zdrowia w związku z przejściem na emeryturę. [...] Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. (dalej [...]) orzeczeniem w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą z dnia [...] października 2014 r., nr [...] orzekła, że M. K. (były funkcjonariusz Policji) jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem. Od powyższego orzeczenia M. K. wniósł odwołanie do [...] Komisji [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. domagając się jego uchylenia. [...] Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. (dalej OKL) orzeczeniem w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] uchyliła orzeczenie WKL z dnia [...] października 2014 r., nr [...] i wydała własne, orzekając, że badany jest zdolny do pracy, zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidów, stwierdziła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą i istnieje od [...] kwietnia 2014 r., inwalidztwo jest czasowe. Termin badania kontrolnego wyznaczono na styczeń 2018 r. M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący zaskarżył orzeczenie, które nie ma bytu autonomicznego i stanowi jedynie podstawę do wydanych przez inne organy decyzji w sprawie świadczeń. Od takich orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwaną dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) wynika, że komisje lekarskie orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do służby w Policji i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności, a ponadto orzekają one także o związku schorzeń i ułomności ze służbą, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwie i jego związku ze służbą w Policji. Analiza powyższych przepisów wykazuje, że orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Policji, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby w Policji w ramach powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Te orzeczenia komisji lekarskich MSW mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Policji lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich MSW to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznania odwołań od decyzji administracyjnych, wydawanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich MSW, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia zdolności do służby w Policji, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one uznawane za decyzje administracyjne – władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Natomiast od orzeczeń wspomnianych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarżący przedmiotem skargi uczynił orzeczenie OKL Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] o zaliczeniu go do trzeciej grupy inwalidów uznając jednocześnie, że orzeczone inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego, na które skarżący został skierowany przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSW w W. w celu orzeczenia o stanie zdrowia celem ustalenia mu prawa do renty (por. pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r., w aktach sprawy). Zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Z powyższego wynika, że zaskarżone orzeczenie ustalające schorzenia skarżącego, jego związek ze służbą i stopień inwalidztwa zostało wydane dla celów ustalenia świadczenia rentowego, co oznacza, że należy do drugiej z omawianych grup orzeczeń. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają one charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, rozstrzyganej decyzją administracyjną, nie mieści się także w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – i jako taka - nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia