II SA/Wa 628/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-07

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna w zakresie ustalenia związku pomiędzy stwierdzonymi schorzeniami a służbą wojskową, w sytuacji gdy orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tym zakresie podlegają orzecznictwu sądów powszechnych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania skarg dotyczących ustalenia związku pomiędzy stwierdzonymi schorzeniami a służbą wojskową w celu uzyskania odszkodowania lub zaopatrzenia emerytalnego, gdyż w tym zakresie właściwe są sądy powszechne. Natomiast skargi dotyczące ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. kwestionował orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, które zmieniło wcześniejsze orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, uznając go za całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria D). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz nieuznanie związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową. Skarga dotyczyła zarówno ustalenia kategorii zdolności do służby, jak i kwestii związku schorzeń ze służbą.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w zakresie ustalenia zdolności do służby wojskowej i odrzucił skargę w zakresie ustalenia związku pomiędzy stwierdzonymi schorzeniami a służbą wojskową.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. w zakresie ustalenia zdolności do służby wojskowej – oddala skargę 2. w zakresie ustalenia związku pomiędzy stwierdzonymi schorzeniami, a służbą wojskową – odrzuca skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], na podstawie § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 z późn. zm.) oraz § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie uznania szer. M. W. za czasowo niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria B i uznała go za całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D. Organy ustaliły następujący stan faktyczny. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego na zarządzenie Komendanta [...] Oddziału Żandarmerii Wojskowej w sprawie ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej szer. M. W. uznała go orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. za czasowo niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na okres 12 miesięcy – kategoria zdrowia B. U zainteresowanego rozpoznano [...] (§ 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach), [...] (§ 34 pkt 1 cyt. rozporządzenia), [...] (§ 82 pk1 cyt. rozporządzenia). Ponadto wskazano na nieukończoną obserwację w kierunku [...] (§ 43 cyt. rozporządzenia). W odwołaniu od powyższego orzeczenia M. W. wskazał, iż przyznana kategoria zdolności do służby wojskowej B jest nieprawidłowa, ponieważ nadal pozostaje on w trakcie leczenia i diagnostyki w zakresie [...]. Ponadto wskazał, iż jego zdaniem przedstawione dokumenty wskazują na [...] w stopniu uzasadniającym przyznanie kategorii D – całkowitej niezdolności do służby wojskowej. Ponadto wskazał, iż schorzenie to pozostaje w związku z pełnioną przez niego służbą wojskową, co uzasadnia przyznanie mu stosownego odszkodowania i zadośćuczynienia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska, po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2009 r. i uznała M. W. za całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D. U zainteresowanego rozpoznano, oprócz schorzeń wskazanych przez organ I instancji, [...] (§ 26 pkt 3 cyt. rozporządzenia) oraz przebyte [...]. Ponadto rozpoznano [...] (§ 43 cyt. rozporządzenia), które zdaniem organu nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Organ wskazał, iż warunki służby wojskowej cechujące się wzmożonym wysiłkiem fizycznym, zwiększoną urazowością, stresem mogą wpłynąć na zaostrzenie zaobserwowanych dolegliwości oraz wystąpienie znacznego stopnia upośledzenia, dlatego należało przyznać zainteresowanemu kategorię zdolności do służby D. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej i w zakresie nieuznania pozostawania rozpoznanych schorzeń w związku ze służbą wojskową. Zarzucił organowi naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego – przedstawionych kart leczenia skarżącego, naruszenia art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez jednostronną ocenę faktów, art. 107 kpa poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia i załącznika nr 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalania wykazu chorób powstałych ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej w skutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 566). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem, w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Szczegółowe warunki i tryb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.). Akt ten wskazuje m.in. kryteria zdrowotne decydujące o zdolności do służby wojskowej (§ 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) i nakłada obowiązek na komisje lekarskie do wydania orzeczenia niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1). W niniejszej sprawie, Sąd nie stwierdził, aby komisje lekarskie dopuściły się naruszenia powyższych przepisów prawa oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy. Ocenę stanu zdrowia skarżącego i jego zdolności do zawodowej służby wojskowej komisje lekarskie I i II instancji dokonały po zbadaniu skarżącego i zapoznaniu się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją lekarską. Ponadto, należy wskazać skarżącemu, iż Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska, wydając zaskarżone orzeczenie, poprzedziła je wnikliwą ponowną oceną zgromadzonego materiału dowodowego, a ponadto - uwzględniając zarzuty skarżącego zgłoszone w odwołaniu - uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2009 r. i uznała skarżącego za całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D. Odnosząc się natomiast do skargi M. W. w części dotyczącej ustalenia związku pomiędzy stwierdzonymi schorzeniami, a służbą wojskową, należy wskazać, iż jest ona niedopuszczalna. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia we wskazanej części skargi. Należy bowiem zauważyć, iż ostateczne rozstrzygnięcia wojskowych komisji lekarskich podejmowane na podstawie cytowanego rozporządzenia dotyczące ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, podlegają kontroli przez sądy administracyjne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tej części, w której dotyczą zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową, poddane są orzecznictwu sądów powszechnych (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1988 r. sygn. akt OPS 8/97, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło