II SA/Wa 629/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może ubiegać się o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, natomiast przepisy dotyczące zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia.Stan faktyczny
Skarżący F. G. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano F. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku F. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi F. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać F. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
F. G. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku podał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną. Wskazał, że na dochód rodziny składa się jego zasiłek stały w wysokości 218 zł i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz renta żony w wysokości około 600 zł. Nadto oświadczył, że oprócz 40-letniego domu do remontu o powierzchni około 100 m2 bez wody i centralnego ogrzewania nie posiada wraz z żoną żadnego majątku ani oszczędności.
Wyjaśnił, że do stałych kosztów utrzymania należą opłaty za media i ogrzewanie domu - 200 zł, podatki - 80 zł, wydatki na leki - 300 zł, transport - 150 zł, wyżywienie - 400 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący jest osobą chorą, całkowicie niezdolną do pracy, a na dochód rodziny składają się zasiłki, które otrzymuje skarżący w łącznej kwocie około 370 zł oraz renta jego żony w kwocie około 600 zł. Stałe niezbędne koszty utrzymania wynoszą około 900 zł. Rodzina nie posiada oszczędności. W konsekwencji oznacza to, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło