II SA/Wa 63/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Więziennej oddala skargę Centralna Komisja Lekarska (CKL) podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w [...] (dalej "CKL") orzeczeniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 398), po rozpatrzeniu odwołania Pana S. R. (skarżący) od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] (dalej "RKLKt") na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 398), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: S. R. został skierowany przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w [...] na komisję lekarską celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Służbie Więziennej. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] w swoim orzeczeniu z [...] września 2020 r. nr [...] wskazała, że jak wynika z wykonanych badań specjalistycznych oraz przedstawionej dokumentacji medycznej, u skarżącego stwierdzono stan po urazie oka lewego z przebiciem rogówki w 2020 r., co według rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i Funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U.2014.1989) dalej rozporządzenie należy sklasyfikować jest jako §14 p.I r.4 rozporządzenia kategoria zdrowia "N"- niezdolny do służby. Ponadto orzekany kandydat posiada tatuaż na przedramieniu [...] (imię syna 17cmx8cm), widoczny w umundurowaniu letnim a według wykazu chorób i ułomności tatuaże naruszają wizerunek umundurowanego funkcjonariusza i są sklasyfikowane jako kategoria zdrowia "N" niezdolny do służby - §3p.l r.4 rozporządzenia. Powyższe okazało się być powodem uznania skarżącego za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej. Organ wskazał, że kategorię zdolności do służby ustalono w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz.U. z 2014 poz.1989). W uwagach Komisja wskazała, że orzeczenie wydano zaocznie z powodu pandemii Covid-19. RKLKt uznała jednocześnie, że z uwagi na charakter schorzeń oraz po przeanalizowaniu dostarczonej dokumentacji medycznej bezpośrednie badanie pacjenta nie wpływa na treść orzeczenia. Skarżący odwołał się od ww. orzeczenia, zwracając się o uznanie go za zdolnego do służby w Służbie Więziennej. Zarzucił, że w wydanym orzeczeniu komisja pierwszej instancji ograniczyła się jedynie do krótkich zapisów o stanie zdrowia, tj. stanu po urazie oka lewego i posiadanym tatuażu co skutkowało uznaniem, że jest on niezdolny do służby. Wskazał, że komisja lekarska naruszyła art. 8 oraz art. 107 § 3 Kpa., ponieważ nie wyjaśnił w sposób wystarczający podstawy faktycznej, nie uzasadniła dlaczego posiadany przez skarżącego tatuaż rażąco narusza wizerunek funkcjonariusza. Nie wzięła także pod uwagę pełnej dokumentacji z przebytego leczenia po urazie oka, a wystawione orzeczenie oparte zostało, jak stwierdził skarżący, wyłącznie na cząstkowych dokumentach. Centralna Komisja Lekarska wydając orzeczenie nr [...] z [...] listopada 2020 r., oparła się na dostępnej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, bez czynnego udziału orzekanego ze względu na pandemię COVID-19 oraz na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 7 marca 2020 r. poz. 374). CKL uznała, że wezwanie orzekanego (w możliwym terminie) nie wniesie nic nowego do sprawy, a przeprowadzenie badania podmiotowego i przedmiotowego - nie będzie miało wpływu na jej rozstrzygnięcie. CKL stanęła na stanowisku, że komisja pierwszej instancji prawidłowo rozpoznała sprawę a decyzję orzeczniczą podjęła zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi. Jak stwierdziła CKL, duży tatuaż na przedramieniu prawym nie wpływa na zdolność fizyczną lub psychiczną orzekanego do pełnienia służby mundurowej, ale na wizerunek funkcjonariusza i jest widoczną zmianą w wyglądzie umundurowanego funkcjonariusza (umundurowanie letnie - koszula z krótkim rękawem, strój codzienny - T-shirt z krótkim rękawem) i może być negatywnie postrzegany przez część społeczeństwa, jako również przez element przestępczy w specyficznym środowisku Służby Więziennej. Podała, że komisja pierwszej i drugiej instancji nie odnosi się do treści, znaczenia i przekazu tatuażu a jedynie ocenia w kontekście wizerunku umundurowanego funkcjonariusza. W tym miejscu wskazała, że komisja podejmując decyzję orzeczniczą nie kieruje się modą, gustem czy też interpretacją własną i indywidualnym podejściem do orzekanego. Komisja przyjmuje zasadę jednakowego traktowania wszystkich kandydatów do Służby Więziennej, wobec których przyjęte są szczególne kryteria w procesie rekrutacji, odmienne niż np. przy podejmowaniu zatrudnienia poza formacjami mundurowymi oraz orzeka w oparciu o obowiązujące przepisy. CKL wyjaśniła, że odstąpiła od weryfikowania rozpoznania dotyczącego przebytego urazu oka lewego ze względu na pandemię COVID-19, jak również z powodu tatuażu na prawym przedramieniu, który nawet w przypadku prawidłowej ostrości wzroku przesądza o negatywnym rozstrzygnięciu sprawy. Zgodziła się z zarzutem braku należytego uzasadnienia w orzeczeniu komisji rejonowej, dlatego, jak stwierdziła CKL, w niniejszym własnym orzeczeniu, zniwelowała to uchybienie. Zdaniem CKL rozpoznania w postaci dużego tatuażu na przedramieniu prawym § 3p.l r.4 Kat N rozporządzenia, stan po urazie oka lewego z przebiciem rogówki - 2020 r. §14p.l r.4 Kat N rozporządzenia powodują niezdolność kandydata do służby w Służbie Więziennej zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej. Pozostałe rozpoznania zawarte w orzeczeniu [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej, tj. nieznaczne przewężenie tarcz L5-S1 § 34 p.l r.4 Kat Z, spłycenie lordozy szyjnej § 34p.l r.4 Kat Z nie są przeciwwskazaniem do podjęcia służby w Służbie Więziennej. CKL uznała, że na podstawie dostępnej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie znalazła podstaw do uchylenia orzeczenia nr [...] z [...] września 2020 r. Skargę na powyższe orzeczenie CKL wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej, polegające na błędnej interpretacji § 3, punktu 1, działu II ww. załącznika, 2. uchybienie przepisów Kpa. polegające na braku wyjaśnienia w sposób wystarczający podstawy faktycznej podjętego orzeczenia, nie uzasadniając dlaczego posiadany przez niego tatuaż rażąco naruszałby wizerunek funkcjonariusza, tj. art. 107 § 3 Kpa., 3. uchybienie przepisów Kpa. polegające na zaniechaniu wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy rozpoznania stanu po przebytym urazie oka lewego, mimo posiadania przez Komisję kompletnej dokumentacji medycznej, stwierdzającej pełną sprawność narządu wzroku, oraz zaniechaniu obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej tj., art. 7, art. 8 i art. 75 § 1 Kpa. Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CKL i wydanie orzeczenia stwierdzającego zdolność do służby w Służbie Więziennej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi stwierdził między innymi, że tatuaż jaki posiada na przedramieniu [...] o wymiarach około 17 cm x 8 cm, od wewnętrznej strony ręki, przedstawiający napis "[...]"- tj. imię syna, znajduje się w miejscu, które z łatwością można przykryć nosząc długi rękaw. W przypadku umundurowana letniego, możliwe jest noszenie specjalnego rękawa zasłaniającego tatuaż. Tego typu rozwiązania są stosowane przez funkcjonariuszy pełniących służbę w formacjach mundurowych. W ocenie skarżącego treść i forma posiadanego przez niego tatuażu ma znaczenie w świetle przepisów, na które powołuje się Komisja. Rozstrzygnąć bowiem należy czy tatuaż jaki posiada jest rażący i czy może budzić negatywne emocje wśród społeczeństwa, jak i przez element przestępczy w środowisku SW. Zdaniem skarżącego posiadany przez niego tatuaż nie wywołuje negatywnych emocji, ponieważ nie jest szpecący, wulgarny, krzykliwy czy obraźliwy, stanowi dla niego ogromną motywację do działania i przypomina by nie poddawać się trudom życia. Nie określa też przynależności do żadnej grupy społecznej czy subkultury. Wobec powyższego nie zgodził się z twierdzeniem, że tatuaż naruszałby w sposób rażący wizerunek funkcjonariusza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie CKL z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] nie narusza prawa. Podstawę orzekania przez CKL w przedmiocie zdolności skarżącego do służby w Służbie Więziennej stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Natomiast wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami do służby został zawarty w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do pełnienia służby w Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z - "zdolny ", co oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N - "niezdolny ", co oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie funkcjonariusza i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy). W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Stosownie do art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 2). Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez CKL stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (ust. 3). Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy Kpa.. Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ww. ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia MS z dnia 18 grudnia 2014 r. Sąd administracyjny nie jest natomiast władny, aby rozważać kwestie medyczne (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; publ. CBOSA). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania (nie może badać prawidłowości samej diagnozy, nie może też oceniać metod stosowanych przez lekarzy) prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w [...], wydając niniejsze orzeczenie, oparła się na pełnej dostępnej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, bez czynnego udziału orzekanego ze względu na pandemię COVID-19 oraz na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374). RKLKt, w wyniku przeprowadzonych badań, rozpoznała u skarżącego: 1. duży tatuaż na przedramieniu prawym § 3p.l r.4 Kat. N rozporządzenia, 2. stan po urazie oka lewego z przebiciem rogówki - 2020r. §14p.I r.4 Kat. N (w zast.) rozporządzenia, 3. nieznaczne przewężenie tarcz L5-S1. §34p.l r.4 Kat. Z rozporządzenia, 4. spłycenie lordozy szyjnej § 34p.l r.4 Kat. Z rozporządzenia, uznając, że skarżący jest niezdolny do służby w Służbie Więziennej (kategoria "N"). Stanowisko to zaakceptowała CKL utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie. W ocenie Sądu powyższa kwalifikacja została dokonana prawidłowo w oparciu o wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby funkcjonariusza SW, stanowiący załącznik do ww. rozporządzenia. Zgodnie z wykazem do § 3p.l r.4 rozporządzenia kwalifikuje się kandydata, u którego stwierdzono widoczną zmianę w wyglądzie rażąco naruszającą wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego (tatuaż, biżuteria i inne). Z uzasadnień orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskich wynika, że organy stwierdził, iż zmiana w wyglądzie skarżącego, a zatem w tym przypadku duży tatuaż znajdujący się na prawym przedramieniu rażąco naruszał wizerunek umundurowanego funkcjonariusza i jest widoczną zmianą w wyglądzie umundurowanego funkcjonariusza - umundurowanie letnie i może być negatywnie postrzegany przez część społeczeństwa, jako również przez element przestępczy w specyficznym środowisku Służby Więziennej. Powyższe stwierdzenie jest w ocenie Sądu równoznaczne ze stwierdzeniem, że tatuaż rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Także samo powołanie się na lokalizację i wielkość tatuażu jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że zmiana w wyglądzie rażąco narusza wizerunek umundurowanego funkcjonariusza. Organy obu instancji nie ustosunkowały się do treści tatuażu, co w ocenie Sądu, jest prawidłowe, ponieważ co w rzeczywistości oznacza jego treść wie tylko skarżący, wiedza ta nie jest natomiast znana osadzonym, których ewentualnie skarżący by nadzorował. Zdaniem Sądu powołany przepis rozporządzenia jednoznacznie dyskwalifikuje kandydata, u którego stwierdzono widoczne zmiany w wyglądzie naruszające wizerunek umundurowanego funkcjonariusza państwowego. Nie przewiduje się możliwości ukrycia tatuażu na wymienionych częściach ciała za pomocą różnego rodzaju preparatów kosmetycznych, folii czy elementów ubioru. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego istniały podstawy do zakwalifikowania skarżącego do kategorii "N" - niezdolny do służby. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji CKL nie odniosła się co prawda do stanu po urazie oka lewego z przebiciem rogówki 2020 r. - według wykazu chorób i ułomności stan ten sklasyfikowany jest jako kategoria zdrowia "N", jednakże stwierdziła, że nawet w wypadku ostrości wzroku, o kategorii "N" kandydata decyduje tatuaż na prawym przedramieniu. Stanowisko to sąd orzekający w sprawie w pełni podziela i akceptuje. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że wydając zaskarżone orzeczenie CKL dopuściła się naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, co odzwierciedla rozpoznanie schorzenia, jego kwalifikacja i określenie kategorii zdolności do służby. CKL wzięła pod uwagę cały materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, w tym dokumentację medyczną zgromadzoną na etapie postępowania odwoławczego. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa., bowiem uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wyjaśnia w sposób adekwatny powody dokonanego rozpoznania oraz określenia kategorii zdolności skarżącego do służby w Służbie Więziennej. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CKL nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 347 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 9