II SA/Wa 632/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F.S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Skarżący – F.S., pismem z 1 marca 2019 r., złożonym za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W dniu 18 kwietnia 2019 r. ujawniona została okoliczność (notatka służbowa, karta nr 18 akt), że skarżący, urodzony [...] października 2002 r. jest osobą małoletnią, nie posiadającą zdolności do czynności prawnych. Pismem z 19 kwietnia 2019 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z 8 maja 2019 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie przez przedstawiciela ustawowego skarżącego oraz nadesłanie odpisu skróconego aktu urodzenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, ww. wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu 21 maja 2019 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył następujące wnioski: wniosek o przedłużenie terminu na przedłożenie skróconego odpisu aktu urodzenia, o tymczasowe dopuszczenie skarżącego do udziału w sprawie, o udostępnienie akt sprawy w postaci elektronicznej, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz ponowił wniosek o wyłączenie sędziów i asesorów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Jak wynika z okazanego pracownikowi Sekretariatu – Informacji o Sprawach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dowodu osobistego skarżącego, F.S. urodził się [...] października 2002 r., co oznacza, że zarówno w dacie złożenia skargi, jak i w dacie wydania niniejszego postanowienia był on i jest nadal osobą małoletnią. Zgodnie z przepisem art. 26 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie (§ 2). Osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego (art. 27 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, w związku ze złożeniem przez małoletniego F.S. skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, zagadnienie zdolności procesowej skarżącego należy rozpatrywać na gruncie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Sąd podziela wyrażone w doktrynie stanowisko opowiadające się za prymatem zasad, do których należy działanie małoletnich poprzez ich przedstawicieli, bo samodzielność jest wyjątkiem, który nie ma oparcia prawnego (tak np. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska: "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz.", wyd. Wolter Kluwer 2016 r., str. 66, P. Szustakiewicz w: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Warszawa 2015 r., str. 23-24, P. Sitniewski w: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Wrocław 2011r., str. 23). Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że uprawnienie do uzyskania informacji publicznej nie jest równoznaczne z możnością osobistego jej żądania, a to nie jest tożsame z możliwością osobistego dokonywania czynności procesowych przed wojewódzkim sądem administracyjnym przez osobę małoletnią. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że sprawie nie mógł zostać nadany bieg bez wezwania do podpisania skargi przez przedstawiciela ustawowego małoletniego skarżącego. Wobec powyższego, pismem z 8 maja 2019 r., skarżący został wezwany do podpisania skargi przez przedstawiciela ustawowego. Korespondencja zawierająca wezwanie została prawidłowo doręczona skarżącemu 21 maja 2019 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru w tej dacie, karta nr 29 akt). Pomimo złożenia w sprawie m.in. wniosku o przedłużenie terminu na przedłożenie skróconego odpisu aktu urodzenia oraz wniosku o tymczasowe dopuszczenie do udziału w sprawie, skarżący nie dokonał czynności określonej ww. wezwaniem Sądu. Skoro niemożliwym okazało się być podpisanie skargi przez przedstawiciela ustawowego skarżącego, to wniesioną przez F.S. skargę należało, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., odrzucić jako niedopuszczalną, bowiem złożoną przez osobę niemającą zdolności procesowej, za którą nie działa jego przedstawiciel ustawowy. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, "czynności podejmowane przez stronę niemającą zdolności procesowej (...) nie mogą wywołać skutku w postaci merytorycznego rozpoznania przez sąd zgłoszonych przez nią wniosków i środków odwoławczych." (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt II OZ 636/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, skarga skarżącego podlega odrzuceniu, a wszystkie złożone przez niego w niniejszej sprawie wnioski, jako pochodzące od podmiotu nieposiadającego pełnej zdolności do czynności prawnych, za którego nie działa przedstawiciel ustawowy, a zatem nieposiadającego zdolności procesowej, pozostawione zostaną w aktach sprawy bez nadawania im biegu. W tym stanie sprawy Sąd, wobec nieusunięcia przez skarżącego braku formalnego skargi, uznał konieczność odrzucenia skargi, orzekając w tym zakresie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a.